Aneksja Grenlandii przez USA oznaczałaby koniec NATO [Andrius KUBILIUS]

Unijny komisarz ds. obrony Andrius Kubilius zaalarmował 12 stycznia 2026 r., że siłowe zajęcie Grenlandii przez USA oznaczałoby koniec NATO. Ocenił też, że państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek udzielić Danii pomocy w przypadku agresji militarnej.

Aneksja Grenlandii przez USA grozi rozpadem NATO?

.Prezydent USA Donald Trump ponownie zapowiedział 11 stycznia podczas rozmowy z dziennikarzami na pokładzie samolotu Air Force One, że „będzie miał Grenlandię w ten czy inny sposób”. Zachęcał też Grenlandczyków do przyjęcia oferty przyłączenia się do Stanów Zjednoczonych. Pytany o to, co będzie, jeśli w wyniku aneksji wyspy NATO przestanie istnieć, Donald Trump odparł, że to „on jest tym, który uratował NATO”, zmuszając państwa członkowskie do zwiększenia wydatków na zbrojenia.

Zarówno Grenlandia, jak i Dania oświadczyły wcześniej, że wyspa nie jest na sprzedaż. – Zgadzam się z duńską premier, że (siłowe zajęcie Grenlandii przez USA – przyp. red.) to będzie koniec NATO, ale również dla ludzi będzie to bardzo, bardzo negatywne – powiedział 12 stycznia 2026 r. komisarz Andrius Kubilius w rozmowie z agencją Reutera na konferencji dotyczącej bezpieczeństwa międzynarodowego, odbywającej się w Szwecji.

Jeśli USA nie przejmą Grenlandii, to zrobi to Rosja lub Chiny – Donald Trump

.Dodał również, że artykuł 42 punkt 7 Traktatu o Unii Europejskiej zobowiązuje państwa członkowskie do udzielenia Danii pomocy w przypadku agresji militarnej. – W dużej mierze będzie to zależało od Danii, od jej reakcji, od jej stanowiska, ale z pewnością istnieje obowiązek państw członkowskich do udzielenia wzajemnej pomocy, jeśli inne państwo członkowskie stanie w obliczu agresji militarnej – powiedział komisarz.

Prezydent USA spekulował 9 stycznia, że jeśli USA nie obejmą kontroli nad Grenlandią, przejmą ją Rosja albo Chiny. Odrzucał przy tym pozostałe rozwiązania, takie jak zwiększenie tam obecności żołnierzy USA, czy proponowaną przez Niemcy misję innych państw NATO na Grenlandii.

Kto rządzi Grenlandią?

.Grenlandia, będąca największą wyspą świata, stanowi część Królestwa Danii. Ma ona status autonomicznego terytorium zamorskiego wchodzącego w skład tego królestwa. Chociaż Grenlandia jest zależna od Kopenhagi, to duży stopień niezależności oraz autonomiczności, jakimi cieszy się ten region powoduje, iż relacje między metropolią i tym terytorium zależnym przypominają bardziej relacje jak pomiędzy dwoma odrębnymi państwami. Kto rządzi Grenlandią? – to pytanie coraz częściej wraca w analizach – pisze na łamach „Wszystko co Najważniejsze” w tekście „Kto rządzi Grenlandią?” Marcin Jarzębski.

Odpowiedź na pytanie dotyczące tego, kto rządzi na Grenlandii, a dokładniej, kto sprawuję władzę na Grenlandii, w świetle powyższych faktów nie jest wcale łatwa. Problematyka tego zagadnienia ma związek właśnie przede wszystkim z dużego stopnia autonomią tej wielkiej, arktycznej wyspy, której początek przypadł na 1979 r., a znaczące rozszerzenie nastąpiło w 2009 r. Pomimo tego, że Grenlandia – największa wyspa globu – cieszy się dużego stopnia niezależnością i samorządnością, to ma ona jednak nadal podległy stosunek wobec Kopenhagi i uzależniona jest od Królestwa Danii.

.Głową państwa pozostaje tym samym duński monarcha, którym obecnie, od 14 stycznia 2024 r., jest król Danii Fryderyk X. Jednak analogicznie jak w najbardziej znanej monarchii współczesnego zachodniego świata, którą jest Wielka Brytania, rola monarchy tak samo i w Królestwie Danii ogranicza się w zasadzie wyłącznie do funkcji reprezentacyjnych i ceremonialnych. W realiach monarchii konstytucyjnej jaką jest Dania w kontekście sprawowania realnej władzy wykonawczej zdecydowanie bardziej liczy się premier i tak samo jest w kontekście Grenlandii. Obecnie premierem Danii jest Mette Frederiksen. Dania odpowiada za politykę zagraniczną oraz obronę wyspy.

PAP/Łukasz Osiński/MJ