Wydanie 610 Wszystko co Najważniejsze

Wydanie 610 Wszystko co Najważniejsze

Photo of Tygodnik

Tygodnik "Wszystko co Najważniejsze"

W każdą sobotę rano tylko to, co najważniejsze.

Na początku każdego Nowego Roku można wyczuć napięcie, które rzadko kiedy indziej bywa równie wyraźne: między nadzieją a iluzją. Podobnie jest z polityką międzynarodową obserwowaną z zewnątrz, zwłaszcza wobec wydarzeń za polską wschodnią granicą; to napięcie między cywilizacją a jej autoiluzją. Między Europą, która chce być podmiotem historii, a Europą, która coraz częściej zadowala się moralnym komentarzem do cudzej sprawczości; między Zachodem, który niegdyś ryzykował, a Zachodem, który administruje własnym lękiem. O tym jest to najnowsze wydanie tygodnika „Wszystko Co Najważniejsze”.

Rozpoczynający najnowsze wydanie tekst Jana ROKITY o „sankcjach na Bretona” otwiera to wydanie jak uderzenie w dzwon alarmowy. Doktryna „cyfrowej suwerenności” Europy tj. wyzwolenia się spod rzekomej „kolonizacji” amerykańskich platform okazuje się w tej analizie nie tyle projektem technologicznym, ile ideologiczną rekonstrukcją starego francuskiego resentymentu wobec amerykańskiej formy nowoczesności. To nie jest spór o regulacje, lecz o wizję świata: czy Europa chce uczestniczyć w globalnym obiegu innowacji, czy raczej w imię źle rozumianej autonomii sankcjonować cudzą przewagę, bo nie potrafi stworzyć własnej.

Ten sam problem, choć w innym rejestrze, powraca w wielu tekstach o tożsamości. Jan ŚLIWA, pisząc o Indiach, pokazuje, że prawdziwe konflikty cywilizacyjne są brutalne, krwawe i nieodwracalne. Na tym tle europejskie wojny kulturowe przypominają luksusowe spory społeczeństw, które zapomniały, że historia bywa tragedią, a nie seminarium. Sohrab AHMARI idzie jeszcze dalej, sugerując, że liberalny Zachód stworzył własny „Archipelag GUŁag”, system miękkiego przymusu, w którym wolność formalna współistnieje z kulturową i moralną cenzurą.

W tym numerze znajdą Państwo wiele dobrej lektury. Leszek KOŁAKOWSKI, w tekście dotąd w Polsce niepublikowanym, stawia sprawę bez złudzeń: suwerenność nie jest pojęciem metaforycznym. Państwo, które pozwala innym decydować w swoim imieniu, przestaje być podmiotem. Alain BESANÇON przypomina Kołakowskiego jako jednego z ostatnich myślicieli, którzy rozumieli, że sceptycyzm wobec ideologii nie musi prowadzić do relatywizmu, lecz może być formą intelektualnej odwagi. A od odwagi intelektualnej już tylko krok do odwagi cywilizacyjnej. Aleksander SOŁŻENICYN, w tekście gorzkim i profetycznym, pisanym pod koniec lat siedemdziesiątych, pisze o „upadku męstwa Zachodu”. Nie chodzi tu rzecz jasna o militarną siłę, lecz o zdolność do ponoszenia kosztów prawdy. Społeczeństwa, które chcą jedynie utrzymać status quo, w istocie bowiem zgadzają się na własne powolne znikanie z historii.

Ten numer nie jest jednak lamentem, a raczej próbą rekonstrukcji sensu. Prof. Jerzy MIZIOŁEK, prowadząc nas od Homera przez Bazylego Wielkiego do obrazów z kolekcji Lanckorońskich, przypomina, że europejska kultura powstawała z dialogu: nie z czystości, lecz z syntezy. I właśnie tego dialogu i tej syntezy w tym numerze szukamy.

Zapraszam do lektury, 

Michał KŁOSOWSKI
Zastępca redaktora naczelnego „Wszystko Co Najważniejsze”


Jan ROKITA
Sankcje na Bretona 

Jan ROKITA: Sankcje na Bretona

Doktryna Bretona, wedle której Europa musi wyzwolić się spod „cyfrowej kolonizacji” Ameryki, jest uwspółcześnioną i ucyfryzowaną wersją starych francuskich przesądów, wedle których kapitalizm amerykański jest destrukcyjny, a społeczeństwo amerykańskie ciągle tkwi w stanie pierwotnej dziczy.


