Jak ocenić, czy odpowiedź sztucznej inteligencji jest wiarygodna?
Odpowiedzi generowane przez sztuczną inteligencję coraz częściej pojawiają się bezpośrednio w wynikach wyszukiwania. Zamiast listy linków użytkownik otrzymuje gotową informację, często napisaną płynnie i przekonująco. Sama forma odpowiedzi nie mówi jednak, czy można jej zaufać.
.Autor analizy, bibliotekarz uniwersytecki i dziekan bibliotek University of Virginia zajmujący się edukacją AI, proponuje podział odpowiedzi sztucznej inteligencji na cztery podstawowe typy: faktyczne, interpretacyjne, konstruktywne i strategiczne.
Cztery rodzaje odpowiedzi AI
.Odpowiedź faktyczna zawiera twierdzenie, które można sprawdzić na podstawie odpowiednich źródeł. Dotyczy to na przykład daty założenia University of Virginia albo symbolu chemicznego złota. W takim przypadku należy zweryfikować informację w wiarygodnym źródle. Jeżeli sztuczna inteligencja podaje linko odsyłający do źródła, trzeba przejść do wskazanego materiału, zamiast traktować samą odpowiedź jako dowód.
Odpowiedź interpretacyjna również opiera się na danych, ale nie prowadzi do jednego oczywistego wniosku. Przykładem może być pytanie o to, ile czasu nastolatek powinien spędzać przed ekranem. Wygenerowana odpowiedź może wskazać konkretną liczbę godzin, a następnie dodać, że większe znaczenie mają jakość i kontekst korzystania z urządzeń.
Amerykańska Akademia Pediatrii podkreśla, że dla nastolatków nie istnieje jedna dokładna, zalecana liczba godzin przed ekranem. Ważne jest między innymi to, jaki rodzaj aktywności ekranowej podejmuje młoda osoba oraz jakie zajęcia są przez nią wypierane.
Przy odpowiedziach interpretacyjnych nie wystarczy sprawdzić pojedynczych faktów. Trzeba również zapytać, jakie dowody system uwzględnił, co pominął i czy istnieje inna uzasadniona interpretacja. Pomocne może być pytanie: „Jakie są najmocniejsze argumenty za odmiennym wnioskiem?”.
Odpowiedzi konstruktywne są tworzone, a nie odkrywane. Dotyczy to między innymi listu motywacyjnego, mowy pogrzebowej, planu lekcji czy przeredagowanego akapitu. Nie ma jednej poprawnej wersji takiego tekstu.
W tym przypadku trzeba ocenić, czy odpowiedź pasuje do celu, odbiorcy i głosu autora. Tekst może być bezbłędny gramatycznie, a jednocześnie nie odpowiadać stylowi osoby, która ma go wygłosić. Może też niewłaściwie oddziaływać na odbiorców.
Porada AI wymaga kontekstu
.Odpowiedzi strategiczne dotyczą tego, co należy zrobić. Pytania o codzienne przyjmowanie aspiryny, zakup mieszkania czy wybór określonego rozwiązania łączą informacje z oceną celów, ryzyka, kosztów i indywidualnej sytuacji.
W przypadku pytania o aspirynę sztuczna inteligencja może przedstawić informacje medyczne, ostrzec przed ryzykiem i poprosić o wiek, historię chorób układu krążenia oraz ryzyko krwawienia. Takie podejście jest zgodne z zaleceniami U.S. Preventive Services Task Force, która wskazuje, że decyzję o rozpoczęciu przyjmowania małej dawki aspiryny należy podejmować indywidualnie, uwzględniając możliwe korzyści i ryzyko krwawienia.
Przy strategicznych odpowiedziach trzeba sprawdzić, jakich informacji system potrzebowałby, aby jego sugestia mogła odnosić się do konkretnej osoby. Warto uwzględnić stawkę decyzji, dostępne alternatywy oraz to, czy w sprawę powinien zostać zaangażowany specjalista.
Odpowiedzi AI mogą łączyć kilka typów. W jednej wypowiedzi system może najpierw przytoczyć zalecenia medyczne, następnie zinterpretować ich znaczenie, a na końcu zasugerować określone działanie. Wszystkie te elementy są często przedstawione tym samym, pewnym tonem.
Dlatego po otrzymaniu odpowiedzi sztucznej inteligencji warto zadać podstawowe pytanie: z jakim rodzajem odpowiedzi mam do czynienia? Dopiero później należy oceniać jej poprawność, przydatność i wiarygodność.
Szymon Ślubowski
