We Włoszech odkryto wielką osadę z epoki brązu. Składało się na nią kilkadziesiąt domostw

Podczas prewencyjnych prac archeologicznych prowadzonych na terenie stanowiska Case Pente w okolicach miejscowości Sulmona w południowych Włoszech została odkryta sporych rozmiarów osada z epoki brązu, a także pochodzące już z rzymskich czasów łaźnie oraz starożytna nekropolia.  

Archeolodzy odkryli we Włoszech osadę z epoki brązu

Na odsłoniętą na obszarze Case Pente wielką osadę z epoki brązu składało się kilkadziesiąt domostw. Archeolodzy odsłonili pozostałości w sumie 52 chat. Oprócz samych budynków mieszkalnych do jednych z najważniejszych najnowszych odkryć dokonanych na terenie tego stanowiska należy również kompleks łaźni, który w Case Pente funkcjonował w okresie rzymskim oraz starożytne cmentarzysko.

Niedawne badania na terenie tego stanowiska należą do jednych z największych wykopalisk prewencyjnych, jakie były prowadzone w ostatnich latach w regionie Abruzji w południowej Italii. Początek tych wykopalisk ratunkowych przypadł na marzec 2023 r. Prace badawcze w tym miejscu poprzedzają budowę stacji przesyłania sprężonego gazu firmy Snam.

Decyzja o rozpoczęciu poprzedzających ten projekt infrastrukturalny wykopalisk miała związek z wiedzą, iż obszar na którym powstanie ten obiekt ma duże znaczenie archeologiczne i może być pełen rozmaitych skarbów sprzed wieków. Większość wcześniejszych informacji pochodziła z kilku przypadkowych znalezisk zgłaszanych jeszcze w XIX wieku.

Fundamenty słupowe 52 chat

Przypuszczenia te okazały się w pełni słuszne, a wręcz niedoszacowane, bo zapewne żaden lub mało który z archeologów prowadzących tam badania spodziewał się odkopać pozostałości wielkiej osady z epoki brązu oraz łaźni z czasów rzymskich. Archeolodzy przebadali w sumie teren zajmujący powierzchnię 12 hektarów oraz na skutek swoich odkryć poszerzyli stan dotychczasowej wiedzy na temat historii Doliny Peligna.

Najstarsze zidentyfikowane zabytki podczas wykopalisk w Case Pente pochodzą z epoki miedzi oraz z wczesnej epoki brązu. Badacze odkopali fundamenty słupowe 52 chat, które razem pozwalają odtworzyć układ dawnej osady, jaka znajdowała się w tym miejscu w epoce brązu. W pobliżu znaleziono również nekropolię związaną z tą samą społecznością, a także pochówki z późniejszych okresów, co pokazuje, że teren był użytkowany przez wiele stuleci.

Prehistoryczna część stanowiska została już w pełni przebadana i dokładnie udokumentowana. Naukowcy zarejestrowali każdy element przed zakończeniem prac zabezpieczających wymaganych przez włoskie prawo ochrony dziedzictwa. Proces ten pozwolił zachować zapis naukowy nawet w miejscach, gdzie prace budowlane będą kontynuowane.

Łaźnie z ogrzewanymi pomieszczeniami

Zabytki pochodzące z czasów rzymskich okazały się co najmniej równie znaczące i interesujące. I w przypadku tego okresu w historii Case Pente archeolodzy natrafili na pozostałości wiejskiej zabudowy, a oprócz nich na tak sensacyjne odkrycie jak kompleks łaźni z ogrzewanymi pomieszczeniami, zbudowany w pobliżu starożytnej trasy, która przez pokolenia kształtowała ruch w dolinie. Ze względu na ich wartość historyczną te murowane struktury pozostaną na miejscu. Staną się częścią planowanej ścieżki edukacyjnej, dzięki której zwiedzający będą mogli zobaczyć stanowisko po zakończeniu prac konserwatorskich.

Na mocy porozumienia między służbami archeologicznymi a firmą Snam specjaliści odnawiają odzyskane artefakty i zachowane struktury. Kompleks łaźni rzymskich został już poddany renowacji. W planach badaczy jest także rekonstrukcja jednej z chat składających się niegdyś na zabudowę tej osady z epoki brązu. Oprócz tego archeolodzy będą chcieli zrekonstruować niektóre rzymskie zabytki, tak aby odwiedzający to miejsce mogli zobaczyć jak zmieniał się krajobraz Case Pente na przestrzeni lat.

Marcin Jarzębski