Nathaniel GARSTECKA
Jak żyją Francuzi w Polsce? Między bogactwem kulturowym a wyzwaniami politycznymi 

Nathaniel GARSTECKA: Jak żyją Francuzi w Polsce? Między bogactwem kulturowym a wyzwaniami politycznymi

Francuzi w Polsce od wieków reprezentują bogactwo i głębię stosunków francusko-polskich. Przyczyniają się do międzynarodowego prestiżu Francji oraz do wzmacniania zarówno osobistych, jak i instytucjonalnych więzi między naszymi narodami i krajami. W związku z tym powinny one być doceniane pod względem kulturowym przez władze publiczne i przedstawicieli stowarzyszeń, ponieważ przyszłość stosunków między Francją a Polską zależy również od poszczególnych osób, w tym posiadających podwójne obywatelstwo, studentów i wszystkich tych, którzy chcą działać na rzecz dobra Francji.


Prof. Jerzy MIZIOŁEK
Bazyli Wielki, Homer i obrazy z kolekcji Lanckorońskich 

Prof. Jerzy MIZIOŁEK: Bazyli Wielki, Homer i obrazy z kolekcji Lanckorońskich

W zbiorach Lanckorońskich, obecnie na Wawelu, znajdują się włoskie malowidła z XV wieku inspirowane „Odyseją” Homera. Ukazane na nich sceny wpisują się w renesansowe interpretowanie mitów, które m.in. za sprawą Bazylego Wielkiego mają podobne przesłanie jak nauki chrześcijańskie.


Jan ŚLIWA
Indie – zero, pieprz i spór o tożsamość 

Jan ŚLIWA: Indie – zero, pieprz i spór o tożsamość

Gdy obserwuję indyjskie spory o tożsamość, nasze polskie wydają się dziecięcą igraszką. Dawne Indie Brytyjskie zostały podzielone na hinduistyczne Indie i muzułmański Pakistan. Rozwód był bolesny i krwawy. Dziś są to dwa wrogie państwa, oba posiadające broń atomową. To tak, jakby podzielić Polskę na prounijną i suwerenistyczną i obie uzbroić w atomówki.


Julia DELANNE
Miesiąc w Paryżu. Dziesięć pomysłów. Styczeń 2026 

Julia DELANNE: Miesiąc w Paryżu. Dziesięć pomysłów. Styczeń 2026

Każdy miesiąc rozpoczynamy od rekomendacji tego, co w najbliższym czasie warto zobaczyć, usłyszeć, przeżyć w intelektualnej i kulturalnej stolicy kontynentu. Wybór tego, co najważniejsze!


Najnowszy, 73. numer „Wszystko co Najważniejsze”, jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie w Sklepie Idei

Najnowszy, 73. numer „Wszystko co Najważniejsze”, jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie w Sklepie Idei

W 73. numerze miesięcznika Wszystko co Najważniejsze teksty m.in.: prof. Michała KLEIBERA, Karola NAWROCKIEGO, Pete HEGSETHA, prof. Chantal DELSOL, prof. Andrzeja NOWAKA, Mateusza MORAWIECKIEGO, Michela ONFRAYA, Mateusza MATYSZKOWICZA, Artura SZKLENERA, Nigela GOULD-DAVIESA, Romana SIGOWA i in.


Aleksander SOŁŻENICYN
Upadek męstwa Zachodu. 
Prawda rzadko bywa słodka, a niemal zawsze – jest gorzka 

Aleksander SOŁŻENICYN: Upadek męstwa Zachodu. Prawda rzadko bywa słodka, a niemal zawsze – jest gorzka

Osłabiające dążenie do utrzymania status quo to cecha społeczeństwa, którego rozwój osiągnął swój kres. Dwie tak zwane wojny światowe – a w istocie wcale nie światowe –polegały na tym, że postępowy Zachód niszczył sam siebie od środka i w ten sposób przygotował swój koniec. Następna wojna – niekoniecznie z wykorzystaniem broni atomowej; nie sądzę, by do tego doszło – może ostatecznie pogrzebać zachodnią cywilizację.


Prof. Andrzej NOWAK
Lekcja polskiego

Prof. Andrzej NOWAK: Lekcja polskiego  

Co robić, kiedy przegrywamy walkę o nasz kraj? Emigracja jest jednym z wyjść, historycznie wypróbowanych przez Polaków. Emigracja polityczna to wyjście z myślą o powrocie – do kraju znowu wolnego. O powrocie z bronią w ręku, z gotowymi pomysłami reformy i pomocnymi krajowi kontaktami wyrobionymi w świecie, wreszcie z zarobionymi w innych krajach i warunkach pieniędzmi, które przydadzą się jako inwestycja we własnej ojczyźnie.


