Czesław Lang patronem jednej z planetoid trojańskich

Wybitny kolarz i działacz sportowy Czesław Lang został patronem jednej z tzw. planetoid trojańskich. Nazwę Czesławlang zyskała planetoida (17415) 1988 RO10, którą w 1988 roku w Obserwatorium Cerro Tololo w Chile odkrył Schelte John Bus, słynny odkrywca planetoid z ubiegłych dekad.

Planetoida Czesławlang należy do tzw. planetoid trojańskich, krążących wokół Słońca po orbitach bardzo podobnych do orbity Jowisza

.Planetoida ma około 17 kilometrów średnicy i obiega Słońce w okresie około 11,7 roku ziemskiego – wyjaśnił w mediach społecznościowych Michał Kusiak, polski odkrywca planetoid, jeden z pomysłodawców nietuzinkowego upamiętnienia Czesława Langa przez Międzynarodową Unię Astronomiczną (IAU). Nowa nazwa planetoidy widnieje w najnowszym biuletynie Unii.

Planetoida Czesławlang należy do tzw. planetoid trojańskich, krążących wokół Słońca po orbitach bardzo podobnych do orbity Jowisza. Dawniej nazwy tych obiektów przydzielano bohaterom mitycznych wojen greckich bądź starożytnym sportowcom.

Od 2018 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna zmieniła zasady ich nazywania, poszerzając o nowożytnych uczestników igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich, gdyż starożytne nazwy powoli zaczęły się wyczerpywać.

Czesław Lang jest kolejnym olimpijczykiem z Polski, który został uhonorowany planetoidą z tzw. grupy trojańskiej

.Michał Kusiak wraz z Michałem Żołnowskim odkryli już wiele planetoid. Niestety – jak podaje Michał Kusiak w mediach społecznościowych – ich poszukiwania rozpoczęli dość późno. Sprzęt dawał już ograniczony, jak na swoje czasy, zasięg, a szanse na odkrycie planetoidy trojańskiej spełniającej kryteria pod nazewnictwo upamiętniające wybitnych sportowców były praktycznie zerowe. Odkryto już wówczas prawie wszystkie trojańczyki będące w ich polu widzenia.

– Postanowiliśmy zgłosić nazwę Czesławlang do Międzynarodowej Unii Astronomicznej dla jednej z naszych planetoid pasa głównego, nadmieniając sekretarzowi Working Group Small Bodies Nomenclature – Garethowi Williamsowi, że Czesław Lang poza ogromną działalnością popularyzującą kolarstwo posiada także osiągnięcia sportowe – zrelacjonował Michał Kusiak.

Po kilkudniowej analizie sekretarz WGSBN odpisał, że proponuje „wyjątkowy przywilej” i przeniesienie nazwy Czesławlang dla planetoidy trojańskiej odkrytej wiele lat temu, której odkrywca stracił już wyłączność zaproponowania imienia.

Czesław Lang to kolarz torowy i szosowy, wicemistrz olimpijski z 1980 r. oraz dwukrotny medalista szosowych mistrzostw świata. Po zakończeniu kariery sportowej działacz sportowy oraz organizator Tour de Pologne.

Czesław Lang jest kolejnym olimpijczykiem z Polski, który został uhonorowany planetoidą z tzw. grupy trojańskiej. Wcześniejsze planetoidy 25937 oraz 25938 przypadły Adamowi Małyszowi i Kamilowi Stochowi.

Astronomowie uchwycili młodą gromadę kulistą w gwiazdozbiorze Złotej Ryby

.Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako NGC 1818, znajdującą się w gwiazdozbiorze Złotej Ryby.

Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako NGC 1818. Jest oddalona o około 164 tysięcy lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Złotej Ryby. Gromada została odkryta 3 sierpnia 1826 roku przez astronoma Jamesa Dunlopa. NGC 1818 składa się z około 20 tysiecy gwiazd.

Gromady kuliste to, jak opisują naukowcy, sferoidalne grupy gwiazd, który są połączone grawitacyjnie, a największa koncentracja tych obiektów występuje w centrum struktur. Gromady kuliste mogą zawierać od kilkudziesięciu tysięcy do wielu milionów gwiazd, z których wszystkie krążą w stabilnej, zwartej formacji. Te kosmiczne obiekty są podobne w formie do karłowatych galaktyk sferoidalnych. Zazwyczaj są one niezwykle stare i ich wiek liczony jest w miliardach lat, jednak NGC 1818 jest wyjątkowa i niezwykle młoda jak na standardy obiektów tego typu, bo zdaniem astronomów ma ona około 40 milionów lat.

Gromada ta należy do Wielkiego Obłoku Magellana, największej galaktyki satelitarnej położonej w pobliżu Drogi Mlecznej. Jest również jedną z najbliższych galaktyk, leży w odległości ok. 50 kiloparseków – bliżej położone są tylko niektóre galaktyki karłowate, takie jak SagDEG i Karzeł Wielkiego Psa. Nazwa galaktyki pochodzi od nazwiska Ferdynanda Magellana, który obserwował obiekt podczas swojej wyprawy dookoła świata.

Złota Ryba („Dorado”) to gwiazdozbiór nieba południowego. Został nazwany pod koniec XVI wieku i jest obecnie jednym z 88 współczesnych gwiazdozbiorów. Jego nazwa odnosi się do mahi-mahi (Coryphaena hippurus), który jest znany jako dorado („złoty”) w języku hiszpańskim, chociaż był również przedstawiany jako ryba miecznik. Złota Ryba zawiera większość Wielkiego Obłoku Magellana, a pozostała część znajduje się w gwiazdozbiorze Góry Stołowej. Południowy biegun ekliptyki również znajduje się w tej konstelacji.

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Tekst dostępny na łamach Wszystko co Najważniejsze: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/astronomowie-uchwycili-mloda-gromade-kulista-w-gwiazdozbiorze-zlotej-ryby

PAP/MB

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 25 września 2025