Czy koty poprawiają samopoczucie? Nowe badania

Czy obecność kota rzeczywiście może poprawiać samopoczucie człowieka? Naukowcy z Japonii odkryli, że bliskość między kotem a jego opiekunem wiąże się z nastrojem człowieka oraz poziomem oksytocyny, hormonu odgrywającego ważną rolę w tworzeniu więzi społecznych.
Jak koty wpływają na samopoczucie właścicieli?
Wielu właścicieli kotów uważa, że obecność zwierzęcia pomaga się odprężyć, zmniejsza napięcie i poprawia nastrój. Dotychczasowe badania nie dawały jednak jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy samo posiadanie kota przynosi wymierne korzyści dla zdrowia psychicznego.
Naukowcy z Japonii postanowili sprawdzić, czy znaczenie może mieć nie tyle samo posiadanie zwierzęcia, ile sposób, w jaki człowiek i kot spędzają razem czas.
Badanie przeprowadzili Saho Takagi i Taisuke Tsubomura z Uniwersytetu Kioto oraz Miho Nagasawa i Takefumi Kikusui z Uniwersytetu Azabu. Wyniki pracy zatytułowanej „Cats and humans show correlated affiliative physiological states” opublikowano w październiku 2026 roku w czasopiśmie naukowym „iScience”.
Oksytocyna może mieć znaczenie w relacji człowieka z kotem
Jednym z najciekawszych wyników badania była zależność między poziomami oksytocyny u kotów i ich właścicieli. Hormon ten odgrywa istotną rolę w tworzeniu więzi społecznych, między innymi w relacjach między rodzicami a dziećmi.
Naukowcy zaobserwowali, że wyższemu poziomowi oksytocyny u opiekunów towarzyszył wyższy poziom tego hormonu u ich kotów. Większe stężenie oksytocyny u zwierząt wiązało się ponadto z niższym poziomem kortyzolu u właścicieli. Kortyzol uczestniczy w reakcji organizmu na stres.
Opiekunowie z wyższym poziomem oksytocyny deklarowali również mniejsze nasilenie negatywnych emocji. Co ciekawe, związek między poziomem oksytocyny u kotów a nastrojem ich właścicieli okazał się silniejszy niż zależność dotycząca stężenia tego hormonu u samych ludzi.
Badacze nie znaleźli natomiast wyraźnego związku między poziomami kortyzolu u człowieka i jego kota. Wyniki sugerują więc, że w relacji między człowiekiem a zwierzęciem szczególnie interesujące mogą być mechanizmy związane z oksytocyną.
Ważna jest codzienna bliskość z kotem
Badanie wskazuje również, że lepszy nastrój właścicieli nie był związany z tym, jak długo mieszkali ze swoim zwierzęciem. Większe znaczenie miała codzienna fizyczna bliskość.
Osoby spędzające więcej czasu w pobliżu swoich kotów deklarowały większą energię i lepsze samopoczucie. Saho Takagi zwraca uwagę na dobrze znane właścicielom kotów sytuacje: zwierzę wskakuje na kolana, domaga się głaskania albo zaczyna mruczeć. Wyniki badania sugerują, że tego rodzaju codzienna bliskość może mieć swoje odzwierciedlenie także w procesach fizjologicznych zachodzących u obu stron tej relacji.
Oksytocyna jest związana z tworzeniem i podtrzymywaniem więzi społecznych. Zdaniem badaczy może więc odgrywać rolę również w relacjach powstających między przedstawicielami różnych gatunków.
Czy kot rzeczywiście zmniejsza stres?
Autorzy badania zastrzegają jednak, że zaobserwowane związki nie dowodzą zależności przyczynowo-skutkowej. Nie można na ich podstawie stwierdzić, że kontakt z kotem bezpośrednio obniża poziom stresu albo poprawia nastrój właściciela. Możliwe jest również, że osoby znajdujące się w lepszym stanie emocjonalnym częściej szukają kontaktu ze swoim zwierzęciem.
Naukowcy chcą kontynuować badania, aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób zachowanie człowieka i kota oraz zachodzące w ich organizmach procesy fizjologiczne mogą na siebie oddziaływać.
Badanie dostarcza jednak kolejnych informacji o tym, jak złożona może być relacja człowieka ze zwierzęciem domowym. Wskazuje też, że znaczenie może mieć nie samo posiadanie kota, lecz codzienna bliskość, kontakt i więź rozwijająca się między nim a opiekunem.
Nina Zientarzewska


