Andrzej Poczobut na wolności to zasługa Donalda Trumpa i Karola Nawrockiego [John COALE]

Uwolnienie Andrzeja Poczobuta po pięciu latach więzienia na Białorusi było efektem wielomiesięcznej presji dyplomatycznej, w którą – jak ujawnia specjalny wysłannik USA John Coale – bezpośrednio zaangażowani byli Donald Trump oraz prezydent Polski Karol Nawrocki.

Dyplomatyczna presja i rola USA

Operacja, jak podkreśla amerykański dyplomata, była wynikiem „uporu, relacji i konsekwentnych rozmów” prowadzonych z reżimem Alaksandra Łukaszenki.

Andrzej Poczobut od początku znajdował się na szczycie listy osób przeznaczonych do uwolnienia – twierdzi John Coale, specjalny wysłannik USA ds. Białorusi. Jak relacjonuje, impuls do intensyfikacji działań miał pochodzić bezpośrednio z rozmów między Donaldem Trumpem a Karolem Nawrockim we wrześniu ubiegłego roku.

Według Johna Coale’a prezydent USA naciskał na przyspieszenie działań, aby doprowadzić do uwolnienia polskiego dziennikarza i działacza mniejszości polskiej na Białorusi. Proces, jak przyznaje, był długotrwały, ale zakończył się sukcesem.

„Wytrwałość i relacje z Łukaszenką”

Amerykański dyplomata podkreśla, że kluczowym elementem negocjacji nie były ustępstwa sankcyjne, lecz konsekwentne budowanie kanałów komunikacji z Mińskiem.

Jak zaznacza, istotną rolę odegrały jego osobiste relacje z Alaksandrem Łukaszenką. W jego ocenie to właśnie „wytrwałość, ciągłe rozmowy i przekonywanie” doprowadziły do finalnego porozumienia, które umożliwiło uwolnienie więźniów.

Operacja wielostronna i wymiana więźniów

Coale wskazuje, że operacja miała charakter międzynarodowy i angażowała wiele państw oraz instytucji. Wśród nich wymienia się również wsparcie służb specjalnych, które miały ułatwiać kontakt z innymi uczestnikami procesu.

W ramach wtorkowej wymiany Polska wypuściła rosyjskiego archeologa Aleksandra Butiagina, zatrzymanego na wniosek Ukrainy w 2025 roku. Z kolei do Rosji miał trafić m.in. były wiceszef mołdawskiego wywiadu Alexandru Balan, więziony wcześniej w Rumunii.

500 uwolnionych więźniów i „logika dialogu”

Według Coale’a dotychczas w wyniku negocjacji ze stroną białoruską uwolniono około 500 osób. Jak podkreśla, proces ten był możliwy dzięki zaangażowaniu wielu państw, w tym Białorusi i Stanów Zjednoczonych.

Dyplomata argumentuje, że działania te wpisują się w logikę „rodziny narodów”, w której dialog – nawet z trudnymi partnerami – przynosi konkretne rezultaty.

Krytyka i polityczny kontekst

Wysłannik USA odniósł się również do krytyki, według której jego podejście wobec Mińska może być zbyt ugodowe. Odrzuca te zarzuty, wskazując na realne efekty w postaci uwolnionych więźniów.

Coale przyznał jednocześnie, że zna informacje o podziałach politycznych w Polsce, jednak – jak zaznaczył – nie analizuje ich szczegółowo.

Perspektywa przyszłości

Amerykański dyplomata deklaruje, że celem strategicznym pozostaje dalsze uwalnianie więźniów politycznych oraz stopniowe włączanie Białorusi do szerszej wspólnoty państw.

Nie wyklucza również dalszych rozmów o możliwej wizycie Alaksandra Łukaszenki w Stanach Zjednoczonych, choć – jak podkreśla – nie zapadły jeszcze żadne decyzje w tej sprawie.

Kim jest Andrzej Poczobut?

Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi, został zwolniony po pięciu latach więzienia w ramach szerokiej wymiany więźniów. Wraz z nim Polsce przekazano duchownego Grzegorza Gawła oraz obywatela Białorusi współpracującego z polskimi służbami.

PAP/MJ