Kim był emir Hamad bin Chalifa as-Sani, twórca nowoczesnego Kataru?

Zmarł Hamad bin Chalifa as-Sani, emir Kataru w latach 1995-2013 – poinformowały władze tego państwa. Miał 74 lata. Za rządów Hamada Katar przekształcił się z prowincjonalnego kraju w jedno z najbogatszych państw świata i wpływowego gracza na arenie międzynarodowej.

Katar od panowania Hamada inwestował również w soft power

.Nie podano przyczyny śmierci byłego władcy. W Katarze ogłoszono czterodniową żałobę narodową; pogrzeb Hamada odbędzie się w niedzielę wieczorem.

Zmarły monarcha urodził się w 1952 r. w panującej w Katarze od połowy XIX wieku rodzinie Sanich. Objął rządy w 1995 r. w bezkrwawym zamachu stanu, w którym obalił ojca, Chalifę bin Hamada as-Saniego. W 2013 r. Hamad dobrowolnie abdykował na rzecz jednego ze swoich synów, Tamima bin Hamada as-Saniego. Wcześniej przeprowadził reformy, które częściowo ograniczyły absolutny zakres władzy emira.

Hamad rozwinął przemysł gazowy, dzięki czemu Katar stał się jednym z największych eksporterów LNG (skroplonego gazu ziemnego) na świecie. Zyski ze sprzedaży surowca przełożyły się na dalszy rozwój kraju. Katar jest obecnie jednym z najbogatszych państw świata pod względem PKB na mieszkańca. Kraj zamieszkuje ok. 3 mln osób, z czego tylko ok. 10 proc. stanowią obywatele, a resztę zagraniczni pracownicy.

Zmarłemu władcy Katar zawdzięcza też obecną pozycję międzynarodową, państwo mimo małych rozmiarów zajmuje ważne miejsce na politycznej mapie Bliskiego Wschodu. Hamad stawiał na bliski sojusz z USA. Za jego rządów rozbudowano lotnisko Al-Udeid, które stało się największa bazą wojsk amerykańskich w regionie.

Katar od lat odgrywa rolę ważnego mediatora w konfliktach na Bliskim Wschodzie i poza nim. Pośredniczył m.in. w rozmowach afgańskich talibów z USA czy negocjacjach pokojowych w Strefie Gazy. Obecnie Katar uczestniczy w rokowaniach mających zakończyć wojnę USA z Iranem.

Podczas rządów Hamada i jego następcy Katar utrzymywał bliskie, pragmatyczne relacje z szyickim Iranem, co było jedną z przyczyn konfliktów z sunnickimi sąsiadami Kataru. Z drugiej strony Katar wspierał ugrupowania islamistyczne, jak zakazane w Egipcie Bractwo Muzułmańskie, co wywoływało kolejne napięcia.

Katar od panowania Hamada inwestował również w soft power, jednym z najważniejszych narzędzi tej polityki stała się założona w 1996 r. telewizja Al-Dżazira. Hojnie finansowana przez zmarłego władcę stacja wyróżniała się na tle arabskojęzycznej konkurencji szerokim zasięgiem, względną niezależnością i profesjonalizmem dziennikarzy, przejętych w dużej mierze z zamkniętego oddziału BBC w Arabii Saudyjskiej.

Jeszcze za rządów Hamada Katarowi przyznano prawo do zorganizowania w 2022 r. mistrzostw świata w piłce nożnej. 

PAP/MB