Psychiczny dobrostan wzmocnimy pomysłem znad Morza Śródziemnego
Przestrzeganie tzw. diety śródziemnomorskiej może wiązać się z lepszym dobrostanem psychicznym u osób po 50. roku życia. Naukowcy z University College London i Barcelona Institute for Global Health podkreślają, że sposób odżywiania pozostaje jednym z filarów dobrego samopoczucia, choć wyniki badania należy interpretować ostrożnie.
Zespół z University College London oraz Barcelona Institute for Global Health zauważył związek między śródziemnomorskim stylem żywienia a różnymi aspektami psychicznego dobrostanu u osób po 50. roku życia.
Jak przypominają naukowcy, dieta bogata w warzywa i owoce, rośliny strączkowe, ryby oraz oliwę z oliwek według licznych badań wspiera zdrowie fizyczne, a także może zmniejszać ryzyko depresji. Nowe badanie pokazuje, że jej znaczenie może wykraczać poza kondycję organizmu i dotyczyć także sposobu, w jaki osoby starsze doświadczają własnego życia, energii, niezależności i przyszłości.
Dieta śródziemnomorska a dobrostan psychiczny
W nowym badaniu sprawdzono związki między przestrzeganiem diety śródziemnomorskiej a stanem psychiki ocenianym według skali CASP-12. Obejmuje ona takie aspekty psychologicznego dobrostanu jak poczucie kontroli, autonomia, przyjemność, samorealizacja, niezależność, radość z życia, poczucie celu, poziom energii czy nastawienie do przyszłości.
Eksperci przeanalizowali dane dotyczące ponad 3,2 tys. osób w wieku od 50 do 90 lat, uczestniczących w znanym projekcie English Longitudinal Study of Ageing. W latach 2018–2019 oceniono zwyczaje żywieniowe ochotników, a w latach 2018–2020 ich psychologiczny dobrostan. Uwzględniono również wpływ restrykcji związanych z pandemią COVID-19.
Według wyników dobrostan psychiczny mierzony za pomocą skali CASP-12 był wyższy u osób odżywiających się zgodnie z zasadami tzw. diety śródziemnomorskiej. Co więcej, psychika osób, które dokładniej przestrzegały tego modelu żywienia, lepiej radziła sobie z ograniczeniami związanymi z pandemią.
Badanie obserwacyjne, nie dowód przyczynowości
Autorzy pracy opublikowanej w piśmie „BMJ Open” podkreślają jednak, że uzyskane wyniki nie pozwalają mówić o prostym związku przyczynowo-skutkowym.
„Nasze badanie ma charakter obserwacyjny, dlatego wyniki należy interpretować ostrożnie, ponieważ nie możemy wyciągać wniosków o zależnościach przyczynowo-skutkowych. Jednocześnie kwestionariusze przeprowadzane w czasie pandemii pozwoliły nam śledzić uczestników w czasie, co stanowi dużą zaletę badania. Choć biologiczne mechanizmy leżące u podstaw związku między dietą śródziemnomorską i lepszym zdrowiem psychicznym są nadal badane, dostępne dowody sugerują, że podstawowe produkty i składniki tej diety pomagają regulować kluczowe procesy, takie jak reakcje na stres, stan zapalny, zdrowie jelit i funkcjonowanie mózgu” – zaznacza Camille Lassale z ISGlobal, autorka pracy.
Naukowcy sugerują więc, aby dietę traktować jako jeden z istotnych elementów troski o psychiczny dobrostan, zwłaszcza w starszym wieku. Nie jako samodzielne rozwiązanie wszystkich problemów, lecz jako część szerszego stylu życia, który może wspierać zdrowie fizyczne i psychiczne.
Zdrowy styl życia ważny także dla psychiki
„Badanie to dostarcza kolejnych dowodów na istnienie związku między tym, co jemy, a naszym zdrowiem psychicznym. To rozwijająca się dziedzina badań, która – mamy nadzieję – przyniesie w nadchodzących latach znaczącą ilość nowych danych. Choć wiele pytań pozostaje otwartych, nie ma wątpliwości, że trzeba promować zdrowy styl życia ze szczególnym naciskiem na zrównoważoną dietę bogatą w produkty roślinne i ubogą w takie produkty jak przetworzone mięso i słodycze, zwłaszcza wśród osób starszych” – dodaje Andrew Steptoe z University College London.
Wnioski badaczy wpisują się w coraz szerszą debatę o tym, że zdrowie psychiczne nie zależy wyłącznie od czynników medycznych czy społecznych. Znaczenie mają także codzienne wybory: sposób odżywiania, aktywność, rytm dnia i jakość życia. Dieta śródziemnomorska, oparta na produktach roślinnych, rybach i oliwie z oliwek, może być jednym z elementów tak rozumianej profilaktyki dobrostanu po 50. roku życia.
PAP / Jarosław Kowalski
