Największe problemy polskiej oświaty

Sondaż badający największe problemy polskiej oświaty został przeprowadzony przez pracownię Opinia24 na zlecenie RMF FM. Badanie miało na celu diagnozę postrzegania przez polskie społeczeństwo najważniejszych wyzwań systemu edukacji publicznej w Polsce w 2026 roku, w kontekście trwającej reformy programowej „Reforma26. Kompas Jutra”. Pytanie zasadnicze brzmiało: co respondenci postrzegają jako największy problem polskich szkół? Badanie uwzględniało zróżnicowanie według wieku, wykształcenia oraz preferencji politycznych.

Największe problemy polskiej oświaty

Poniższa tabela i wykres prezentują pełny rozkład odpowiedzi na pytanie o największy problem polskiej szkoły w ujęciu ogólnopolskim. Dane są reprezentatywne dla dorosłej populacji Polski.

Wykres 1. Rozkład wskazań — największy problem polskich szkół (Opinia24 / RMF FM, marzec 2026)

Największe problemy polskiej oświaty – zróżnicowanie demograficzne odpowiedzi

Wiek a postrzeganie problemów oświaty

Analiza według grup wiekowych ujawnia istotne różnice w hierarchii problemów. W grupie najmłodszych respondentów (18–24 lata) dominującym wskazaniem są niskie wynagrodzenia nauczycieli — wymienia je aż 18% tej grupy, podczas gdy zmiany w podstawach programowych wskazuje jedynie 9%. Odwrotną tendencję obserwujemy wśród osób w wieku 40–49 lat, gdzie szczególnie prominentny jest problem zmian dotyczących prac domowych(17%). Może to być konsekwencją bezpośredniego doświadczenia rodzicielskiego w tej grupie wiekowej.

Wykształcenie a percepcja problemów

Poziom wykształcenia wyraźnie koreluje z zakresem i rodzajem zidentyfikowanych problemów. Osoby z wykształceniem wyższym zdecydowanie częściej wskazują na zmiany w podstawach programowych (30% wobec 16% w grupie z wykształceniem podstawowym) oraz na kwestię wynagrodzeń nauczycielskich (15% wobec wartości nieistotnych). Respondenci z wykształceniem podstawowym natomiast znacznie częściej deklarują brak zdania (29%), co może wskazywać na mniejsze zaangażowanie poznawcze lub informacyjne wobec problematyki edukacyjnej.

Wykres 2. Zróżnicowanie wskazań według grupy wiekowej i wykształcenia (Opinia24 / RMF FM, marzec 2026)

Preferencje polityczne a ocena systemu edukacji

Wyniki badania wskazują na wyraźną polaryzację ocen w zależności od deklarowanych preferencji politycznych. Szczególnie wyrazisty jest przypadek wyborców Konfederacji, spośród których aż 47% wskazuje zmiany w podstawach programowych jako problem priorytetowy — wynik ponad dwukrotnie wyższy od średniej ogólnopolskiej (24%). Interpretacja tego zjawiska wymaga uwzględnienia kontekstu: wyborcy Konfederacji wyrażają generalny sprzeciw wobec trwającej reformy programowej lansowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Różnice te ilustrują, że debata o edukacji nie jest neutralna aksjologicznie ani politycznie.

Interpretacja analityczna

Łączne wyniki sondażu skłaniają do kilku wniosków o charakterze diagnostycznym. Po pierwsze, niestabilność programowa — postrzegana przez co czwartego Polaka jako problem numer jeden — jest bezpośrednim efektem wieloletnich, konkurujących ze sobą reform (reforma z lat 2017–2019 pod rządami PiS, a następnie reformy 2024–2026 pod rządami KO). Efektem jest dezorientacja zarówno nauczycieli, jak i rodziców.

Po drugie, wysoki odsetek wskazań dotyczących poziomu nauczania (22%) sugeruje, że społeczeństwo dostrzega strukturalny kryzys jakościowy w edukacji, który nie jest redukowany do kwestii finansowych. Po trzecie, niemal co piąty Polak (19%) deklaruje brak zdania, co jest wartością symptomatyczną: może to świadczyć o niskim poczuciu sprawstwa lub o fragmentaryzacji opinii publicznej wobec złożoności systemu edukacji.

Wreszcie, niska pozycja kwestii wynagrodzeń nauczycielskich (10%) w opinii ogólnej — przy jednoczesnym wysokim wskazaniu w grupie 18–24 lata (18%) — może sygnalizować zmianę pokoleniową w postrzeganiu relacji edukacja–rynek pracy.

Największe problemy polskiej oświaty — kluczowe dane z badania

Oprac. AJ