Holandia wspiera działania USA wobec Grenlandii? „Wyspa nie musi pozostać przy Danii”
Szef MSZ Holandii David van Weel powiedział 13 stycznia 2026 r. w wywiadzie dla publicznego radia NPO 1, że Grenlandia nie musi „za wszelką cenę” pozostawać częścią Królestwa Danii i mogłaby należeć do USA pod warunkiem, że zdecydowaliby o tym sami Grenlandczycy.
Holandia wspiera działania USA wobec Grenlandii?
.Odnosząc się do rosnących napięć wokół Grenlandii, szef holenderskiej dyplomacji zaznaczył, że konflikt militarny o wyspę byłby „bardzo złą opcją” dla samej Grenlandii, Danii, a także Europy i Stanów Zjednoczonych. Jak podkreślił, przyszłość wyspy powinna zależeć wyłącznie od Grenlandczyków, a nie od decyzji podejmowanych w Waszyngtonie czy Brukseli.
David van Weel powiedział zarazem, że mógłby „żyć z takim rozwiązaniem”, w którym Grenlandia zmienia status, nawet jeśli oznaczałoby to jej sprzedaż Stanom Zjednoczonym — pod warunkiem, że byłaby to decyzja podjęta demokratycznie przez mieszkańców wyspy. Z badania serwisu EenVandaag Opiniepanel wynika, że zdaniem 54 proc. Holendrów ich państwo powinno zareagować, jeśli USA spróbują przejąć Grenlandię siłą. Blisko dwie trzecie (64 proc.) respondentów nie zgodziło się ze stwierdzeniem, że lepiej pozwolić Danii oddać Grenlandię niż ryzykować rozpad NATO.
Grenlandia, albo NATO?
.Prezydent USA Donald Trump od początku swojej drugiej kadencji w styczniu 2025 r. wielokrotnie mówił o konieczności przejęcia Grenlandii przez Stany Zjednoczone. Wrócił do tej retoryki po tym, gdy 3 stycznia wojska amerykańskie zaatakowały Wenezuelę i uprowadziły jej przywódcę Nicolasa Maduro. W ostatnim czasie Donald Trump spekulował, że jeśli USA nie obejmą kontroli nad Grenlandią, przejmą ją Rosja albo Chiny.
Odrzucał przy tym pozostałe rozwiązania, takie jak zwiększenie tam obecności żołnierzy USA czy proponowaną przez Niemcy misję innych państw NATO na Grenlandii. W niedawnym wywiadzie dla „New York Timesa” powiedział, że Waszyngton może być zmuszony do „wyboru” między Grenlandią a NATO. Grenlandia to autonomiczne terytorium Danii. Arktyczna wyspa zamieszkana jest przez 57 tys. osób i ma potężne bogactwa naturalne, które w większości nie są eksploatowane. Jest też strategicznie położona.
Kto rządzi Grenlandią?
.Grenlandia, będąca największą wyspą świata, stanowi część Królestwa Danii. Ma ona status autonomicznego terytorium zamorskiego wchodzącego w skład tego królestwa. Chociaż Grenlandia jest zależna od Kopenhagi, to duży stopień niezależności oraz autonomiczności, jakimi cieszy się ten region powoduje, iż relacje między metropolią i tym terytorium zależnym przypominają bardziej relacje jak pomiędzy dwoma odrębnymi państwami. Kto rządzi Grenlandią? – to pytanie coraz częściej wraca w analizach – pisze na łamach „Wszystko co Najważniejsze” w tekście „Kto rządzi Grenlandią?” Marcin Jarzębski.
Odpowiedź na pytanie dotyczące tego, kto rządzi na Grenlandii, a dokładniej, kto sprawuję władzę na Grenlandii, w świetle powyższych faktów nie jest wcale łatwa. Problematyka tego zagadnienia ma związek właśnie przede wszystkim z dużego stopnia autonomią tej wielkiej, arktycznej wyspy, której początek przypadł na 1979 r., a znaczące rozszerzenie nastąpiło w 2009 r. Pomimo tego, że Grenlandia – największa wyspa globu – cieszy się dużego stopnia niezależnością i samorządnością, to ma ona jednak nadal podległy stosunek wobec Kopenhagi i uzależniona jest od Królestwa Danii.
.Głową państwa pozostaje tym samym duński monarcha, którym obecnie, od 14 stycznia 2024 r., jest król Danii Fryderyk X. Jednak analogicznie jak w najbardziej znanej monarchii współczesnego zachodniego świata, którą jest Wielka Brytania, rola monarchy tak samo i w Królestwie Danii ogranicza się w zasadzie wyłącznie do funkcji reprezentacyjnych i ceremonialnych. W realiach monarchii konstytucyjnej jaką jest Dania w kontekście sprawowania realnej władzy wykonawczej zdecydowanie bardziej liczy się premier i tak samo jest w kontekście Grenlandii. Obecnie premierem Danii jest Mette Frederiksen. Dania odpowiada za politykę zagraniczną oraz obronę wyspy.
PAP/Patryk Kulpok/MJ
