Polacy w zespole odpowiadającym za świecące ultradźwięki

Zespół naukowców z Polski, Chin, Belgii i Stanów Zjednoczonych opracował materiał, który pod wpływem tarcia, uderzenia, ciepła i ultradźwięków emituje światło.

Nowy materiał jest odporny na działanie wysokiej temperatury, uszkodzenia mechaniczne i czynników chemicznych

.Materiał może znaleźć zastosowanie m.in. w diagnostyce biomedycznej, monitorowaniu stanu konstrukcji, takich jak np. mosty, oraz w projektowaniu nowoczesnych czujników – podał Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM), którego badacz, prof. dr hab. Marcin Runowski z Wydziału Chemii UAM, brał udział w pracach.

Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie „Science Advances”. Współautorami publikacji są naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego, Instytutu Fizyki PAN, Hangzhou City University, Ghent University, Lawrence Livermore National Laboratory, Shenzhen University oraz University of North Dakota.

Cytowany w informacji prasowej prof. Runowski wskazał, że materiał został opracowany na bazie azotku glinu z dodatkiem jonów manganu i świeci na kilka różnych sposobów.

„Emisję światła może wywołać oświetlenie, podgrzanie, a także działanie siły mechanicznej, takiej jak tarcie czy uderzenie. Co więcej, po naświetleniu materiał potrafi emitować światło jeszcze przez pewien czas” – zaznaczył.

Jak podkreślono w publikacji, jednym z najważniejszych osiągnięć było wykazanie, iż materiał emituje światło również pod wpływem fal ultradźwiękowych. Umożliwi to obrazowanie oddziaływania ultradźwięków bez kontaktu z badanym obiektem. Taka technologia może w przyszłości znaleźć zastosowanie m.in. w monitorowaniu naprężenia w materiałach oraz w projektowaniu nowoczesnych czujników optycznych.

Nowy materiał jest odporny na działanie wysokiej temperatury, uszkodzenia mechaniczne i czynników chemicznych. „Naukowcy połączyli go także z elastycznym tworzywem, dzięki czemu możliwe było zobrazowanie miejsc, w których dochodzi do tarcia, rozciągania lub działania ultradźwięków” – wskazano w komunikacie.

Według prof. Runowskiego wyniki badań wskazują, iż w przyszłości opracowany materiał może być wykorzystany m.in. w diagnostyce biomedycznej, monitorowaniu stanu konstrukcji, optoelektronice nowej generacji, zabezpieczeniach przed fałszerstwami oraz technologiach zdalnego obrazowania i wykrywania.

PAP/MB

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 3 lipca 2026