Narodowe Czytanie się cyfryzuje [Wojciech KOLARSKI]
W tym roku Narodowemu Czytaniu będzie towarzyszyć audiobook. To okazja, aby posłuchać „Dziadów” w mistrzowskiej interpretacji Mariusza Bonaszewskiego i Doroty Landowskiej – mówił sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski. Samo czytanie „Dziadów” Mickiewicza odbędzie się 5 września 2026 roku.
Narodowe Czytanie odbywa się już od 15 lat. Jakie zmiany zostaną wprowadzone w tym roku?
Wojciech Kolarski: Narodowe Czytanie to największa akcja promująca polską literaturę. Odbywa pod patronatem Pary Prezydenckiej, a organizowana jest przez Kancelarię Prezydenta RP we współpracy z Narodowym Centrum Kultury. Przez 15 lat rozwinęła się z przedsięwzięcia, które ograniczało się do małego grona osób, do takiego, które odbywa się w ponad sześciu tysiącach miejsc w Polsce i na świecie. Akcja stale się rozwija, bo jej siłą jest oddolny ruch społeczny, będący odpowiedzią na zaproszenie Pary Prezydenckiej.
W pewnym momencie Kancelaria zaczęła przygotowywać książki specjalnie wydawane z okazji Narodowego Czytania. Pojawiły się nagrania promujące akcję z udziałem ludzi polskiej kultury. W tym roku nowością będzie audiobook. To okazja, żeby posłuchać „Dziadów” w mistrzowskiej interpretacji Mariusza Bonaszewskiego i Doroty Landowskiej.
Kiedy i gdzie będzie dostępny audiobook?
Wojciech Kolarski: Będzie dostępny od środy na specjalnym kanale Narodowego Czytania na platformie YouTube. Będą tam sukcesywnie, co środę do końca sierpnia, umieszczane kolejne fragmenty dzieła. Znajdą się tam także podcasty, w których profesorowie literatury, aktorzy, artyści oraz miłośnicy literatury będą się dzielić wiedzą i refleksjami nad tym, dlaczego „Dziady” są naszą lekturą lektur. Audiobook będzie dostępny na kanale także po 5 września, aby służył każdemu, kto ceni piękno słowa.
Czy to działanie będzie miało stały charakter?
Wojciech Kolarski: Tegoroczna inicjatywa jest zapowiedzią kolejnego elementu Narodowego Czytania, który stanie się tradycją tego przedsięwzięcia.
Dlaczego zdecydowaliście się stworzyć audiobook?
Wojciech Kolarski: Narodowe Czytanie się cyfryzuje. To żywa akcja, która podąża za trendami w kulturze. Dzisiaj nie tylko czytamy książki, ale też ich słuchamy. Wiele osób ceni sobie możliwość słuchania lektur podczas jazdy samochodem, autobusem, pociągiem albo spaceru. To nasza odpowiedź na takie zapotrzebowanie. Chcemy, żeby wielkie dzieła polskiej kultury były żywe, a żeby tak było, muszą być obecne.
Kogo będziemy mogli posłuchać w podcastach?
Wojciech Kolarski: W pierwszych podcastach o własnych doświadczeniach z lektury „Dziadów” będą opowiadać takie postaci, jak doświadczony aktor, prof. Jarosław Gajewski, czyli – można powiedzieć – praktyk, jeśli chodzi o tekst tego dramatu. Wystąpią też znakomici znawcy tematu z różnych ośrodków akademickich z Polski i – co ważne – przedstawiciele różnych dziedzin, jak dr Paweł Rojek, który jest filozofem, autorem książek na temat polskiej tożsamości i duchowości, a także znawca polskiego romantyzmu prof. Andrzej Waśko – obaj z Uniwersytetu Jagiellońskiego, oraz prof. Ewa Hoffmann-Piotrowska – badaczka romantyzmu z Uniwersytetu Warszawskiego, socjolog prof. Zdzisław Krasnodębski, malarz Ignacy Czwartos i muzyk Adam Strug. Każdy na swój sposób opowie o własnych, a jednocześnie naszych wspólnych „Dziadach”. O bogactwie lektury, jej znaczeniu dla polskiej kultury oraz jej recepcji w Europie Środkowej opowiedzą także historycy literatury z Litwy i aktorzy z Białorusi. To będzie wielowątkowa opowieść o tym, dlaczego „Dziady” są lekturą o fundamentalnym znaczeniu dla każdego Polaka.
Kto ma być odbiorcą proponowanych przez państwa treści?
Wojciech Kolarski: W Narodowym Czytaniu biorą udział dzieci, młodzież i dorośli – każdy, dla kogo literatura jest ważna i chce, żeby była żywa. To od tych, którzy współtworzą akcję, zależy forma zaangażowania i jej współtworzenia. Mając to na względzie, w Kancelarii Prezydenta, przygotowujemy specjalny wybór fragmentów „Dziadów”, które trafią do najmłodszych czytelników. Natomiast wspomniane podcasty przeznaczone są dla osób o dużej wiedzy historyczno-literackiej i wrażliwości na literaturę. Ich celem jest również edukacja i wzbogacenie wiedzy wszystkich, którzy po nie sięgną, szczególnie uczniów liceów i studentów. Z jednej strony mają służyć popularyzacji, z drugiej to materiał, który ma dostarczyć bardzo konkretną wiedzę o tym wielkim dziele.
Do udziału w Narodowym Czytaniu zaprasza Prezydent Karol Nawrocki i Pierwsza Dama Marta Nawrocka.
Zachęcamy Państwa do zorganizowania w sobotę 5 września 2026 roku wspólnego czytania Dziadów w szkołach, bibliotekach, instytucjach kultury i parafiach, na placach, skwerach, przy ulicach i pomnikach Adama Mickiewicza – wszędzie tam, gdzie żywa jest pamięć o poecie i jego arcydziele (…). Niech Narodowe Czytanie znów nas wszystkich połączy w głębokim przekonaniu, że Polska jest trwale zapisana na kartach naszych wielkich dzieł literackich, które są dla nas ważne i nadal inspirują – napisała w liście Para Prezydencka.
PAP/ LW
