Białołęka i Mokotów z największym wzrostem przemocy domowej w Warszawie

W Warszawie w latach 2023-2025 o 45 proc. wzrosła liczba wszczętych procedur Niebieskiej Karty oraz liczba rodzin, w których realizowana była ta procedura (o ok. 20 proc.) – wynika z odpowiedzi na interpelację radnej Renaty Niewiteckiej.

Białołęka i Mokotów z największym wzrostem przemocy domowej w Warszawie

.Radna Renata Niewitecka pytała o dane z trzech lat dotyczących występowania przemocy domowej na terenie Warszawy. Wiceprezydent Warszawy Aldona Machnowska-Góra wyjaśniła w rozmowie, że 45-procentowy wzrost spowodowany jest zmianą ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej; zmieniło się też – dodała – podejście do tego tematu i świadomość Warszawiaków.

– W 2023 roku zmieniła się ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Zmieniły się kategorie osób czy sytuacji, w których trzeba zgłaszać i zakładać Niebieskie Karty czyli we wszystkich przypadkach podejrzenia stosowania przemocy – powiedziała wiceprezydent.

Wyjaśniła, że wcześniej specjalny zespół interdyscyplinarny rozpatrywał czy rzeczywiście doszło do przemocy. W tej chwili, przy każdym podejrzeniu zgłaszanym na policję, szkołę, taka karta jest zakładana. – Druga rzecz – wcześniej dzieci, które były świadkami przemocy, np. pomiędzy dorosłymi, nie miały statusu osoby, dla której chronienia trzeba założyć Niebieską Kartę. Teraz już tak jest – zaznaczyła.

Wzrost zgłoszeń dotyczących osób starszych

.Podkreśliła, że – oprócz zmiany ustawowej – zmieniło się podejście, bo np. zgłaszający biorą pod uwagę nie tylko przemoc fizyczną, ale np. finansową. Przekazała, że odnotowano znaczny wzrost zgłoszeń dotyczących osób starszych. – Czyli te wszystkie sytuacje, w których osoba starsza nie może o sobie stanowić, nie może stanowić o swoim majątku, zabiera się jej np. rentę czy emeryturę. I to też jest przesłanka do tego, żeby założyć Niebieską kartę, bo jest to rodzaj przemocy wobec osób z niepełnosprawnościami – wyjaśniła Aldona Machnowska-Góra.

Podkreśliła, że nadal największą liczbę zgłoszeń stanowi przemoc motywowana płcią, czyli wobec kobiet. Z odpowiedzi na interpelację wynika też, że nieznacznie spadła liczba zgłaszanej przemocy fizycznej (o ok. 3 proc) oraz widocznie spadły przypadki zgłaszanej przemocy seksualnej i ekonomicznej (o 29 proc.). Najwięcej procedur wszczęto w 2025 roku na Białołęce (530), Mokotowie (440) i Pradze-Południe (404). Najmniej w Wesołej (41), Rembertowie (55) i Wilanowie (67). Z kolei najwięcej rodzin objętych procedurą w 2025 roku jest na Mokotowie (601), Pradze-Południe (511) i Ursynowie (445), a najmniej w Rembertowie (86), Wesołej (90) i Wilanowie (92).

Wiceprezydent Warszawy wyjaśniła, że liczba wszczynanych procedur jest zależna od liczby mieszkańców w danej dzielnicy. – Wydaje się, że przemoc domowa to przemoc związana z uzależnianiami, złą sytuacją materialną, kryzysem społecznym. A to nieprawda, Niebieskie Karty są zakładane także w Wilanowie i na Usynowie. Czasami to nie jest taka stereotypowa osoba, która stosuje przemoc, czasami są to osoby wykształcone, bogate. Rodziny, których nigdy byśmy na pierwszy rzut oka nie pomyśleli, że może być tam stosowana przemoc, a jest – podkreśliła Aldona Machnowska-Góra.

Kryzys życiowy sprzyja wystąpieniu przemocy

.Zaznaczyła, że widać też, że miejskie kampanie dotyczące przemocy domowej przynoszą efekt. Zwróciła uwagę, że Warszawa pracuje również ze sprawcami przemocy. – Czasami kryzys życiowy czy nawet psychiczny sprawia, że w jakiś sposób pojawia się przemoc. Oczywiście przemoc w każdej sytuacji ma być karana i jest niedopuszczalna, ale też czasami sprawców nie można zostawić samych – powiedziała. Podała przykład kobiety z dziećmi, która swoje doświadczenia z przemocą przenosi na dzieci.

– Przez lata ta rodzina, będąc w formacie przemocowym, nie doprowadziła do wypracowania normalnych mechanizmów. I ta mama też stosuje przemoc wobec dzieci. Czasami takie sytuacje są, więc praca ze sprawcą i także sprawczynią przemocy jest bardzo, bardzo ważna. Staramy się też, szczególnie jak są dzieci w rodzinie, pilnować, żeby dzieci były bezpieczne, ale też jeżeli jest możliwość uratowania sytuacji, uratowania rodziny, to żeby wszystkich tych narzędzi użyć, bo tym ostatecznym jest zabranie dziecka do pieczy zastępczej – zaznaczyła wiceprezydent. W odpowiedzi na interpelację podano, że w ostatnich trzech latach zaobserowowano, że coraz więcej przypadków przemocy zgłaszanych jest przez przedstawicieli oświaty, procedury Niebieskiej Karty są częściej zakładane w sytuacjach konfliktów, najwięcej procedur wszczynanych jest przez policję.

Profilaktyka chorób psychicznych

.Na temat coraz częstszego rozwoju chorób psychicznych, takich jak depresja czy nerwica, wśród dzieci i młodzieży na łamach “Wszystko Co Najważniejsze” pisze Michaela BRUCKMAYER w tekście “Wciąż zbyt mało wiemy o rozwoju zaburzeń lękowych i depresji u dzieci i młodzieży“.

“Według Światowej Organizacji Zdrowia depresja i nerwica stanowią dwie z pięciu najczęstszych przyczyn zachorowań u dzieci i nastolatków w Europie. W wielu przypadkach rozwój symptomów obserwuje się już przed 14. rokiem życia. Skutki tych chorób mogą być poważne i długotrwałe. Zaburzenia zdrowia psychicznego, w tym depresja, to jedne z głównych przyczyn zachowań samobójczych wśród nastolatków. Ryzyko rozwinięcia się depresji czy nerwicy jest wyższe wśród dzieci ze środowisk trudnych i marginalizowanych”.

.”Pomimo trudności kojarzonych z depresją i zaburzeniami lękowymi choroby te można leczyć. Wczesna diagnoza i dostęp do opieki zdrowotnej są kluczowe w zapewnieniu skuteczności terapii. Co więcej, chorobom tym można również zapobiegać. Lekarze coraz częściej skupiają swą działalność na opracowywaniu metod zapobiegania rozwoju zaburzeń lękowych i/lub depresji młodzieńczej. Jednakże według analizy dostępnych materiałów badawczych dokonanej przez badaczy z instytutu RAND Europe w ramach Europejskiej Platformy Inwestycji na rzecz Dzieci jakość istniejących opracowań nie pozwala na jednoznaczne wyszczególnienie skutecznych strategii profilaktyki” – pisze Michaela BRUCKMAYER.

PAP/MJ