Prof. Dariusz KOWALCZYK SJ
Leszek Kołakowski o Europie, marksizmie i chrześcijaństwie 

Prof. Dariusz KOWALCZYK SJ: Leszek Kołakowski o Europie, marksizmie i chrześcijaństwie

Spośród wielu myśli Leszka Kołakowskiego, także i ta jest wciąż aktualna: „marksizm ani nie tłumaczy świata, ani go nie zmienia, jest tylko zasobnikiem haseł służących organizowaniu różnych interesów”.


Leszek KOŁAKOWSKI
Europa – czy może się zdarzyć 

Leszek KOŁAKOWSKI: Europa – czy może się zdarzyć

Tekst z początku XXI wieku, dotąd w Polsce niepublikowany, brzmi dziś nad wyraz aktualnie. „Państwo traci suwerenność, jeśli istnieje mechanizm, który daje innym państwom prawo do podejmowania decyzji w jego imieniu lub bez jego zgody” – pisze prof. Leszek KOŁAKOWSKI.


Alain BESANÇON
Leszek Kołakowski. 
Jeden z ostatnich swego pokolenia 

Alain BESANÇON: Leszek Kołakowski. Jeden z ostatnich swego pokolenia

Leszek Kołakowski jawi się jako myśliciel niezwykle elegancki. Mógłby przypaść do gustu francuskiej publiczności.


Sohrab AHMARI
Archipelag GUŁag zachodniej cywilizacji 

Sohrab AHMARI: Archipelag GUŁag zachodniej cywilizacji

Czy to możliwe, żeby liberalny Zachód, sprowadziwszy wolność do legalizmu oraz braku naturalnych i tradycyjnych barier, również nie był wolny, tylko w inny sposób?


Prof. Nassim Nicholas TALEB
W jaki sposób Rosja może stać się częścią nowoczesnego świata? Może to zrobić tylko dzieląc się na odrębne państwa 

Prof. Nassim Nicholas TALEB: W jaki sposób Rosja może stać się częścią nowoczesnego świata? Może to zrobić tylko dzieląc się na odrębne państwa

W jaki sposób Rosja może stać się częścią nowoczesnego świata? Może to zrobić tylko dzieląc się na odrębne państwa. Niektóre grupy Rosjan zawsze były irredentystyczne: Kozacy, kułacy (rolnicy popierający regionalizm), Sybiracy. W Rosji jest też wiele mniejszości narodowych. Szerzej rzecz ujmując, z powodu kompleksu westfalskiego zapomina się, że Rosjanie niekoniecznie mają te same interesy co Rosja. Interes narodowy jest czymś abstrakcyjnym i ludzie wierzą w niego nawet wtedy, gdy jest on sprzeczny z interesami ludności, którą obejmuje.


 

STRATEGIE


Marcin ZARZECKI
Fintechy. Jak rewolucja technologiczna konfiguruje społeczną naturę pieniądza 

Marcin ZARZECKI: Fintechy. Jak rewolucja technologiczna konfiguruje społeczną naturę pieniądza

Być może najważniejszym wkładem fintechów nie są aplikacje czy algorytmy lecz wymuszenie ponownego pytania – czym jest pieniądz, komu służy i jaką wspólnotę społeczną współtworzy. W świecie, w którym pieniądz staje się kodem, odpowiedź na to pytanie przestaje być redukowalna do ekonomii.


Marcin ZARZECKI: Cyfrowe euro – rewolucja, która (być może) nie nadejdzie

Marcin ZARZECKI
Cyfrowe euro – rewolucja, która (być może) nie nadejdzie 

Prof. Kazimierz DADAK: Zmierzch Europy

Prof. Kazimierz DADAK
Zmierzch Europy 

Blaise METREWELI: Konflikt nie jest czymś nieuchronnym

Blaise METREWELI
Konflikt nie jest czymś nieuchronnym 



PIĘKNO NAUKI


Andrzej DYBCZYŃSKI
Kult cargo nie ocali polskiej nauki 

Andrzej DYBCZYŃSKI: Kult cargo nie ocali polskiej nauki

Proces komercjalizacji wyników badań naukowych wymaga istnienia i właściwego zgrania pięciu elementów. Tak jest wszędzie na świecie, tak dzieje się w Stanford, Tel Awiwie, Bazylei, Leuven, Oxfordzie, Seulu czy Tajpej.


Prof. Michał KLEIBER: Narastający problem z rzetelnością publikacji naukowych

Prof. Michał KLEIBER
Narastający problem z rzetelnością publikacji naukowych 

Andrzej DYBCZYŃSKI: Jak (z)niszczyć polską naukę?

