Orionidy nad Polską

Na październikowym nocnym niebie będzie można dostrzec meteory z kilku rojów. Najobfitszym z nich będą Orionidy, które w maksimum mogą przekroczyć 20 zjawisk w ciągu godziny.

Czym są Orionidy?

.Meteory, potocznie nazywane spadającymi gwiazdami, to zjawiska świetlne wywoływane wejściem w ziemską atmosferę skalnych drobin z kosmosu. Większość z nich ulega zniszczeniu w atmosferze, ale jeśli kosmiczny kamień jest wystarczająco duży, może przetrwać taki lot i uderzyć powierzchnię Ziemi jako meteoryt.

Pojedyncze meteory widoczne na niebie cały rok, ale bywają okresy, w których występują tzw. roje meteorów. Najobfitszym rojem meteorów w październiku są Orionidy. Rozpoczynają swoją aktywność 2 października i można je dostrzec do 7 listopada. Maksimum przypada 21 października i jest rozciągnięte na kilka dni. Charakteryzują się białą barwą i pozostawianiem śladów, które trwają na niebie jeszcze chwilę po przelocie meteoru.

Bywały lata, w których Orionidy wykazywały większą niż typowa aktywność, albo ich maksimum przypadło w inny dzień. Astronomowie przypuszczają, że takie aktywny rok może występować co 12 lat.

W źródłach historycznych najwcześniejsze wzmianki o Orionidach pochodzą z kronik chińskich. Z kolei w źródłach europejskich pochodzą z XIX wieku, od Alexandra Stewarta Herschela (1836-1907), brytyjskiego astronoma, wnuka Williama Herschela (odkrywcy Urana) i syna Johna Herschela. Alexander jest mniej znany niż jego ojciec i dziadek, ale zajmował się właśnie meteorami, w tym spektroskopią meteorów oraz wniósł wkład w zidentyfikowanie komet jako źródła rojów meteorów.

Rój Orionidów ma związek z kometą Halleya. Nie jest w tym jedyny, bowiem drugim rojem związanym ze słynną kometą są Eta Akwarydy, aktywne od 19 kwietnia do 28 maja.

W październiku dostrzeżemy też kilka innych rojów meteorów, np. Drakonidy (6-10 października), Południowe Taurydy (20 września do 20 listopada) i inne słabsze.

Teleskop Hubble’a zobrazował galaktykę spiralną w gwiazdozbiorze Rysia

.Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a uchwycili galaktykę spiralną oznaczoną jako NGC 2770, znajdującą się w gwiazdozbiorze Rysia.

Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest galaktyka spiralna znana jako NGC 2770. Jest ona oddalona o około 90 milionów lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Rysia. Galaktyka została odkryta 7 grudnia 1785 roku przez astronoma Williama Herschela.

Do tej pory astronomowie odkryli w NGC 2770 cztery supernowe, które zostały oznaczone jako: SN 1999eh, SN 2007uy, SN 2008D oraz SN 2015bh. Te kosmiczne eksplozje powstają na kilka różnych sposobów, ale zawsze wiąże się to z umierającą gwiazdą. Obiekty te tracą równowagę i gwałtownie wybuchają, świecąc przez chwilę tak jasno jak cała galaktyka, po czym powoli gasną.

Jedna z czterech supernowych zaobserwowanych w NGC 2770, znana jako SN 2015bh, była zdaniem naukowców szczególnie interesująca. Początkowo tożsamość tego konkretnego obiektu była kwestionowana. Kiedy został odkryty w 2015 roku, astronomowie sklasyfikowali go jako fałszywą supernową, uważając, że nie jest to eksplodująca gwiazda, a jedynie nieprzewidywalny wybuch (outburs) masywnego obiektu tego typu w końcowej fazie życia. Jednak w końcu naukowcom udało się odkryć prawdę i obiekt został sklasyfikowany jako supernowa typu II, powstała w wyniku śmierci gwiazdy o masie od ośmiu do pięćdziesięciu razy większej od masy Słońca.

Ryś (łac. Lynx) jest gwiazdozbiorem nieba północnego, 28. co do wielkości. Został wprowadzony przez astronoma Jana Heweliusza, aby wypełnić lukę między Woźnicą i Wielką Niedźwiedzicą. Ptolemeusz skatalogował w tym miejscu na niebie kilka gwiazd i zaliczył je do gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy, ale Heweliusz zdecydował się nadać im oddzielną nazwę. Konstelacja jest widoczna w Polsce od jesieni do wiosny. Liczba gwiazd widocznych w niej gołym okiem wynosi około 60.

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/teleskop-hubblea-zobrazowal-galaktyke-spiralna-w-gwiazdozbiorze-rysia/

PAP/MB