Badania umiejętności 15-latków PISA [Program]
Wyniki najnowszej edycji międzynarodowego badania umiejętności 15-latków PISA 2025 ogłoszone zostaną 8 września 2026 r. – podał Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE), który realizuje badanie w Polsce. Wyniki poprzednich edycji PISA ogłaszane były w grudniu.
Badanie PISA organizuje międzynarodowe konsorcjum nadzorowane przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
.Badanie PISA (Programme for International Student Assessment – Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów) to największe międzynarodowe badanie umiejętności uczniów na świecie. Pokazuje poziom i zróżnicowanie umiejętności uczniów, które rozwijane są w trakcie edukacji szkolnej i poza szkołą. Sprawdzane są trzy umiejętności: rozumienie czytanego tekstu, umiejętności matematyczne, rozumowania w naukach przyrodniczych. W każdej z edycji badania nacisk położony jest na jedną z tych trzech dziedzin. W każdej edycji pojawiają się też tzw. dziedziny innowacyjne.
Udział w badaniu biorą uczniowie, którzy ukończyli piętnasty rok życia i są objęci systemem szkolnym, niezależnie od tego, w której klasie i w jakiego rodzaju szkole się uczą. Badanie przeprowadzane jest na reprezentatywnej próbie losowej. Jest ona konstruowana w taki sposób, by w badaniu mogli wziąć piętnastolatkowie ze szkół różnego typu, posiadający różną wiedzę i zakres umiejętności. W Polsce w badaniu uczestniczą uczniowie klas I szkół ponadpodstawowych.
Badanie główne w najnowszej edycji PISA przeprowadzono w marcu i kwietniu 2025 r. To właśnie wyniki tej edycji badania, czyli PISA 2025 ogłoszone zostaną we wrześniu. Uczestniczyło w niej 90 krajów i regionów świata. Polski raport krajowy z badania opublikowany zostanie równocześnie z raportem międzynarodowym.
Obszarem, na który położono nacisk w tej edycji badania było rozumowanie w naukach przyrodniczych. Dodatkową badaną dziedziną innowacyjną było to uczenie się w świecie cyfrowym (Learning in the Digital World).
Oprócz testów umiejętności badanie obejmuje kwestionariusze kontekstowe – obowiązkowe dla uczniów i dyrektorów szkół. Dyrektorzy oceniają w nich zasoby placówek, metodykę pracy oraz kompetencje kadry. Z kolei uczniowie odpowiadają na pytania dotyczące warunków domowych, klimatu szkoły, metod nauczania (ze szczególnym uwzględnieniem dziedziny głównej i innowacyjnej) oraz swoich postaw wobec nauki. W PISA 2025 polscy uczniowie odpowiadali dodatkowo na pytania z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Od 2015 r. w większości krajów biorących udział w badaniu, w tym w Polsce, badanie realizowane było komputerowo przy użyciu specjalnej aplikacji testującej. W 2025 po raz pierwszy odbyło się w formule online.
Badanie PISA organizuje międzynarodowe konsorcjum nadzorowane przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz przedstawicieli krajów członkowskich. Polska uczestniczy nim nieprzerwanie od samego początku, czyli od 2000 r.
Do tej pory badanie przeprowadzane było co 3 lata (z wyjątkiem edycji PISA 2022, której realizacja została przesunięta o rok ze względu na pandemię COVID-19). Od 2025 r. cykl badawczy został wydłużony do 4 lat. Kolejna edycja przeprowadzona będzie w 2029 r.
PAP/MB
