USA nie rezygnuje z Grenlandii? „Zdobędziemy wszystko, co chcemy ”

Prezydent Donald Trump powiedział, że USA zdobędą suwerenność nad terytorium Grenlandii, na którym zlokalizowane są amerykańskie bazy, przejmując ten teren na własność – poinformował w sobotę dziennik „New York Post”. – Będziemy mieć wszystko, co chcemy – oznajmił.

USA nie rezygnuje z Grenlandii

.Tak. (…) Będziemy mieć wszystko, co chcemy. Prowadzimy bardzo ciekawe rozmowy – podkreślił Trump w rozmowie z dziennikiem, którą przeprowadzono 23 stycznia 2026 r., a opublikowano 24 stycznia 2026 r. Jedną z omawianych możliwości jest suwerenność USA nad bazami wojskowymi na wyspie, takimi jak Pituffik Space Base – podała gazeta.

To rozwiązanie przypominałoby porozumienie dotyczące baz brytyjskich na Cyprze, które są uznawane za terytorium Wielkiej Brytanii – przekazało gazecie źródło. Grenlandia, będąca autonomiczną częścią Królestwa Danii, stała się w ostatnich tygodniach przedmiotem ostrego sporu dyplomatycznego między Stanami Zjednoczonymi, a Danią i kilkoma popierającymi ją państwami NATO.

Stany Zjednoczone prawdopodobnie nie użyją siły, by zająć wyspę

.Donald Trump powrócił w styczniu do wygłaszanych od dawna zapowiedzi przejęcia wyspy, czemu stanowczo sprzeciwiają się władze w Kopenhadze i Nuuk. Amerykański przywódca podczas przemówienia na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos zażądał natychmiastowego rozpoczęcia negocjacji w sprawie pozyskania Grenlandii przez USA. Zapewnił jednocześnie, że Stany Zjednoczone prawdopodobnie nie użyją siły, by zająć wyspę.

Później, po rozmowie z sekretarzem generalnym NATO Markiem Ruttem, Donald Trump ogłosił, że uzgodnił ramy przyszłego porozumienia dotyczącego Grenlandii i całego regionu Arktyki. Dodał, że wycofał się z zapowiedzi nałożenia ceł na państwa europejskie, które wysłały delegacje wojskowe na Grenlandię. W rozmowie z mediami zapowiedział też, że Amerykanie będą współpracować z NATO w sprawie bezpieczeństwa Grenlandii i przekazał, że planowane porozumienie dotyczące wyspy nie będzie miało ram czasowych; będzie „na zawsze”.

Pytany, czy Dania zgadza się z tą koncepcją, odparł, że wydaje mu się, iż wszystkim się to podoba i że udzieli informacji w tej sprawie za około dwa tygodnie. Grenlandzki premier Jens-Frederik Nielsen pytany, czy Grenlandia byłaby skłonna oddać USA fragmenty swojego terytorium, odpowiedział, że jest otwarty na dyskusję na wiele tematów. – Jednak nasza suwerenność i integralność to „czerwone linie” – podkreślił.

Kto rządzi Grenlandią?

.Grenlandia, będąca największą wyspą świata, stanowi część Królestwa Danii. Ma ona status autonomicznego terytorium zamorskiego wchodzącego w skład tego królestwa. Chociaż Grenlandia jest zależna od Kopenhagi, to duży stopień niezależności oraz autonomiczności, jakimi cieszy się ten region powoduje, iż relacje między metropolią i tym terytorium zależnym przypominają bardziej relacje jak pomiędzy dwoma odrębnymi państwami. Kto rządzi Grenlandią? – to pytanie coraz częściej wraca w analizach.

Odpowiedź na pytanie dotyczące tego, kto rządzi na Grenlandii, a dokładniej, kto sprawuję władzę na Grenlandii, w świetle powyższych faktów nie jest wcale łatwa. Problematyka tego zagadnienia ma związek właśnie przede wszystkim z dużego stopnia autonomią tej wielkiej, arktycznej wyspy, której początek przypadł na 1979 r., a znaczące rozszerzenie nastąpiło w 2009 r. Pomimo tego, że Grenlandia – największa wyspa globu – cieszy się dużego stopnia niezależnością i samorządnością, to ma ona jednak nadal podległy stosunek wobec Kopenhagi i uzależniona jest od Królestwa Danii.

Głową państwa pozostaje tym samym duński monarcha, którym obecnie, od 14 stycznia 2024 r., jest król Danii Fryderyk X. Jednak analogicznie jak w najbardziej znanej monarchii współczesnego zachodniego świata, którą jest Wielka Brytania, rola monarchy tak samo i w Królestwie Danii ogranicza się w zasadzie wyłącznie do funkcji reprezentacyjnych i ceremonialnych. W realiach monarchii konstytucyjnej jaką jest Dania w kontekście sprawowania realnej władzy wykonawczej zdecydowanie bardziej liczy się premier i tak samo jest w kontekście Grenlandii. Obecnie premierem Danii jest Mette Frederiksen. Dania odpowiada za politykę zagraniczną oraz obronę wyspy.

Realna władza w większości obszarów należy jednak do premiera Grenlandii, który jest wyłaniany po wyborach przez większość parlamentarną w grenlandzkim parlamencie, który nosi nazwę Inatsisartut – liczy on 31 miejsc oraz ma jednoizbowy charakter. Premierem Grenlandii zostaje tym samym lider zwycięskiej partii w wyborach do Inatsisartutu, czyli takiego ugrupowania, które uzyska największą liczbę głosów w wyborach, lub przywódca partii, któremu uda utworzyć się koalicję rządową. Obecnie premierem Grenlandii jest Jens-Frederik Nielsen.

.Przy charakteryzacji władzy wykonawczej Grenlandii nie można pominąć innego kluczowego reprezentanta egzekutywy, w postaci Wysokiego Komisarza Grenlandii, który to obecnie urząd zajmuje Julie Præst Wilche. Grenlandzki Wysoki Komisarz jest reprezentantem króla Danii i rządu Królestwa Danii na tej zamarzniętej i skutek lodem wyspie. Co ciekawe sama Julie Præst Wilche stwierdziła, iż Dania jest gotowa pogodzić się z tym, iż pewnego dnia Grenlandia uzyska niepodległość.

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kto-rzadzi-grenlandia/

PAP/Natalia Dziurdzińska/MJ