Morze Kaspijskie irańską alternatywą dla Cieśniny Ormuz

Blokada cieśniny Ormuz i eskalacja napięć z USA oraz Izraelem mogą trwale zmienić kierunki irańskiego handlu. Według amerykańskiego portalu „The National Interest” Morze Kaspijskie staje się irańską alternatywą dla Cieśniny Ormuz.

Morze Kaspijskie irańską alternatywą dla Cieśniny Ormuz

.Wojna z USA i Izraelem oraz potencjalna całkowita blokada cieśniny Ormuz mogą zmusić Iran do oparcia handlu na trasach północnych, wiodących przez Morze Kaspijskie; akwen ten zyskuje znaczenie jako alternatywny korytarz transportowy i przestrzeń rywalizacji geopolitycznej – ocenili analitycy amerykańskiego portalu The National Interest.

Ten zamknięty zbiornik wodny, do którego dostęp ma pięć państw (oprócz Iranu, także Turkmenistan, Kazachstan, Azerbejdżan i Rosja) może odegrać w najbliższej przyszłości istotną rolę w kontekście funkcjonowania Iranu w warunkach konfliktu zbrojnego – rozpoczętego przez USA i Izrael – zwłaszcza w przypadku scenariusza znacznego ograniczenia ruchu w cieśninie Ormuz lub jej blokady – wynika z analizy opublikowanej przez portal.

Serwis przewiduje, że odcięcie głównego szlaku eksportu ropy i importu towarów może zmusić Teheran do bardziej intensywnego wykorzystania północnych połączeń transportowych, wiodących właśnie przez Morze Kaspijskie.

Alternatywny kanał logistyczny

.Ten alternatywny kanał logistyczny umożliwia dostęp do Rosji, państw Azji Centralnej oraz – pośrednio – do rynków europejskich. Iran rozwija już infrastrukturę portową oraz połączenia kolejowe i drogowe w ramach tzw. Międzynarodowego Korytarza Transportowego Północ–Południe (INSTC), który ma łączyć Indie, Iran, Rosję i Europę, ale na razie funkcjonuje w bardzo ograniczonym zakresie.

Autorzy analizy podkreślili jednak, że region kaspijski nie jest wolny od napięć. Obecność Rosji jako dominującej siły militarnej oraz rosnąca rola Azerbejdżanu i Kazachstanu sprawiają, że ta część świata staje się obszarem konkurencji interesów politycznych i gospodarczych. Dodatkowo, duże zasoby ropy i gazu, będące w posiadaniu np. Kazachstanu, zwiększają strategiczne znaczenie tego regionu. W przypadku eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie państwa kaspijskie mogą zostać wciągnięte w szerszą rywalizację, zarówno dotyczącą kwestii bezpieczeństwa, jak i kontroli nad szlakami transportowymi – przewiduje The National Interest.

Szczególna rola przypada Azerbejdżanowi, który dzięki swojemu położeniu może stać się kluczowym węzłem tranzytowym dla irańskich towarów kierowanych na północ – uważa portal. W analizie podkreślono również, że Morze Kaspijskie nie zastąpi w pełni znaczenia cieśniny Ormuz, ale może częściowo złagodzić skutki izolacji gospodarczej Iranu.

Wojna USA i Izraela z Iranem

.Wojna na Bliskim Wschodzie rozpoczęła się 28 lutego 2026 r. od nalotów Izraela i USA na Iran. Teheran odpowiedział atakami zarówno na Izrael, jak i na arabskie państwa regionu Zatoki Perskiej, w tym na położone tam amerykańskie bazy wojskowe i obiekty cywilne, takie jak lotniska i instalacje petrochemiczne. Iran zablokował również swobodną żeglugę przez cieśninę Ormuz, wstrzymując tym samym eksport ropy naftowej z Bliskiego Wschodu.

Od 8 kwietnia 2026 r. w wojnie obowiązuje rozejm, który został następnie przedłużony przez prezydenta USA Donalda Trumpa. Rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt podkreśliła w drugiej połowie kwietnia, że Trump nie wyznaczył daty końca zawieszenia broni.

.The National Interest to amerykański portal analityczny zajmujący się polityką zagraniczną, bezpieczeństwem i wojskowością, publikujący komentarze ekspertów. Serwis jest powiązany z waszyngtońskim think tankiem Center for the National Interest.

PAP/MJ