Dziesięć zawodów, które przetrwają nawał sztucznej inteligencji [„Le Figaro”]

Kapitanowie i sternicy żeglugi śródlądowej, marynarze floty handlowej oraz sędziowie i prokuratorzy otwierają zestawienie zawodów najmniej narażonych na AI przygotowane przez największy francuski dziennik „Le Figaro”. W pierwszej dziesiątce znajdują się również operatorzy maszyn rolniczych i leśnych, opiekunowie dzieci oraz kilka grup pracowników fizycznych. To zestawienie, w którym praca manualna sąsiaduje z zawodem wymagającym wysokich kwalifikacji i odpowiedzialności za decyzje dotyczące innych ludzi.

.Zestawienie francuskiego dziennika obejmuje 397 zawodów uporządkowanych według rosnącego wskaźnika ekspozycji na sztuczną inteligencję. Dziennik przygotował je na podstawie prac laboratorium LIFT działającego przy HEC Paris, analizującego możliwość wykonywania poszczególnych zadań przez AI. Oto czołówka tego zestawienia.

Zawody najmniej narażone na AI

Średnie kwoty netto w przeliczeniu na pełny etat we Francji.

.Niższy indeks oznacza mniejszą ekspozycję zawodu na AI w przyjętej metodologii, natomiast osobna kolumna pokazuje udział zadań wykonywanych z użyciem AI. Wynagrodzenia są średnimi miesięcznymi kwotami netto we Francji, przeliczonymi na pełny etat. Dane płacowe dotyczą 2024 r. dla sektora prywatnego i 2023 r. dla publicznego. Rozróżnienie między zmianą poszczególnych czynności a przyszłością całego zawodu omawialiśmy w tekście „Sztuczna inteligencja nie zabiera zawodów, na początku zabiera zadania”.

1. Kapitanowie i marynarze sternicy żeglugi śródlądowej

Najniższy wskaźnik ekspozycji w zestawieniu, 0,06, otrzymała grupa obejmująca kapitanów i marynarzy sterników żeglugi śródlądowej. Udział zadań wykonywanych z użyciem AI wynosi w jej przypadku 6 proc., a średnie miesięczne wynagrodzenie netto 2800 euro. Jest to praca związana z prowadzeniem jednostki w rzeczywistych warunkach na szlaku wodnym, wymagająca obserwowania otoczenia i reagowania na zmieniającą się sytuację. Wśród jej istotnych elementów pozostają praktyczna obsługa jednostki i współpraca załogi. Sztuczna inteligencja wspomoże rzecz jasna nawigację, nie zastąpi jednak doświadczenia i wiedzy załogi. Długo jeszcze.

2. Marynarze floty handlowej

Drugie miejsce z identycznym wynikiem 0,06 zajmują również marynarze floty handlowej. Także w tej grupie udział zadań wykonywanych z użyciem AI wynosi 6 proc., natomiast średnie wynagrodzenie netto jest nieco wyższe i sięga 2900 euro miesięcznie. Codzienność tej profesji wiąże się z wykonywaniem czynności na pokładzie, obsługą wyposażenia i działaniem w zespole.

3. Sędziowie i prokuratorzy

Trzecie miejsce zajmuje francuska kategoria „magistrats”, której wskaźnik ekspozycji wynosi 0,07. W klasyfikacji PCS-ESE obejmuje ona sędziów i prokuratorów, z wyłączeniem stanowisk zaliczonych do kadry kierowniczej. Udział zadań wykonywanych z użyciem AI to 13 proc., a średnia miesięczna płaca netto wynosi 5500 euro, najwięcej w pierwszej dziesiątce. Ta pozycja pokazuje, że bardzo niska ekspozycja może występować również w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oraz odpowiedzialności za ocenę konkretnych spraw. Sztuczna inteligencja wchodzi do wymiaru sprawiedliwości we wszystkich krajach. Wydaje się, że Estonia poszła najdalej.

