Ptaki to jedyne dinozaury, które oszukały los [Stephen BRUSATTE]

Ptaki wyewoluowały z dinozaurów, stanowią część drzewa rodowego dinozaurów i są jedynymi dinozaurami, które przechytrzyły los i przetrwały uderzenie asteroidy – powiedział znany amerykański paleontolog Stephen Brusatte w rozmowie z anglojęzycznym tygodnikiem naukowym „New Scientist”.

Ptaki to dinozaury

Widywane i słyszane przez nas każdego dnia ptaki to jedyne żyjące obecnie dinozaury. Nie jest to metafora, czy uproszczone twierdzenie, ale czysty fakt. Ptaki to upierzone dinozaury, przynależące do podrzędu teropodów (do którego przynależały też T-Rexy, czy welociraptory), które wyewoluowały z wcześniejszych teropodów w późnej jurze. Są one jedyną znaną linią dinozaurów, która przetrwała wymieranie kredowo-paleogeniczne.

Dinozaury należy podzielić na ptasie dinozaury (ptaki) i wymarłe nieptasie dinozaury, które są wszystkimi dinozaurami innymi niż ptaki.

Jak stwierdził podczas udzielania wywiadu „New Scientist” Stephen Brusatte kwestia wyjaśnienia tego, że wcale nie wszystkie dinozaury wymarły 66 mln lat temu po uderzeniu asteroidy w Półwysep Jukatan, w wyniku czego doszło do wielkiego wymierania kredowego, była jedną z kluczowych motywacji dla niego do napisania najnowszej książki na temat historii ewolucji ptaków, które są jednymi z najpowszechniej spotykanych współcześnie kręgowców.

„To jeden z głównych powodów, dla których napisałem tę książkę, ponieważ chciałem rozłożyć tę historię na czynniki pierwsze. Chodzi o ideę, że ptaki wyewoluowały z dinozaurów i że ptaki są dinozaurami. Ta koncepcja zaczęła stopniowo przenikać do powszechnej świadomości. Myślę, że można to już zauważyć w nowszych filmach z serii Jurassic World, w których to niektóre dinozaury mają pióra. Kiedy odwiedzam szkoły i spotykam dzieci, wiele z nich wie o tym fakcie – potrafią mi powiedzieć: „Kury są dinozaurami”. I to jest świetne”

„Ale wydaje mi się, że wiedza o tym, że ptaki są dinozaurami wciąż nie stała się jeszcze naprawdę powszechna. A prawda jest taka, że gdyby się nad tym zastanowić, to wszystko sprowadza się do bardzo prostej kwestii” – oznajmił paleontolog.

Ptaki to „nietoperze” świata dinozaurów

ZdaniemStephena Brusatte najlepszą analogią taksonomiczną wyjaśniającą laikom obrazowo to, w jaki sposób ptaki to dinozaury – i to dinozaury sensu stricto, w dosłownym rozumieniu – jest przyrównanie ich do nietoperzy. Jak zauważa amerykański paleontolog, ptaki to „nietoperze” świata dinozaurów.

Ptaki, dokładnie tak jak nietoperze w przypadku ssaków, odstają od swojej większej rodziny, jaką są dinozaury, pod kątem cech fizycznych i ogólnej morfologii. Ptaki wyróżniają się na tle typowych nieptasich dinozaurów dokładnie w ten sam sposób, co nietoperze w przypadku ssaków.

„Ptaki to dinozaury. Są one dinozaurami w taki sam sposób, w jaki nietoperze są ssakami. Skoro nietoperze wyewoluowały z innych ssaków, to oznacza, że stanowią one część drzewa rodowego ssaków. Mają one zęby mleczne i karmią swoje młode mlekiem, a także zachowują się dokładnie tak, jak typowe ssaki, ponieważ są ssakami” – stwierdził światowej sławy paleontolog Stephen Brusatte podczas rozmowy na kanale YouTube anglojęzycznego tygodnika naukowego

Następnie paleontolog dodał: „Nietoperze to po prostu dziwne ssaki, które wykształciły skrzydła i zdolność latania. Pomimo tego wszystkiego nadal pozostają one ssakami”.

Ptaki to po prostu niezwykłego rodzaju dinozaury

„Podobnie jest z dinozaurami i ptakami. Ptaki to po prostu niezwykłego rodzaju dinozaury, które zmniejszyły swoje rozmiary, wykształciły skrzydła i nabyły zdolność latania. Są jedną z wielu gałęzi w drzewie rodowym dinozaurów, która znajduje się obok tych bardziej znanych i klasycznych grup – gigantycznych dinozaurów, takich jak brontozaury, tyranozaury czy triceratopsy” – powiedział paleontolog.

Nietoperze wyewoluowały z wcześniejszych ssaków, które wspinały się po drzewach i z biegiem czasu wykształciły unikatowe cechy w przypadku swojej gromady – takie jak skrzydła, umiejętność aktywnego lotu itp. Pomimo tych wszystkich zmian ewolucyjnych nietoperze nadal są ssakami

Z kolei ptaki wyewoluowały z pewnej grupy dinozaurów teropodów. Z biegiem czasu wykształciły one bardzo nietypowe cechy w przypadku swojej gromady, takie jak pióra, lot, lekki szkielet, wysoki metabolizm. Mimo tych zmian ptaki nadal są dinozaurami, ponieważ pochodzą od wspólnego przodka dinozaurów i łączy je wystarczająco wiele wspólnych cech morfologicznych, anatomicznych oraz związanych ogólnie z ich biologią.

Drzewo rodowe dinozaurów

„Właśnie tak powinniśmy o tym myśleć. To kwestia ewolucyjnego pokrewieństwa i genealogii. Jeśli należysz do jakiejś rodziny, zawsze do niej należysz. Nie ma znaczenia, jak bardzo się zmienisz. Lubię tę analogię: zawsze będę Brusattem. Przeprowadziłem się z Ameryki do Wielkiej Brytanii, ale nadal jestem Brusattem, nadal należę do tej rodziny. Tak samo jest z ptakami” – stwierdził ekspert.

„Ptaki wyewoluowały z dinozaurów, stanowią część drzewa rodowego dinozaurów i są jedynymi dinozaurami, które przechytrzyły los i przetrwały przez eony czasu. Przetrwały uderzenie asteroidy i żyją do dzisiaj” – ocenił amerykański paleontolog Stephen Brusatte.

„The Story of Birds: A New History, from Their Dinosaur Origins to the Present” to najnowsza książka Stephena Brusatte będąca kontynuatorką wydanej na j. polski książki „Era dinozaurów. Od narodzin do upadku. Nowe odkrycia i fakty o zaginionym świecie”. Pomiędzy tymi dwoma książkami wyszła pozycja poświęcona dziejom ssaków: „The Rise and Reign of the Mammals. A New History, from the Shadow of the Dinosaurs to Us”. Najnowsza i środkowa pozycja nadal nie zostały przetłumaczone na j. polski.

Marcin Jarzębski