Mit o rozrzutnych trzydziestolatkach właśnie upadł. Nowy raport pokazuje, jak naprawdę żyją Polacy po trzydziestce

Przez lata o pokoleniu obecnych trzydziestolatków mówiono jako o generacji żyjącej chwilą, unikającej zobowiązań i nastawionej przede wszystkim na konsumpcję. Najnowszy „Raport 30+” PKO Banku Polskiego pokazuje jednak znacznie bardziej złożony obraz. Większość badanych regularnie oszczędza, planuje swoją przyszłość finansową i korzysta z nowoczesnych narzędzi płatniczych, choć jednocześnie tylko niewielka część uważa, że życie potoczyło się dokładnie tak, jak planowała przed laty. Paradoksalnie właśnie to pokolenie redefiniuje dziś znaczenie sukcesu, przesuwając akcent z majątku na poczucie bezpieczeństwa, relacje i kontrolę nad własnym życiem. Badanie przeprowadzono na reprezentatywnej próbie 1538 osób oraz uzupełniono 30 pogłębionymi wywiadami, dzięki czemu raport pokazuje zarówno skalę zjawisk, jak i motywacje stojące za finansowymi decyzjami. 

Cyfrowe finanse stały się codziennością

Najbardziej widoczną cechą pokolenia 30+ jest pełna cyfryzacja codziennych finansów. Już 65 proc. badanych płaci telefonem, a 62 proc. deklaruje regularne oszczędzanie. Co więcej, 35 proc. odkłada środki z myślą o emeryturze, mimo że dla większości respondentów perspektywa zakończenia aktywności zawodowej pozostaje odległa o wiele lat.

Jednocześnie raport pokazuje, że sytuacja finansowa nie jest jednolita. 17 proc. badanych przyznaje, że nie oszczędza wcale, ponieważ po opłaceniu bieżących wydatków nie pozostają im wolne środki. Kredyt hipoteczny posiada jedynie 21 proc. respondentów, dokładnie tyle samo korzysta z karty kredytowej. Dane te pokazują, że wejście w tradycyjny model dorosłości przebiega dziś znacznie wolniej niż jeszcze kilkanaście lat temu. 

Nie istnieje jeden model polskiego trzydziestolatka

Jednym z najciekawszych wniosków raportu jest odejście od traktowania obecnych trzydziestolatków jako jednolitego pokolenia. Autorzy badania wyróżnili aż sześć odmiennych strategii finansowych, pokazując, że pod wspólną metryką kryją się bardzo różne postawy wobec pieniędzy.

Najliczniejszą grupę stanowią „Mistrzowie Decyzji”, którzy odpowiadają za 30 proc. badanych. To osoby planujące długoterminowo i świadomie zarządzające domowym budżetem. Kolejne 19 proc. to „Ostrożni Marzyciele”, starający się łączyć ambicje z ostrożnością finansową. Następne grupy tworzą „Wierni Wyborom” (16 proc.), „Gracze Rezerwowi” (14 proc.), osoby określane jako „Na Zakręcie” (12 proc.) oraz „Smakosze Życia” (9 proc.). Łącznie pokazuje to, że polskie pokolenie 30+ nie daje się opisać jednym stereotypem ani jedną strategią życiową. 

Życie potoczyło się inaczej, ale większość jest zadowolona

Najbardziej zaskakujące dane dotyczą jednak nie pieniędzy, lecz oceny własnego życia. Zaledwie 5 proc. respondentów uważa, że ich życie przebiega dokładnie zgodnie z planami z młodości. Aż 86 proc. przyznaje, że rzeczywistość okazała się zupełnie inna.

Paradoks polega jednak na tym, że mimo tak dużej rozbieżności 66 proc. badanych deklaruje satysfakcję ze swojego życia. Wynik ten sugeruje, że obecni trzydziestolatkowie nie traktują sukcesu jako realizacji raz wyznaczonego scenariusza. Znacznie większe znaczenie ma umiejętność dostosowania się do zmieniających się warunków oraz zachowanie poczucia wpływu na własne decyzje. 

Dla pokolenia 30+ sukces oznacza dziś coś zupełnie innego

Zmienia się także sama definicja powodzenia życiowego. Dla 67 proc. respondentów najważniejsze okazuje się poczucie kontroli nad własnym życiem. Jedynie 10 proc. wskazuje pracę jako najważniejszy życiowy priorytet, choć dla wielu pozostaje ona ważnym elementem codzienności.

Badanie pokazuje również znaczenie relacji rodzinnych. 61 proc. respondentów ma dzieci, 51 proc. pozostaje w małżeństwie, a 48 proc. mieszka z partnerem i dziećmi. Jednocześnie 76 proc. uważa, że dorosłość nie powinna oznaczać rezygnacji z własnych pasji. Wszystko to pokazuje, że pieniądze pozostają dla większości badanych narzędziem budowania stabilnego życia, a nie celem samym w sobie. 

Polscy trzydziestolatkowie dojrzeli szybciej, niż sądzono

Najważniejszym wnioskiem płynącym z raportu nie jest jednak żadna pojedyncza liczba. Dane pokazują raczej głęboką zmianę pokoleniową. Dzisiejsi trzydziestolatkowie funkcjonują w świecie wysokich cen mieszkań, niepewności gospodarczej i szybko zmieniającego się rynku pracy, a mimo to w większości zachowują zdolność planowania, regularnego oszczędzania i dostosowywania swoich oczekiwań do rzeczywistości.

To pokolenie nie definiuje sukcesu przez wielkość majątku czy prestiż stanowiska. Znacznie ważniejsze stają się bezpieczeństwo finansowe, relacje rodzinne, możliwość realizowania własnych pasji oraz poczucie kontroli nad codziennym życiem. W tym sensie „Raport 30+” pokazuje nie tyle zmianę zachowań finansowych, ile zmianę całego modelu dorosłości w Polsce. 

Damian Nizio