Andrzej DYBCZYŃSKI
Jak (z)niszczyć polską naukę? 



POLSKA WŁAŚNIE


Adam DĄBROWSKI
Potrzebujemy nowej konstytucji 

Adam DĄBROWSKI: Potrzebujemy nowej konstytucji

Wydaje się, że obecny w Polsce dualizm władzy wykonawczej powoduje, że w kontekście rywalizacji i współpracy w nowym świecie obciążeni jesteśmy ustrojową asymetrią, która działa na naszą niekorzyść.


Aleksandra MAŁOŃ
Pokolenie bez zachwytu. Dlaczego młodych ludzi coraz mniej rzeczy cieszy? 

Aleksandra MAŁOŃ: Pokolenie bez zachwytu. Dlaczego młodych ludzi coraz mniej rzeczy cieszy?

Przebodźcowani codziennością tracimy zdolność zachwytu i nawet tego nie zauważamy.


Tomasz DIŁANIAN
Po co człowiekowi polonistyka? 

Tomasz DIŁANIAN: Po co człowiekowi polonistyka?

Nie straszmy przyszłych polonistów wizją niskich zarobków czy trudnej pracy. Pamiętajmy, że humaniści upiększają świat stworzony przez umysły ścisłe.


KSIĘGARNIA


Prof. Arkady RZEGOCKI
Dlaczego Polska potrzebuje dziś dyplomacji otwartej 

Prof. Arkady RZEGOCKI: Dlaczego Polska potrzebuje dziś dyplomacji otwartej

Głos w sprawie nowoczesnej służby zagranicznej w czasach geopolitycznego przesilenia.


Bronisław WILDSTEIN: Opowieść idioty czy ład naturalny

Bronisław WILDSTEIN
Opowieść idioty czy ład naturalny 

Prof. Joanna KUBSZCZYK: Jak mówić współcześnie o Bogu, z Bogiem i z człowiekiem? Styl jako relacja

Prof. Joanna KUBSZCZYK
Jak mówić współcześnie o Bogu, z Bogiem i z człowiekiem? Styl jako relacja 

Prof. Włodzimierz SULEJA: Czy można zapomnieć? Wspomnienia Mariana Karczewskiego

Prof. Włodzimierz SULEJA
Czy można zapomnieć? Wspomnienia Mariana Karczewskiego 

Wojciech HANUS: Eilert Dieken „Kat Ulmów”

Wojciech HANUS
Eilert Dieken „Kat Ulmów” 


MULTILANGUAGE


Nathaniel GARSTECKA: Les Français de Pologne, entre richesse culturelle et défi politique 

Nathaniel GARSTECKA: Les Français de Pologne, entre richesse culturelle et défi politique

Paulina MATYSIAK: Дорога з Києва до Брюсселя веде через Варшаву 

Paulina MATYSIAK: Дорога з Києва до Брюсселя веде через Варшаву


PÉPITES


Nasza cywilizacja jest chrześcijańska, ponieważ wszystko, co nas otacza, ma swoje korzenie w ciszy opactw i w Ewangelii [Christophe DICKÈS w „Le Figaro”]

Nasza cywilizacja jest chrześcijańska, ponieważ wszystko, co nas otacza, ma swoje korzenie w ciszy opactw i w Ewangelii [Christophe DICKÈS w „Le Figaro”]

Christophe Dickès jest francuskim historykiem i autorem książek, m.in. „Pour l’Église. Ce que le monde lui doit”. W tekście opinii w dzienniku „Le Figaro” zwraca uwagę na to, jak jest rola chrześcijaństwa we współczesnym społeczeństwie.


Rezygnując z czytania, pozwalamy, by uśpione zostały zdolność pogłębionego myślenia, kontemplacji i prawdziwej wyobraźni [Emmanuel GODO]

Rezygnując z czytania, pozwalamy, by uśpione zostały zdolność pogłębionego myślenia, kontemplacji i prawdziwej wyobraźni [Emmanuel GODO]

Korzystanie z mediów społecznościowych przed 15. rokiem życia przynosi więcej szkód niż pożytku [Serge TISSERON]

Korzystanie z mediów społecznościowych przed 15. rokiem życia przynosi więcej szkód niż pożytku [Serge TISSERON]

Jak oceniamy 2025 rok? [CBOS]

Jak oceniamy 2025 rok? [CBOS]

Jak wyglądała ewolucja roślin?

Jak wyglądała ewolucja roślin?

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 3 stycznia 2026