Syria rozpoczyna rozliczenia po wojnie. Pierwszy proces zbrodni reżimu Asada

W Damaszku rozpoczął się pierwszy proces dotyczący zbrodni popełnionych podczas wojny domowej w Syrii. Po latach konfliktu i setkach tysięcy ofiar wymiar sprawiedliwości zaczyna rozliczać osoby związane z dawnym aparatem władzy.

Pierwszy oskarżony przed sądem w Damaszku

Przed sądem stanął aresztowany w 2025 r. Atif NADŻIB, kuzyn obalonego prezydenta Syrii Baszara al-ASADA oraz były szef sił bezpieczeństwa w prowincji Dara.

Minister sprawiedliwości Mażar al-WAIS podkreślił, że na ten moment długo czekały ofiary prześladowań. Jak zaznaczył, proces jest częścią „sprawiedliwości przejściowej”, a rozprawy są otwarte dla mediów.

Dara jako symbol początku konfliktu

Według ministra sprawiedliwości w pierwszej kolejności sądzeni będą funkcjonariusze oskarżeni o przestępstwa popełnione w prowincji Dara.

Decyzja ta ma – jak podkreślono – znaczenie symboliczne i narodowe. Dara została określona jako kolebka rewolucji syryjskiej oraz punkt początkowy wydarzeń, które doprowadziły do przekształcenia całego kraju.

Początek wojny i rola służb bezpieczeństwa

.Wojna domowa w Syrii rozpoczęła się przed 15 laty, w kontekście protestów określanych mianem arabskiej wiosny.

W marcu 2011 r. w mieście Dara aresztowano kilkunastu nastolatków za antyreżimowe napisy. Byli oni torturowani w aresztach służb bezpieczeństwa, którymi kierował Nadżib.

W odpowiedzi na protesty społeczne siły bezpieczeństwa użyły ostrej amunicji wobec demonstrantów, a do miasta wkroczyło wojsko. Liczba ofiar nie została dokładnie ustalona, ale szacowano ją na setki.

Skala zniszczeń i liczba ofiar

.W trakcie wojny siły Asada prowadziły bombardowania obszarów kontrolowanych przez rebeliantów.

Komisja Śledcza ONZ ds. Syryjskiej Republiki Arabskiej oszacowała, że między 2011 r. a wiosną 2021 r. zginęło ponad 580 tys. osób.

Kraj opuściło nawet 6,7 mln ludzi, a miliony kolejnych zostały zmuszone do opuszczenia swoich domów. Przed wybuchem wojny Syria liczyła około 22 mln mieszkańców.

Zapowiedź dalszych procesów

.Wśród osób oczekujących na proces znajdują się także piloci samolotów uczestniczący w bombardowaniu miast kontrolowanych przez siły walczące z reżimem.

Nowe władze Syrii zapowiadają, że osoby odpowiedzialne za zbrodnie zostaną postawione przed sądem.

Upadek reżimu i ucieczka Asada

.Sunniccy rebelianci obalili Baszara al-ASADA w grudniu 2024 r. Zapowiedzieli rozliczenie przedstawicieli reżimu za popełnione przestępstwa.

Sam Asad uniknął jednak odpowiedzialności, uciekając do Rosji wraz z rodziną i najbliższymi współpracownikami.

Początek procesu który ma znaczenie symboliczne

Rozpoczęcie pierwszego procesu dotyczącego zbrodni wojny domowej stanowi moment przełomowy dla Syrii.

To nie tylko próba rozliczenia konkretnych osób, lecz także symboliczny początek procesu, który ma odpowiedzieć na skalę przemocy i zniszczeń z ostatnich 15 lat.

PAP/MB