4. Operatorzy maszyn rolniczych lub leśnych

Operatorzy maszyn rolniczych i leśnych uzyskali wskaźnik 0,08, przy średnim wynagrodzeniu netto 2100 euro miesięcznie. Jednocześnie udział zadań wykonywanych z użyciem AI wynosi tutaj 18 proc., najwięcej spośród pierwszych dziesięciu pozycji. Niski indeks ekspozycji współistnieje więc z wykorzystywaniem narzędzi AI w części pracy. Jej zasadniczym otoczeniem pozostają gospodarstwa rolne i tereny leśne, w których obsługa maszyn wymaga uwzględniania zmiennych warunków.

5. Opiekunowie dzieci i osoby prowadzące rodziny zastępcze

Piąte miejsce zajmuje kategoria obejmująca domowych opiekunów dzieci, osoby zajmujące się ich pilnowaniem oraz rodziny zastępcze. Indeks ekspozycji wynosi 0,12, udział zadań wykonywanych z użyciem AI 5 proc., a średnia płaca netto podana dla tej kategorii to 1800 euro miesięcznie. W tej części zestawienia najważniejszy staje się bezpośredni kontakt z dzieckiem i odpowiadanie na jego codzienne potrzeby. Obecność dorosłego, zapewnienie bezpieczeństwa i budowanie relacji stanowią istotną część wykonywanych obowiązków. Sztuczna inteligencja wciąż jest tu na spalonej pozycji.

6. Niewykwalifikowani robotnicy robót publicznych i prac betoniarskich

Kategoria robotników niewykwalifikowanych wykonujących roboty publiczne i prace betoniarskie uzyskała wynik 0,13. W tabeli przypisano jej 7 proc. zadań wykonywanych z użyciem AI oraz średnie miesięczne wynagrodzenie netto 1800 euro. Są to zajęcia związane z fizycznym wykonywaniem robót infrastrukturalnych i pracą z materiałami budowlanymi. Ich miejsce w rankingu pokazuje znaczenie czynności, które wymagają działania bezpośrednio na terenie robót.

7. Robotnicy robót publicznych zatrudnieni przez państwo i samorządy

Na siódmym miejscu znajdują się niewykwalifikowani robotnicy robót publicznych zatrudnieni przez państwo i władze lokalne. Wskaźnik ekspozycji wynosi również 0,13, udział zadań wykonywanych z użyciem AI 8 proc., a średnie wynagrodzenie netto 1700 euro miesięcznie.

8. Niewykwalifikowani robotnicy przemysłu wydobywczego

Ósme miejsce zajmują niewykwalifikowani robotnicy wykonujący prace wydobywcze. Otrzymali indeks 0,13, przy 7 proc. zadań wykonywanych z użyciem AI i średniej miesięcznej płacy netto 2000 euro. To kolejna pozycja, w której istotną częścią pracy pozostają czynności wykonywane w sensie jak najbardziej fizycznym.

9. Pracownicy domowi i osoby sprzątające u osób prywatnych

Dziewiąte miejsce zajmują pracownicy domowi i osoby sprzątające w prywatnych gospodarstwach domowych, z indeksem ekspozycji 0,14. Udział zadań wykonywanych z użyciem AI wynosi 10 proc., a średnie wynagrodzenie netto 1600 euro miesięcznie, najmniej w tej dziesiątce. Sztuczna inteligencja i automatyzacja wchodzi tu, ale długo jeszcze człowiek nie zostawi AI miejsca.

10. Wykwalifikowani murarze

Pierwszą dziesiątkę zamykają wykwalifikowani murarze, których wskaźnik ekspozycji wynosi 0,15. Analitycy podają 16 proc. zadań wykonywanych z użyciem AI oraz średnią płacę netto 2100 euro miesięcznie.

Od pracy fizycznej po odpowiedzialność za decyzje

W pierwszej dziesiątce badań przywoływanych przez „Le Figaro” wyraźnie zaznaczają się transport wodny, budownictwo, wydobycie i usługi wykonywane bezpośrednio dla drugiego człowieka. Wysoka pozycja sędziów i prokuratorów poszerza ten obraz o pracę wymagającą oceny spraw i odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Zbieżne znaczenie relacji międzyludzkich i działania w zmiennym otoczeniu opisywaliśmy w materiale „Których zawodów nie zastąpi sztuczna inteligencja?”. Ranking pokazuje zarazem, że względnie niska ekspozycja na AI może współistnieć z korzystaniem z tej technologii podczas wykonywania części obowiązków.

Karolina Jaszowiecka