Polityka jako źródło chronicznego stresu. Coraz silniej wpływają na to media społecznościowe

Stres wywołany polityką przestaje być chwilową reakcją na ważne wydarzenia. Badania pokazują, że dla milionów ludzi staje się on stałym elementem codzienności, a kluczową rolę odgrywają w tym media społecznościowe.

Stres wywołany polityką

.Czy polityka może realnie wpływać na zdrowie psychiczne? Z badań prowadzonych wśród Amerykanów wynika, że tak i to w skali masowej. W ciągu ostatnich dwóch dekad odnotowano systematyczny wzrost tzw. stresu politycznego, jednak dopiero niedawno zaczęto analizować jego konsekwencje psychologiczne, a nie tylko polityczne.

Badania przeprowadzone w trakcie roku wyborczego 2024 pokazują, że około 40 proc. dorosłych Amerykanów regularnie doświadczało przynajmniej jednej poważnej reakcji stresowej związanej z polityką w ciągu miesiąca. Na łamach „The Conversation” opisano, że wśród najczęstszych skutków wymieniano konflikty z bliskimi, problemy ze snem, utratę panowania nad emocjami oraz trudności w odcięciu się od tematów politycznych.

Skala zjawiska jest znacząca. W kraju liczącym około 260 milionów dorosłych oznacza to ponad 100 milionów osób dotkniętych mierzalnym stresem politycznym w danym miesiącu. Szczególnie wymowny jest problem snu, około 17 proc. badanych deklarowało, że polityka powoduje u nich bezsenność. To dziesiątki milionów ludzi, a konsekwencje niedoboru snu obejmują m.in. pogorszenie funkcji poznawczych, problemy zdrowotne i spadek efektywności.

Co istotne, poziom stresu pozostawał zaskakująco stabilny przez cały rok, mimo dynamicznych wydarzeń politycznych. Sugeruje to, że nie jest on już wyłącznie reakcją na pojedyncze wydarzenia, lecz wynika z trwałego środowiska, w którym funkcjonują odbiorcy polityki. Kluczowym elementem tego środowiska są media społecznościowe. W odróżnieniu od tradycyjnych źródeł informacji, treści nie są tam uporządkowane chronologicznie ani redakcyjnie, lecz dobierane przez algorytmy. Ich celem jest maksymalizacja uwagi i zaangażowania użytkownika, co oznacza promowanie treści wywołujących silne emocje: oburzenie, strach czy konflikt. W efekcie przekaz polityczny w mediach społecznościowych częściej przybiera formę sensacyjną i emocjonalną. Co więcej, dociera do użytkowników niezależnie od tego, czy aktywnie go poszukują.

Badania pokazują, że już sama bierna ekspozycja na takie treści wiąże się ze wzrostem stresu. Jednak największy wpływ ma aktywne uczestnictwo, czyli komentowanie czy udostępnianie. Osoby angażujące się w polityczne dyskusje online częściej deklarują problemy ze snem, większą impulsywność i trudności w zdystansowaniu się od polityki.

Istotne są również różnice pokoleniowe. Najwyższy poziom stresu odnotowano wśród młodszych użytkowników, zwłaszcza z pokolenia Z. To grupa, która najczęściej korzysta z mediów społecznościowych jako głównego źródła informacji, a jednocześnie funkcjonuje w środowisku, w którym granica między polityką a codziennym życiem praktycznie zanika.

Polityka nie jest już ograniczona do konkretnych programów informacyjnych czy godzin emisji. Przenika treści rozrywkowe, komunikację społeczną i budowanie tożsamości. Taka stała obecność wiąże się z realnym kosztem psychicznym.

Choć media społecznościowe nie są jedynym źródłem napięć, znaczenie mają także rosnąca wrogość polityczna i agresywne kampanie, to właśnie one szczególnie skutecznie wzmacniają odczuwany stres. Zmiana tej sytuacji wydaje się mało prawdopodobna bez większej świadomości użytkowników, że platformy, z których korzystają dla informacji i kontaktu, mogą jednocześnie negatywnie wpływać na ich samopoczucie.

Laura Wieczorek