Jak brzmiały antyczne instrumenty?

Muzyka zawsze towarzyszyła ludziom. Historia muzyki jest niemal tak długa jak historia rodzaju ludzkiego, ale jeszcze do niedawna to, jak brzmiały najstarsze znane nam, antyczne instrumenty, pozostawało w dużej mierze tajemnicą. 

Zespół naukowców wykorzystuje kopie instrumentów

.Teraz zespół naukowców z Bostonu próbuje skanować, mierzyć i analizować starożytne instrumenty przechowywane w muzeach w stanie Massachusetts. Używając tomografu komputerowego, eksperci mierzą wymiary wewnętrzne i zewnętrzne instrumenty. W połączeniu z badaniami wibracji i akustyki oraz symulacjami numerycznymi, pomiary te służą do cyfrowego odwzorowania brzmienia instrumentów.

„Jeśli próbujemy odtworzyć skrzypce, możemy użyć młotka udarowego – bardzo małego młotka z przetwornikiem – w ten sposób przekazujemy do instrumentu sygnał o znanej sile, a następnie mierzymy powstałe drgania powierzchni za pomocą laserowego wibrometru Dopplera” – mówił jeden z naukowców. 

Zespół naukowców wykorzystuje następnie kopie instrumentów wydrukowane w technologii 3D do tworzenia gipsowych negatywów, które następnie są odlewane z masy lejnej, na przykład z gwizdka Paracas, ceramicznego artefaktu z Peru datowanego na lata 600–175 p.n.e., aby fizycznie odtworzyć instrumenty.

Naukowców zamierzają również zbudować repliki drewnianych instrumentów z drewna starodrzewu we współpracy z lokalnymi lutnikami. “Chcemy zrozumieć ludzi, którzy stworzyli te instrumenty, zarówno poprzez materiały, z których są wykonane, jak i poprzez ich brzmienie” – zaznaczał inny badacz. 

Do tej pory zeskanowano 30 instrumentów (z planowanych 100). Dane ze skanów służą do rekonstrukcji instrumentów, zarówno fizycznej, jak i cyfrowej, dopasowując ich formę fizyczną i symulowane brzmienie. 

Historia muzyki jest stale rozwijającą się gałęzią nauki. Wiele tego typu projektów zdobyło międzynarodową sławę. Rekonstrukcje celtyckiego rogu Carnyx były już na kilku koncertach, a Peter Pringle, historyk muzyki i specjalista od Mezopotamii, zdobył miliony wyświetleń pod swoją interpetacją pieśni o Gilgameszu. Bostońscy specjaliści skanujący instrumenty są więc częścią tego “renesansu antycznej muzyki”.

Maciej Bzura

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 12 marca 2026