Tajemnice krypty sanktuarium na Jasnej Górze

Od 1 listopada do jego końca odwiedzający jasnogórskie sanktuarium mogą zwiedzać XVII-wieczną kryptę w podziemiach Kaplicy Matki Bożej, w której przez sześć wieków chowano paulińskich mnichów. Listopad to jedyny miesiąc w roku, kiedy można zwiedzić to jedno z najstarszych miejsc klasztoru.

Tajemnice krypty sanktuarium na Jasnej Górze

.„Jasna Góra skrywa wiele takich szczególnych miejsc, które w różnym okresie liturgicznym staramy się ukazywać pielgrzymom” – zaznaczył w informacji sanktuarium o otwarciu krypty jego kustosz o. Waldemar Pastusiak. Wskazał, że klasztor od początku istnienia pełnił funkcję nekropolii. Chowano tam zakonników, duchownych i świeckich zasłużonych dla kraju i sanktuarium. Istnieje co najmniej osiem wejść do jasnogórskich krypt, ale nie są one udostępnione pielgrzymom.

„Tylko tę kryptę otwieramy dla wiernych, bo ona jest najlepiej przystosowana do tego, aby ją zwiedzać” – wyjaśnił o. Pastusiak, przypominając, że krypta to szczególne miejsce refleksji i modlitwy. W krypcie na wprost wejścia znajduje się ołtarz, przy którym kapłani odprawiają msze św. za zmarłych, szczególnie w pierwszych dniach listopada. Wokół ołtarza ustawione są urny z wypisanymi imionami i nazwiskami paulinów. Dalej znajduje się 36 wnęk grobowych, w których przez sześć wieków ojcowie i bracia paulini byli chowani w niszach wykutych w skale.

Mnisi żyjący według reguły św. Augustyna do ub. wieku zachowywali rodzaj pochówku pozbawiony nagrobków ziemnych. Zmarłego wystawiano w drewnianej trumnie w kościele, aby można było pożegnać się z nim i odprawić nabożeństwo, po czym znoszono ciało do podziemi, gdzie układano je na desce z kamieniem pod głową i zamurowywano w niszach. Po ok. stu latach wnęki opróżniano, a prochy wsypywano do urn.

Kto spoczywa w krypcie sanktuarium na Jasnej Górze?

.Przed ołtarzem w krypcie znajduje się płyta przykrywająca grobowiec. Szczątki pochowanych tam zmarłych zostały zebrane z różnych miejsc na Jasnej Górze i złożone tam we wspólnym grobie w 1836 r. Na ścianie przed wejściem do krypty znajduje się tablica z wykazem pochowanych zakonników. W krypcie spoczęli m.in. przełożeni generalni Zakonu Paulinów, wśród nich o. Pius Przeździecki – trzykrotnie usuwany przez władze carskiej z Jasnej Góry, m.in. w 1895 r. za przynależność do tajnego związku księży absolwentów petersburskiej Akademii Duchownej.

Inny generał to o. Piotr Markiewicz, pamiętany jako wybitny kaznodzieja i działacz społeczny czynny w większości akcji podejmowanych przez radę miejską i diecezjalną w Częstochowie, zwłaszcza na polu oświaty i działalności charytatywnej, a także opieki nad pielgrzymami. W krypcie spoczywa też o. Alojzy Wrzalik, który był generałem paulinów w czasie komunistycznych prześladowań lat 50-tych XX wieku i stanął w obronie uwięzionego Prymasa Wyszyńskiego.

Pochowani są tam ponadto przeorzy Jasnej Góry: o. Kajetan Raczyński, obrońca Jasnej Góry w okresie stalinizmu, więziony przez władze komunistyczne w latach 1950 i 1952r., o. Norbert Motylewski, przeor czasu II wojny światowej. Spoczywa tam również o. Polikarp Rawicki, zakonnik ratujący w czasie II wojny światowej życie wielu ludziom, pracujący w ruchu oporu, a także profesor w tajnym nauczaniu.

Pochówki znajdują się także w innych miejscach Jasnej Góry, ale nie są one udostępniane pielgrzymom. Pod bazyliką jest krypta, w której pochowane są osoby świeckie z zasłużonych dla kraju i sanktuarium rodów. To najstarsza na Jasnej Górze krypta pochówkowa, pochodząca prawdopodobnie z okresu zbliżonego do czasu pierwszego murowanego kościoła – sprzed 1460 r.

Uroczystość Wszystkich Świętych na Jasnej Górze

.Z kolei pod posadzką części chórowej bazyliki natrafiono na pochówki ziemne – najprawdopodobniej z czasu, gdy wokół wcześniejszego kościoła drewnianego istniał cmentarz. Do tzw. dużego kościoła przylegają dwie prywatne kaplice grobowe. Kaplica Aniołów Stróżów została przebudowana w połowie XVIII w. na mauzoleum grobowe Stanisława Jabłonowskiego, wojewody rawskiego. Natomiast Kaplica św. Pawła I Pustelnika to mauzoleum grobowe rodziny Denhoffów.

