Dania pręży muskuły. Nie chce medycznej pomocy Amerykanów na Grenlandii

Premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen skomentował zapowiadane przez prezydenta USA Donalda Trumpa wysłanie na wyspę amerykańskiego okrętu szpitalnego, przypominając, że na Grenlandii obowiązuje bezpłatny system opieki zdrowotnej. „Nie, dziękujemy” – odpowiedział Nielsen Trumpowi.

Premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen o szpitalnym okręcie

.„Pomysł prezydenta Trumpa, aby wysłać amerykański statek szpitalny tutaj, na Grenlandię, został należycie odnotowany. Ale mamy publiczny system opieki zdrowotnej, w którym opieka jest bezpłatna dla obywateli” – napisał premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen na Facebooku. Zauważył, że sytuacja wygląda inaczej w USA, gdzie „za pójście do lekarza trzeb płacić”.

Również premierka Danii Mette Frederiksen skomentowała w niedzielę słowa Trumpa, oświadczając, że duńska i grenlandzka opieka zdrowotna jest bezpłatna oraz dostępna dla wszystkich. Frederiksen we wpisie na Facebooku wyraziła zadowolenie, że w Danii i na Grenlandii „to nie ubezpieczenie i majątek decydują o tym, czy otrzyma się odpowiednie leczenie”.

Minister obrony Danii Troels Lund Poulsen przypomniał z kolei, że Grenlandczycy mają zapewnioną opiekę zdrowotną na Grenlandii, mogą również otrzymać leczenie w Danii. „Nie ma potrzeby podejmować specjalnych działań w tym zakresie” – podkreślił w rozmowie z duńskim nadawcą publicznym DR.

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że wyśle okręt szpitalny do Grenlandii, by „zaopiekować się wieloma chorymi” na wyspie. „Współpracując z fantastycznym gubernatorem Luizjany, Jeffem Landrym, wyślemy wspaniały statek szpitalny na Grenlandię, aby zaopiekować się wieloma chorymi, którzy nie otrzymują tam opieki. Jest w drodze!!!” – napisał Trump we wpisie na platformie Truth Social. Prezydent nie rozwinął wypowiedzi ani nie wyjaśnił, co miało być powodem wysłania okrętu. Landry, obok funkcji gubernatora Luizjany, jest też specjalnym wysłannikiem USA ds. Grenlandii.

Kto rządzi Grenlandią?

.Grenlandia, będąca największą wyspą świata, stanowi część Królestwa Danii. Ma ona status autonomicznego terytorium zamorskiego wchodzącego w skład tego królestwa. Chociaż Grenlandia jest zależna od Kopenhagi, to duży stopień niezależności oraz autonomiczności, jakimi cieszy się ten region powoduje, iż relacje między metropolią i tym terytorium zależnym przypominają bardziej relacje jak pomiędzy dwoma odrębnymi państwami. Kto rządzi Grenlandią? – to pytanie coraz częściej wraca w analizach.

Odpowiedź na pytanie dotyczące tego, kto rządzi na Grenlandii, a dokładniej, kto sprawuję władzę na Grenlandii, w świetle powyższych faktów nie jest wcale łatwa. Problematyka tego zagadnienia ma związek właśnie przede wszystkim z dużego stopnia autonomią tej wielkiej, arktycznej wyspy, której początek przypadł na 1979 r., a znaczące rozszerzenie nastąpiło w 2009 r. Pomimo tego, że Grenlandia – największa wyspa globu – cieszy się dużego stopnia niezależnością i samorządnością, to ma ona jednak nadal podległy stosunek wobec Kopenhagi i uzależniona jest od Królestwa Danii.

Głową państwa pozostaje tym samym duński monarcha, którym obecnie, od 14 stycznia 2024 r., jest król Danii Fryderyk X. Jednak analogicznie jak w najbardziej znanej monarchii współczesnego zachodniego świata, którą jest Wielka Brytania, rola monarchy tak samo i w Królestwie Danii ogranicza się w zasadzie wyłącznie do funkcji reprezentacyjnych i ceremonialnych. W realiach monarchii konstytucyjnej jaką jest Dania w kontekście sprawowania realnej władzy wykonawczej zdecydowanie bardziej liczy się premier i tak samo jest w kontekście Grenlandii. Obecnie premierem Danii jest Mette Frederiksen. Dania odpowiada za politykę zagraniczną oraz obronę wyspy.

Realna władza w większości obszarów należy jednak do premiera Grenlandii, który jest wyłaniany po wyborach przez większość parlamentarną w grenlandzkim parlamencie, który nosi nazwę Inatsisartut – liczy on 31 miejsc oraz ma jednoizbowy charakter. Premierem Grenlandii zostaje tym samym lider zwycięskiej partii w wyborach do Inatsisartutu, czyli takiego ugrupowania, które uzyska największą liczbę głosów w wyborach, lub przywódca partii, któremu uda utworzyć się koalicję rządową. Obecnie premierem Grenlandii jest Jens-Frederik Nielsen.

Przy charakteryzacji władzy wykonawczej Grenlandii nie można pominąć innego kluczowego reprezentanta egzekutywy, w postaci Wysokiego Komisarza Grenlandii, który to obecnie urząd zajmuje Julie Præst Wilche. Grenlandzki Wysoki Komisarz jest reprezentantem króla Danii i rządu Królestwa Danii na tej zamarzniętej i skutek lodem wyspie. Co ciekawe sama Julie Præst Wilche stwierdziła, iż Dania jest gotowa pogodzić się z tym, iż pewnego dnia Grenlandia uzyska niepodległość.

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kto-rzadzi-grenlandia/

PAP/ LW