Twierdza Golubac. Miejsce śmierci Zawiszy Czarnego

Wznosząca się nad Dunajem przy granicy z Rumunią Twierdza Golubac jest jedną z głównych atrakcji tej części Serbii. W miejscu tym w walkach z Imperium Osmańskim zginął najsłynniejszy polski rycerz, Zawisza Czarny, a o jego życiu wciąż przypominają mieszczące się tam wystawa i tablica.

Polak jednym uderzeniem kopii wysadził z siodła przeciwnika i potwierdził sławę niepokonanego i najznamienitszego rycerza w Europie

.Twierdza jest położona na terenie największego parku narodowego Serbii, Djerdap, i przy strategicznym odcinku Dunaju – Żelaznych Wrotach. Została wzniesiona przez Węgrów w XIII wieku i wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk Węgrów, Turków, Serbów i Habsburgów, by w 1867 roku znaleźć się ostatecznie w posiadaniu Serbii.

W jednej z toczonych wokół niej walk z Imperium Osmańskim zginął w 1428 roku legendarny polski rycerz Zawisza Czarny.

Zawisza Czarny z Garbowa herbu Sulima wielokrotnie brał wcześniej udział w wyprawach przeciwko Turkom, występując w szeregach rycerstwa europejskiego, zwoływanego na te wyprawy przez króla Węgier Zygmunta Luksemburskiego. Walczył też w bitwie pod Grunwaldem, a w 1412 r. uczestniczył wraz z królem Władysławem Jagiełłą w uroczystym zjeździe monarchów w Budzie, gdzie został zwycięzcą wielkiego turnieju rycerskiego.

W 1415 r. podczas turnieju we francuskim Perpignan Zawisza pokonał Jana z Aragonii. Jak mówią historyczne przekazy, Polak jednym uderzeniem kopii wysadził z siodła przeciwnika i potwierdził sławę niepokonanego i najznamienitszego rycerza w Europie. Poprzez zwycięstwa w licznych turniejach oraz bohaterstwo na polu walki, urósł do rangi „symbolu cnót rycerskich”.

Ciała Zawiszy nigdy nie odnaleziono, ale wyprawiono mu symboliczny pogrzeb w listopadzie 1428 r. w kościele franciszkanów w Krakowie – napisano na stronie Muzeum Wojska Polskiego.

Twierdza Golubac stała się miejscem pamięci o polskim rycerzu

.Obecnie – dzięki wysiłkom polskiej dyplomacji, nauki i społeczności polskiej w Serbii – o życiu i dokonaniach polskiego rycerza przypominają stała wystawa i tablica pamiątkowa na terenie twierdzy.

„W Golubcu zginął w 1428 roku z rąk tureckich sławny polski rycerz, symbol odwagi i prawości, Zawisza Czarny. Cześć bohaterowi” – napisano na tablicy ufundowanej przez Polonię i harcerzy, znajdującej się na dziedzińcu twierdzy.

W 2019 r. na jednym z jej pięter, dzięki współpracy Muzeum Okręgowego w Sandomierzu i Muzeum Twierdzy Golubac, otworzono stałą wystawę poświęconą Zawiszy. Wystawa obejmuje osiem plansz z informacjami w językach serbskim i angielskim, wzbogaconymi ikonografią, na temat biografii Zawiszy Czarnego, jego rodziny – z drzewem genealogicznym – i herbu. Opisy uwzględniają jego podróże jako posła po Europie oraz udział w turniejach i bitwach.

Jedna z plansz informuje o znaczeniu, jakie wciąż odgrywa w języku polskim, nawiązując do przysłowia „polegać jak na Zawiszy”.

O polskim rycerzu zabitym na terenie współczesnej Serbii przypomina również od 2019 roku jedna z ulic w stołecznym Belgradzie, nazwana wówczas imieniem Zawiszy Czarnego (serb. Zavisza Crni).

Newsletter KULTURA NAJWAŻNIEJSZA

.Newsletter „Piękno Historii” dla czytelników „Wszystko co Najważniejsze”

Ruszył nowy projekt redakcji „Wszystko co Najważniejsze” – newsletter „Piękno Historii”.

Nasz newsletter to przestrzeń dla każdego, kto interesuje się historią – zarówno na co dzień, jak i okazjonalnie. Co tydzień prezentujemy wybór najważniejszych i najciekawszych wydarzeń historycznych, których rocznice obchodzimy w danym tygodniu. Znajdą tu Państwo również jakościowe teksty na temat historii autorstwa profesjonalnych historyków, napisane w sposób przystępny i ciekawy.

Newsletter „Piękno Historii” to także szansa na zapoznanie się z głosem z epoki, w który warto się wsłuchać. Prezentujemy go pod postacią cytatu z wybranego źródła historycznego. Proponujemy ponadto zdjęcie bądź obraz z epoki, dzięki którym obcowanie z przeszłością będzie ciekawsze. Znajdą tu Państwo również polecenia książek historycznych, po jakie warto sięgnąć. Co tydzień przedstawimy także sylwetkę polskiego naukowcawynalazcy, myśliciela lub artysty, którego dokonania  wpłynęły na świat, jaki znamy dziś. 

Zapraszamy do subskrybowania!

Link do zapisów: [Zapisz się].

PAP/MB

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 2 listopada 2025