Zmarli obecni są także na Jasnej Górze w postaci relikwii. W XVII-wiecznej Kaplicy Świętych Relikwii przechowywane są setki relikwiarzy z doczesnymi szczątkami świętych, np. św. Walentego, Joanny Beretty Molli czy bł. Carlo Acutisa. W tylną ścianę ołtarza w Kaplicy Matki Bożej wmurowany jest relikwiarz ufundowany przez NSZZ Solidarność w 2010 r., w którym znajdują się w nim szczątki bł. ks. Jerzego Popiełuszki, św. abp. Zygmunta Szczęsnego-Felińskiego, św. siostry Faustyny Kowalskiej oraz św. abp. Józefa Bilczewskiego.

Od 1968 r. ojcowie i bracia paulini z jasnogórskiego klasztoru chowani są poza obrębem sanktuarium, na miejskim cmentarzu św. Rocha, gdzie znajdują się dwa paulińskie grobowce. Starszy ozdobiony jest wizerunkiem Matki Bożej Jasnogórskiej, nad nowszym (z 1990 r.) góruje figura Chrystusa Zmartwychwstałego.

W dniu 1 listopada, w uroczystość Wszystkich Świętych, na Jasnej Górze odprawiane są uroczyste nieszpory z wypominkami za zmarłych, połączone z procesją po bazylice i Kaplicy Matki Bożej. W czasie nabożeństwa przywoływane są imiona i nazwiska zmarłych paulinów, organistów i muzyków jasnogórskich, konfratrów i dobrodziejów sanktuarium i zakonu, zwłaszcza tych, którzy tam spoczywają. 2 listopada, we wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych, zwyczajowo ojcowie paulini udają się do krypty by odprawić mszę świętą.

Pielgrzymka, czyli obraz ludzkiej egzystencji

.Pielgrzymowanie jest obrazem i ekspresją jednego z najistotniejszych doświadczeń naszej ludzkiej egzystencji: nieustannego bycia w drodze. W drodze, na której przenika się to, co stałe, z tym, co zmienne; pewność celu i zmienność środków. Nieprzypadkowo jednym z najważniejszych toposów naszej kultury jest homo viator – człowiek wędrowiec, człowiek wiecznie w drodze, szukający swojego miejsca w świecie. I nieprzypadkowo od jakiegoś czasu o Kościele ziemskim mówi się jako o Kościele pielgrzymującym – pisze Dominik DUBIEL SJ.

Od zarania dziejów ludzie nosili w sobie tęsknotę za transcendencją. Tak rodził się typ myślenia, który ukształtował mniej czy bardziej rozwinięte systemy religijne, w mniejszym czy większym stopniu „odbijające promień owej Prawdy, która oświeca wszystkich ludzi” (Nostra aetate 2). Cechą łączącą wyznawców różnych religii jest podejmowanie praktyk mających na celu duchowe zbliżenie wyznawcy do Istoty Najwyższej. Pośród religijnych aktywności ważne miejsce zajmują różne formy modlitewne i medytacyjne oraz określone postawy i działania moralne. Poszukiwanie bliskości Absolutu może wyrażać się również w różnych gestach i czynnościach, do których zaliczają się pielgrzymki do miejsc świętych.

Pielgrzymując, wierny niejako publicznie deklaruje swoją przynależność do danej grupy wyznaniowej. Trud podróży do świętego miejsca i osiągnięcie celu, jakim jest znalezienie się w miejscu wyjątkowej obecności Istoty Najwyższej, stanowią unikatowe i wiecznie inspirujące doświadczenie. Toteż pielgrzymowanie jest czynnością o podłożu duchowym, przekraczającą granice czasów i przestrzeni, narodowości i konfesji religijnych.

.Pielgrzymowano w starożytnej Grecji, Egipcie i Rzymie. Pielgrzymka do miejsc świętych (wśród których wyjątkową pozycję zajmuje rzeka Ganges i położone nad jej brzegami miasto Waranasi) stanowi jedną z ważnych czynności hinduizmu. Wśród Arkan ad-din, czyli pięciu filarów islamu, znajduje się pielgrzymka do Mekki. W historii Izraela tradycja pielgrzymowania sięga Abrahama i jego drogi do Ziemi Obiecanej. Swoistym archetypem pielgrzymki jest droga Narodu Wybranego wędrującego przez pustynię po wyzwoleniu z niewoli egipskiej. W dziejach Izraela istniały różne miejsca święte, do których przybywali pobożni Żydzi, jednak od czasu scentralizowania kultu w Jerozolimie w VII w. p.Ch., to właśnie świątynia stała się miejscem uznawanym za uprzywilejowaną przestrzeń przebywania JHWH i miejscem pielgrzymek Izraelitów. Ślady tych ostatnich odnajdujemy jeszcze w Nowym Testamencie, gdzie czytamy o Jezusie z Nazaretu, który od dzieciństwa przychodził na pielgrzymki do Jerozolimy.

LINK DO TEKSTU: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/dominik-dubiel-pielgrzymka-czyli-obraz-ludzkiej-egzystencji

PAP/MJ