Zmiana czasu to także pogorszenie wzroku

Wiosenna zmiana czasu wiąże się z wyższym ryzykiem chorób siatkówki, zagrażających wzrokowi – informuje pismo „Scientific Reports”.

Zmiana czasu to także pogorszenie wzroku

Naukowcy z Northwestern University (USA) po raz pierwszy szczegółowo opisali, jak przeprowadzane co pół roku zmiany czasu wpływają na ryzyko rozwoju chorób naczyniowych siatkówki – grupy schorzeń, które atakują naczynia krwionośne siatkówki i mogą prowadzić do utraty wzroku.

Pierwsze tego rodzaju ogólnokrajowe badanie opierało się na danych dotyczących roszczeń z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego ponad 18 milionów pacjentów w wieku od 18 do 64 lat, u których niedawno zdiagnozowano chorobę naczyń siatkówki. Pacjenci zostali zarejestrowani w komercyjnej bazie danych Merative MarketScan w latach 2012-2014.

Naukowcy z Northwestern obliczyli częstość występowania nowych rozpoznań czterech chorób naczyń siatkówki w miesiącu następującym po wiosennej i jesiennej zmianie czasu oraz w dwóch okresach kontrolnych w styczniu i lipcu. Schorzenia te obejmowały niedrożność tętnic i żył siatkówki, proliferacyjną retinopatię cukrzycową oraz neowaskularne zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem.

Utrata każdej godziny snu wiąże się z większym ryzykiem wielu chorób

Zespół badawczy porównał następnie ryzyko zachorowania w tygodniu i miesiącu następującym po każdej sezonowej zmianie czasu. Analiza tych danych wykazała, że wiosną Amerykanie tracą godzinę snu, co wiąże się z wyższym o około 20-30 proc. ryzykiem proliferacyjnej retinopatii cukrzycowej i neowaskularnego zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem.

Natomiast w miesiącu następującym po jesiennym powrocie do czasu standardowego jesienią pacjenci mieli o około 20-40 proc. niższe ryzyko niedrożności tętnicy siatkówki, niedrożności żył siatkówki, proliferacyjnej retinopatii cukrzycowej i neowaskularnego zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem.

„Nasze badanie sugeruje, że zyskanie godziny snu może chronić przed ryzykiem choroby” – powiedziała główna autorka badania, dr Rukhsana Mirza, profesor okulistyki i edukacji medycznej w Northwestern. – „Nawet godzina zmiany może wpłynąć na zdrowie pacjenta i być może pacjenci zgłaszający nowe objawy w okresie po zmianie czasu, zwłaszcza wiosną, powinni zostać poddani dokładniejszej ocenie”.

Sezonowe zmiany zegara biologicznego powodują zaburzenia rytmu dobowego

Wcześniej wykazano, że sezonowe zmiany zegara biologicznego powodują zaburzenia rytmu dobowego, czyli 24-godzinnego wewnętrznego zegara organizmu, który reguluje między innymi cykl snu i czuwania, produkcję hormonów i temperaturę ciała. Jak powiedziała dr Rukhsana Mirza, siatkówka – najgłębsza, światłoczuła warstwa tkanki w oku – stanowi „okno do ciała” i odgrywa ważną rolę w rytmie dobowym.

Odkrycia pojawiły się po uchwaleniu przez Izbę Reprezentantów Stanów Zjednoczonych w tym tygodniu ustawy o wprowadzeniu czasu letniego na stałe. Los tej ustawy w Senacie jest niepewny. „Widzieliśmy, jak zmiany czasu na letni – zwłaszcza wiosenne, kiedy tracimy godzinę snu – są związane ze zwiększoną częstością zawałów serca i udarów mózgu. To skłoniło nas do pytania, czy podobne efekty zachodzą w siatkówce, która jest jedną z najbardziej aktywnych metabolicznie tkanek w organizmie i zawiera jedne z najbardziej złożonych sieci mikronaczyniowych” – podkreśliła dr Rukhsana Mirza.

„Myślę, że ta zależność jest dość interesująca i ma sens. Istnieje literatura wskazująca, że utrata godziny snu i zaburzenia rytmu dobowego mogą powodować reakcje zapalne i zaburzenia metaboliczne, a także literatura sugerująca, że godzina snu w kontekście zmiany czasu na letni może mieć działanie ochronne” – powiedział dr Kyle Chan, lekarz rezydent w oddziale i współautor pierwszego badania.

Współpraca między okulistyką, neurologią, medycyną snu, medycyną sercowo-naczyniową

Dr Kyle Chan zauważył również ograniczenia swojego badania, m.in. dostęp do danych pacjentów z zaledwie trzech lat, ale ma nadzieję, że przyszłe prace pozwolą na powtórzenie ich wyników z wykorzystaniem innych, większych baz danych.

„W przyszłości chcielibyśmy sprawdzić, czy inne grupy badawcze będą w stanie powtórzyć nasze odkrycia w niepokrywających się bazach danych, na przykład w środowisku akademickim, lub przeanalizować dane z większej liczby lat, aby sprawdzić, czy te ustalenia są prawdziwe” – wskazał dr Kyle Chan.

Naukowcy mają również nadzieję, że ich odkrycia zainspirują innych do zbadania wpływu zmian czasu na letni i zaburzeń snu na poziomie pacjentów. „Myślę, że to naprawdę otwiera nowe możliwości współpracy między okulistyką, neurologią, medycyną snu, medycyną sercowo-naczyniową… możliwości zrozumienia człowieka jako całości” – wskazała dr Rukhsana Mirza.

PAP/Paweł Wernicki/MJ