Starożytna bazylika sprzed 1600 lat. Sensacyjne odkrycie pod targiem rybnym 

W trakcie wykopalisk prewencyjnych prowadzonych na terenie ruin dawnego rzymskiego miasta Opitergium, które znajdują się we współczesnym mieście Oderzo w północnych Włoszech, przez archeologów została odkryta starożytna bazylika licząca 1600 lat. Niezwykły zabytek ujawniono pod targiem rybnym. 

Starożytna bazylika sprzed 1600 lat

Odsłonięta w Oderzo, czyli dawnym rzymskim Opitergium, w Wenecji Euganejskiej starożytna bazylika została datowana na na koniec IV lub początek V wieku n.e. – tym samym liczy ona w przybliżeniu ok. 1600 lat. Archeolodzy opisali tę konstrukcję zidentyfikowaną pod terenem dawnego targu rybnego jako najprawdopodobniej najstarsze znane chrześcijańskie miejsce kultu w Oderzo.

Zaskakujące odkrycie zostało dokonane podczas wykopalisk poprzedzających budowę nowego osiedla mieszkaniowego, jakie powstanie w przyszłości w Oderzo. Na terenie tego stanowiska archeologicznego w Opitergium archeolodzy odsłonili wielobarwne posadzki mozaikowe, masywne kamienne fundamenty oraz inne pozostałości tej dawnej trójnawowej bazyliki. 

Według naukowców układ architektoniczny budowli oraz dekoracyjne mozaiki jednoznacznie wskazują, że była to wczesnochrześcijańska świątynia. Badacze stwierdzili, że nowo odkryta w  Oderzo starożytna bazylika dostarcza nowych informacji na temat przemian religijnych, jakie zachodziły m.in. w tym mieście w schyłkowym okresie Cesarstwa Rzymskiego.

Mozaikowa posadzka

Prewencyjne wykopaliska archeologiczne w Oderzo rozpoczęły się w listopadzie 2025 roku. Prace archeologiczne w tym miejscu zostały zlecone przez włoskie służby konserwatorskie. Przebadany teren znajdował się poza murami starożytnego miasta. Już wcześniejsze odkrycia dokonane w tej okolicy – obejmujące bizantyjskie fortyfikacje, mozaiki oraz pochówki – sugerowały, że pod dawnym targiem mogą znajdować się cenne pozostałości archeologiczne.

Badacze najpierw odsłonili fragmenty mozaikowej posadzki, a następnie odkopali również około 30 metrów kwadratowych znakomicie zachowanych dekoracyjnych mozaik. Odkryto również mury obwodowe bazyliki oraz zewnętrzne przypory. Fundamenty wykonano z cegły i zaprawy, a całość wsparto na drewnianych palach wbitych głęboko w aluwialne podłoże.

Zidentyfikowana starożytna bazylika została zbudowana na planie prostokąta. Konstrukcja składała się z trzech naw biegnących na osi wschód–zachód. Większość mozaik położonych w nawie głównej oraz południowej świątyni zachowała się w bardzo dobrym stanie. Gorzej zachowały się mozaiki z nawy północnej, pośród których przetrwały jedynie mniejsze fragmenty.

Marcin Jarzębski