Pracownie artystów, które warto zobaczyć we Francji

We Francji sztukę wielkich artystów można poznawać nie tylko w muzeach, ale również odwiedzając ich dawne pracownie. Miejsca, takie jak dom Claude’a Moneta w Giverny czy warsztat Eugène’a Delacroix w Paryżu, pozwalają lepiej zrozumieć proces twórczy, inspiracje artystów i kontekst powstawania ich najważniejszych dzieł. Prezentujemy wybór warsztatów artystów, które szczególnie warto zobaczyć we Francji.

Aix-en-Provence: Paul Cézanne

W Aix-en-Provence, w którym przez całe życie mieszkał i tworzył Paul Cézanne,  odwiedzającym udostępniono warsztat artysty – Atelier des Lauves – oraz otaczający go ogród ze śródziemnomorską roślinnością. W budynku, wybudowanym pod koniec XIX wieku na zamówienie malarza, odwzorowano wystrój pomieszczeń domu artysty i jego pracowni malarskiej. Można zobaczyć zarówno przedmioty należące do Paula Cézanne’a, jak i te ukazywane w jego martwych naturach.

Najbardziej rozpoznawalnym motywem twórczości Paula Cézanne’a stała się wznosząca się nad Aix-en-Provence góra Montagne Sainte-Victoire. Artysta uwiecznił ją na ponad 60 obrazach, znajdujących się obecnie w najważniejszych światowych muzeach sztuki. Górę można oglądać z tego samego miejsca, z którego malował ją artysta, znajdującego się kilkadziesiąt metrów od warsztatu. W założonym w tym miejscu parku znajdują się plansze z reprodukcjami najsłynniejszych obrazów Paula Cézanne’a, przedstawiających Montagne Sainte-Victoire.

Będąc w Aix-en-Provence, po wizycie w warsztacie Paula Cézanne’a warto odwiedzić również muzeum Granet, poświęcone malarstwu od XIV do XX wieku oraz Hôtel de Caumont, XVI-wieczną rezydencję, w której dwa razy w roku organizowane są wystawy sztuki.

Paryż: Eugène Delacroix

W paryskiej dzielnicy Saint-Germain-des-Prés znajduje się dom, w którym mieszkał i miał swoją pracownię jeden z najważniejszych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie, Eugène Delacroix.

Obecnie mieści się tam poświęcone mu muzeum, Musée national Eugène Delacroix, powstałe w 1932 r. z inicjatywy malarzy (m.in. Paula Signaca i Maurice’a Denisa) i konserwatorów, sprzeciwiających się wyburzeniu budynku i zastąpieniu go wozownią.

W muzeum prezentowane są dzieła Eugène’a Delacroix i należące do niego przedmioty. Organizowane są również wystawy czasowe, poświęcone twórczości artysty. Przestrzeń wystawiennicza obejmuje prywatne pokoje, salon i bibliotekę, a także część pracowni malarza. Przy warsztacie znajduje się niewielki ogród, udostępniony obecnie zwiedzającym.

Artysta chciał mieszkać jak najbliżej kościoła Saint-Sulpice, w którym powierzono mu wykonanie fresków w kaplicy bocznej. Eugène Delacroix zamieszkał w domu przy rue de Furstemberg w 1857 r. i mieszkał tam do śmierci w 1863 r.

Giverny: Claude Monet

Jednym z najczęściej odwiedzanych we Francji miejsc, związanych z malarstwem, jest Giverny w Normandii. W miejscowości od 1883 r. do swojej śmierci w 1926 r. mieszkał Claude Monet. Obecnie można zwiedzać dom malarza i jego warsztat, w którym prezentowane są reprodukcje jego obrazów, a także kolekcja japońskich drzeworytów, należąca do artysty. Najważniejszym miejscem jest jednak ogród, w którym impresjonista namalował swój najsłynniejszy cykl obrazów, przedstawiających lilie wodne.

Będąc w Giverny warto zwiedzić również muzeum, poświęcone impresjonizmowi (Musée des Impressionnismes), w którym regularnie odbywają się wystawy czasowe, na których prezentowane są obrazy impresjonistów z najbardziej prestiżowych francuskich i zagranicznych kolekcji.

