Działalność kosmiczna w Polsce. Rząd zamierza wprowadzić nowe regulacje

W dniu 2 grudnia 2025 r. rząd zajmie się projektem nowelizacji prawa oświatowego, którego regulacje mają być alternatywą dla likwidacji małych szkół podstawowych. Rada Ministrów rozpatrzy też projekt ustawy o działalności kosmicznej, regulujący zasady działalności tego sektora w polskim porządku prawnym.

Działalność kosmiczna w Polsce

.Projekt ustawy o działalności kosmicznej, którym 2 grudnia zajmie się Rada Ministrów, reguluje zasady takiej działalności; przewiduje m.in. odpowiedzialność operatora obiektu kosmicznego za szkodę wyrządzoną przez taki obiekt oraz stworzenie Krajowego Rejestru Obiektów Kosmicznych (KROK).

Celem przygotowanego w Ministerstwie Rozwoju i Technologii projektu ustawy jest uregulowanie działalności kosmicznej w krajowym porządku prawnym, co wynika z dynamicznego rozwoju tego sektora. Projektowana ustawa jest też jednym z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy.

Działalność kosmiczna może mieć zarówno charakter gospodarczy (w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców), jak i niegospodarczy (np. naukowy). Według projektu działalność kosmiczna może być wykonywana wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia udzielanego przez Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej (PAK), na wniosek podmiotu zamierzającego prowadzić taką działalność.

Projekt nowelizacji prawa oświatowego

.W dniu 2 grudnia ministrowie zajmą się także projektem nowelizacji Prawa oświatowego, którego regulacje mają być alternatywą dla likwidacji małych szkół podstawowych. To odpowiedź na zmiany demograficzne. Małe szkoły będą mogły służyć też lokalnej społeczności, np. jako miejsce realizacji polityki senioralnej.

Nowe przepisy mają pozwolić na dostosowanie edukacji na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych, chroniąc przy tym – tam, gdzie jest to możliwe – usytuowane blisko domu rodzinnego, bezpieczne miejsca edukacji dzieci – szkoły podstawowe.

Resort edukacji zwrócił uwagę w uzasadnieniu do proponowanych zmian, że jak wskazuje prognoza ludności Głównego Urzędu Statystycznego na lata 2023–2060, liczba ludności Polski będzie systematycznie spadać – według prognoz do ok 30,9 mln w 2060 r. Stąd proponowane zmiany, które mają sprzyjać uniknięciu likwidacji szkół podstawowych i służyć zaspokajaniu „różnorodnych potrzeb edukacyjnych i społecznych lokalnych wspólnot”.

Jak czytamy, „infrastruktura pustoszejącej z powodu zmian demograficznych szkoły (przedszkola i placówki) może więc być szansą na zaspokojenie potrzeb rodziców powracających na rynek pracy, przez zapewnienie w siedzibie szkoły opieki żłobkowej (np. w formie punktu opieki dziennej) oraz umożliwienie korzystania z wychowania przedszkolnego”. Projekt zakłada, że budynek szkoły będzie mógł być np. miejscem realizacji polityki senioralnej przez organ prowadzący szkołę.

Nowelizacja ustawy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej

.Rząd zajmie się też projektem przygotowanej przez MRiT nowelizacji ustawy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Nowela ma ograniczyć formalności dotyczące spółek cywilnych, a także przewiduje pełną elektronizację wpisów do CEIDG.

Nowela zakłada stworzenie jednego, zintegrowanego wniosku dotyczącego spółki cywilnej, umożliwiającego jej rejestrację, zgłoszenie, zmianę danych, zawieszenie, wznowienie oraz wykreślenie. Jak wskazano w ocenie skutków regulacji, ma to umożliwić załatwienie spraw we wszystkich urzędach: US, GUS i ZUS lub KRUS. Wniosek ma zastąpić dotychczas obowiązujące formularze i pozwoli uzyskać NIP i REGON.

Utworzone ma być też „jedno okienko” służące do rejestracji i zgłoszenia spółki cywilnej, w której wspólnikiem jest przedsiębiorca wpisany do CEIDG. Składanie wniosków o publikację informacji o spółce cywilnej ma się odbywać za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEIDG.

W porządku obrad jest także projekt nowelizacji ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Planowana zmiana ma uzupełnić ustawę o przepisy prawa unijnego, służące poprawie wymiany informacji o wyrokach skazujących wobec obywateli państw trzecich, wydawanych na terytorium UE i gromadzonych w rejestrach karnych państw członkowskich.

Co oznaczają nowe regulacje zaproponowane przez ministerstwo sprawiedliwości?

