Nauczyciele religii tracą etaty i stabilność zatrudnienia

Nauczyciele religii tracą etaty, a wielu z tych, którzy pozostali w szkołach, pracuje w mniejszym wymiarze godzin. Według zestawienia Stowarzyszenia Katechetów Świeckich, opartego na danych Systemu Informacji Oświatowej, między rokiem szkolnym 2024/2025 a 2025/2026 liczba nauczycieli tego przedmiotu zmniejszyła się o 4449 osób, natomiast liczba etatów spadła o 45 proc. Stowarzyszenie szacuje, że rok szkolny 2026/2027 może przynieść kolejne odejścia, ponieważ zatrudnienie na części etatu nie wszystkim pozwala utrzymać siebie i rodzinę.
Nauczyciele religii tracą etaty szybciej, niż maleje ich liczba
W roku szkolnym 2024/2025 w przytoczonych przez Stowarzyszenie Katechetów Świeckich danych SIO wykazano 27 527 nauczycieli religii, zatrudnionych łącznie w wymiarze 24 338,70 etatu. Rok później liczba nauczycieli wynosiła 23 078, a wymiar zatrudnienia obejmował 13 385,67 etatu. Oznacza to spadek liczby osób o 16,16 proc. oraz zmniejszenie zatrudnienia o 10 953,03 etatu, czyli o 45 proc.
Różnica między tymi wskaźnikami pokazuje, że problem obejmuje również nauczycieli, którzy nadal prowadzą lekcje religii, lecz mają do dyspozycji mniej godzin. Średni wymiar zatrudnienia przy nauczaniu tego przedmiotu zmniejszył się z około 0,88 do 0,58 etatu na osobę. W ujęciu przeciętnym oznacza to zatem utratę ponad jednej trzeciej wcześniejszego wymiaru pracy. Sama liczba nauczycieli pozostających w systemie nie oddaje skali ograniczenia ich zatrudnienia.
Dla osoby utrzymującej się z nauczania religii zmniejszenie liczby godzin może oznaczać konieczność szukania dodatkowej pracy, uzupełniania zatrudnienia w innych placówkach albo rozważenia zmiany zawodu. Pozostanie w szkole nie zawsze zapewnia więc dotychczasową stabilność finansową. Stowarzyszenie zwraca uwagę szczególnie na sytuację nauczycieli utrzymujących rodziny, dla których niewielka część etatu może być niewystarczającym źródłem dochodu.
SKŚ wiąże pogorszenie sytuacji zawodowej nauczycieli ze zmianami w organizacji szkolnej religii. Rozporządzenie ministra edukacji z 17 stycznia 2025 r. wprowadziło od 1 września 2025 r. jedną godzinę lekcyjną religii tygodniowo w szkołach. Obawy o zatrudnienie pojawiały się już wcześniej, podczas zmian dotyczących organizowania zajęć w grupach łączonych, a „Wszystko co Najważniejsze” opisywało protest świeckich nauczycieli religii w Warszawie w sierpniu 2024 r.
Kolejne odejścia mogą nastąpić w roku szkolnym 2026/2027
Stowarzyszenie Katechetów Świeckich szacuje, że w roku szkolnym 2026/2027 liczba nauczycieli religii może zmniejszyć się o dalsze 5–10 proc., czyli o około 1200–2300 osób. Przy takim scenariuszu wyniosłaby około 20,8–21,9 tys. osób. Są to szacunki Stowarzyszenia oparte na dotychczasowych danych, natomiast aktualne zestawienie SIO za bieżący rok szkolny nie jest jeszcze dostępne.
Możliwe dalsze odejścia SKŚ wiąże między innymi z sytuacją osób, które po ograniczeniu godzin pozostały w szkołach, lecz pracują w niewielkim wymiarze. Część z nich może zdecydować się na zmianę zawodu, a osoby mające odpowiednie uprawnienia mogą rozważyć emeryturę lub świadczenie kompensacyjne. W takim przypadku konsekwencje wcześniejszego ograniczenia zatrudnienia mogą ujawniać się także w kolejnym roku szkolnym, gdy nauczyciele ocenią, czy są w stanie nadal utrzymywać się z wykonywanej pracy.
Stowarzyszenie przewiduje również możliwość dalszego zmniejszenia liczby etatów, choć w mniejszej skali niż rok wcześniej. Według jego wstępnych szacunków spadek mógłby wynieść 2–5 proc., co oznaczałoby zatrudnienie w wymiarze około 12,7–13,1 tys. etatów. Ostateczną skalę zmian pokażą dane za rok szkolny 2026/2027, które pozwolą zestawić liczbę nauczycieli z rzeczywistym wymiarem ich pracy.
Brakuje aktualnego zestawienia zatrudnienia
Stowarzyszenie Katechetów Świeckich zwróciło się do Ministerstwa Edukacji Narodowej o aktualną liczbę nauczycieli religii wykazanych w SIO oraz dane dotyczące etatów. Jak informuje SKŚ, w odpowiedzi z 8 października 2026 r. resort wskazał, że dane z tego systemu udostępniane są w formie raportów na zasadach określonych w ustawie o systemie informacji oświatowej.
Zbiorcze dane mogą pojawić się w serwisie dane.gov.pl pod koniec listopada 2026 r. Ich publikacja pozwoli ocenić, jak zmieniło się zatrudnienie po pierwszym roku obowiązywania ograniczonego wymiaru zajęć. Istotna będzie zarówno liczba osób uczących religii, jak i liczba etatów, ponieważ dopiero oba wskaźniki pokazują, ilu nauczycieli pozostaje w szkołach i jakim wymiarem pracy dysponują.
SKŚ zabiega także o zmianę zasad organizacji zajęć poprzez obywatelski projekt „Tak dla religii i etyki w szkole”. Zakłada on dwie obowiązkowe lekcje religii lub etyki tygodniowo, z możliwością wyboru między tymi przedmiotami, a jego założenia były już przedstawiane na łamach „Wszystko co Najważniejsze”. Najnowsze zestawienie Stowarzyszenia pokazuje wymiar zawodowy i rodzinny tej debaty, związany z przyszłością ludzi, którzy przez lata pracowali w szkolnej edukacji religijnej.
Karolina Jaszowiecka