Cagnes-sur-Mer: Pierre-Auguste Renoir

W Cagnes-sur-Mer można zwiedzać dom i pracownię Pierre’a-Auguste’a Renoira, który od 1908 r. spędzał w tym miejscu zimę i tworzył, czerpiąc inspirację ze śródziemnomorskich krajobrazów i światła południowej Francji.

Odwiedzający mogą zobaczyć pomieszczenia, w których mieszkał i pracował Pierre-Auguste Renoir, a także ogród, gaj oliwny i fermę, uwiecznione na obrazach impresjonisty. Prezentowane są również obrazy, które artysta wykonał w Cagnes-sur-Mer.

Paryż: Gustave Moreau

Wśród licznych pracowni artystów, które można zwiedzać w Paryżu, szczególnie warty odwiedzenia jest dom Gustave’a Moreau, w którym obecnie znajduje się poświęcone artyście muzeum, Musée Gustave Moreau.

Francuski malarz i grafik, Gustave Moreau był jednym z czołowych przedstawicieli symbolizmu. Jego twórczość charakteryzowała się częstymi odwołaniami do motywów biblijnych i mitologicznych, a także łączeniem cech symbolizmu z wpływami renesansu włoskiego i romantyzmu.

Muzeum znajduje się w dawnym domu rodzinnym Gustave’a Moreau, gdzie artysta miał też swój warsztat. W zajmującej dwa piętra pracowni, zwracającej uwagę imponującymi krętymi schodami z 1895 r., prezentowane są obrazy i grafiki Gustave’a Moreau. Część ekspozycji stałej stanowią również pokoje z zachowanymi meblami i pamiątkami rodzinnymi artysty oraz ponad 400 obrazami.

Yerres: Gustave Caillebotte

W Yerres pod Paryżem znajduje się posiadłość, należąca w latach 1860-1879 do rodziny Gustave’a Caillebotte’a, impresjonisty, znanego jako twórca obrazu “Cykliniarze” czy dzieł, przedstawiających życie codzienne Paryża (m.in.”Ulica paryska w deszczu” czy “Balkon, bulwar Haussmanna”). Artysta stworzył w Yerres ponad 80 obrazów, przedstawiających park, należący do posiadłości, okoliczne krajobrazy, a zwłaszcza przepływającą przy posiadłości rzekę Yerres. Malarz uwiecznił ją na słynnym obrazie “Kajaki na rzece Yerres”, a także na kilkudziesięciu innych pracach, przedstawiających wioślarzy, odpoczynek nad wodą i pejzaże brzegu rzeki.

W Yerres można zwiedzić rezydencję, należącą do rodziny Gustave’a Caillebotte’a, w której odtworzono wystrój z epoki, w której mieszkał tam artysta. Udostępniony został również 11-hektarowy park wokół rezydencji. W posiadłości Caillebotte – Propriété Caillebotte – odbywają się wystawy czasowe, najczęściej poświęcone sztuce XX i XXI wieku.

Paryż: Antoine Bourdelle

W dawnym warsztacie Antoine’a Bourdelle’a, uznawanego za jednego z najwybitniejszych rzeźbiarzy przełomu XIX i XX wieku, obecnie znajduje się muzeum, Musée Bourdelle. Uczeń Auguste’a Rodina, nauczyciel m.in. Henriego Matisse’a i Alberta Giacomettiego, Antoine Bourdelle znany jest jako twórca monumentalnych rzeźb, łączących elementy klasyczne z modernizmem.

Zwiedzający Musée Bourdelle mają możliwość obejrzenia wnętrz pracowni artysty, gdzie prezentowane są m.in. rysunki przygotowawcze do rzeźb oraz modele, które pozwalają śledzić proces twórczy rzeźbiarza.

W przestrzeniach muzeum oraz w przylegającym do niego ogrodzie, prezentowane są rzeźby Antoine’a Bourdelle’a, w tym pierwowzór pomnika Adama Mickiewicza, znajdującego się w Paryżu.

Julia Delanne