.Chodzi o dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady UE z kwietnia 2019 roku, która zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia środków niezbędnych do zapewnienia, by wyrokom skazującym towarzyszyły informacje dotyczące obywatelstwa lub obywatelstw osoby skazanej, o ile państwa członkowskie takimi informacjami dysponują. Dyrektywa wprowadziła też procedury odpowiadania na wnioski o udzielenie informacji; przewiduje niezbędne zmiany techniczne w celu zapewnienia funkcjonowania systemu wymiany informacji.

Proponowane przez MS przepisy wprowadzają również zmiany umożliwiające przekazywanie danych dot. obywateli państw trzecich do systemu ECRIS-TCN, zawierającego dane osobowe skazanych i umożlwiającego ustalenie, które państwa członkowskie posiadają informacje dotyczące uprzednich wyroków skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich.

Regulacje proponowane przez resort sprawiedliwości umożliwiają korzystanie z tego systemu, a także występowanie z zapytaniem o informacje o osobie będącej obywatelem państwa trzeciego do każdego państwa członkowskiego, które posiada informacje na temat tej osoby – w przypadku gdy obywatel państwa trzeciego wystąpił do rejestru karnego o udzielenie informacji, czy jego dane są zgromadzone w tym rejestrze i udzielenia mu stosownej informacji.

Polska gospodarka kosmiczna

.Polska gospodarka kosmiczna w przeciągu ostatnich lat coraz bardziej się rozwija. Polska Agencja Kosmiczna jest liderem w tym rozwoju. Przyszłość pokaże, jakie osiągnięcia staną się jeszcze ich udziałem. O polskiej eksploracji kosmosu pisze na łamach Wszystko co Najważniejsze prof. Grzegorz WROCHNA, polski fizyk, profesor nauk fizycznych. W latach 2011−2015 dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych, w latach 2019–2021 podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Od 2021 prezes Polskiej Agencji Kosmicznej.

Jak zaznacza ekspert, produkty i usługi wykorzystujące technologie kosmiczne to dzisiaj rynek szacowany na 350–450 mld euro. Nie ma więc cienia przesady w nazywaniu tego rynku nową gałęzią gospodarki – gospodarką kosmiczną. Co więcej, jest to chyba najbardziej dynamicznie rozwijająca się gałąź światowej gospodarki, odnotowująca rokrocznie dwucyfrowe wzrosty. Tylko w latach 2020–2022 przychody branży kosmicznej wzrosły o 20 proc., a zgodnie z przewidywaniami analityków do 2040 r. osiągną 1 bln dolarów. Obserwując tę dynamikę, można zadać pytanie, czy Polska jest krajem na tyle nowoczesnym i silnym gospodarczo, by zapewnić sobie dostęp do tych zdobyczy technologicznych i być istotnym graczem na międzynarodowych rynkach.

„Tradycje mamy znakomite i bynajmniej nie tylko w dziedzinie fantastyki naukowej – choć Lem i Żuławski zainspirowali niejednego przedsiębiorcę swoimi wizjami. Pierwszy polski instrument badawczy poleciał w kosmos już 50 lat temu, w 500-lecie urodzin Kopernika. W ramach programu „Interkosmos” budowaliśmy zaawansowaną w owych czasach aparaturę i wysłaliśmy pierwszego Polaka na orbitę. Mirosław Hermaszewski przez całe 45 lat po swoim locie wspierał inicjatywy kosmiczne i inspirował kolejne pokolenie, spotykając się z młodymi ludźmi” – pisze autor artykułu. 

Jego zdaniem nowoczesna era polskiego kosmosu zaczęła się w 2012 roku wejściem naszego kraju do Europejskiej Agencji Kosmicznej (European Space Agency – ESA). Celem tej organizacji jest rozwijanie technologii w krajach członkowskich poprzez realizację wspólnych programów. ESA będzie realizować te programy, które zebrały odpowiednie finansowanie. Reguła zwrotu geograficznego zapewnia, że większość zadeklarowanej kwoty wraca do kraju w postaci zamówień na elementy niezbędne do realizacji danego programu. Mamy więc gwarancję, że wpłacone pieniądze nie tylko odzyskamy, ale dzięki nim zdobędziemy dostęp do najnowocześniejszych europejskich technologii i rozwiniemy swoje własne.

.Dodaje też, że Polska uczestniczy obecnie w 11 z 24 misji ESA, których celem jest eksploracja Księżyca, Słońca i planet Układu Słonecznego wraz z ich księżycami, a także badanie odległego Wszechświata. W bazie danych ESA zarejestrowanych jest ponad 400 firm, z czego ponad 150 otrzymało już kontrakty. Te duże liczby cieszą, ale zarazem stanowią wyzwanie, bo nasz sektor kosmiczny składa się głównie z małych i średnich przedsiębiorstw oraz instytucji naukowych. Niełatwo jest im stawić czoła wielkim czempionom obecnym na rynku kosmicznym już od kilku dekad. 

LINK DO TEKSTU: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/prof-grzegorz-wrochna-polska-gospodarka-kosmiczna/

PAP/MJ