Wydanie 645 Wszystko co Najważniejsze

Wydanie 645 Wszystko co Najważniejsze

Photo of Tygodnik

Tygodnik "Wszystko co Najważniejsze"

W każdą sobotę rano tylko to, co najważniejsze.

Szanowni Państwo,

Żyjemy w czasie, w którym coraz trudniej oddzielić politykę od lęku, a lęk od pamięci. W polskiej historii pojęcia te łączyły się dotychczas przede wszystkim z naszymi sąsiadami. Tymczasem w tych dniach to Niemcy, przed niedzielnymi wyborami, patrzą na własną historię, próbując rozpoznać w teraźniejszości cienie roku 1933. Jak bowiem piszą autorzy tego wydania tygodnika „Wszystko co Najważniejsze” partia AfD przestaje być bowiem zjawiskiem peryferyjnym, a europejska lewica zmienia się wraz ze społeczeństwami, które chce reprezentować. Tymczasem praworządność często okazuje się zasadą stosowaną wybiórczo zależnie od tego, komu w danym momencie służy. Polecam Państwu ten arcyciekawy blok tekstów, który rozpoczyna ten numer.

W najnowszym wydaniu tygodnika „Wszystko co Najważniejsze” pytamy bowiem o rzeczy trudniejsze, niż bieżąca polityka: trwałość zasad, granice ideologii, odpowiedzialność państwa i o to, czy Europa potrafi jeszcze wyciągać wnioski z własnej historii, zamiast jedynie posługiwać się nią jako argumentem? Serdecznie polecam Państwu zwłaszcza tekst Pauliny MATYSIAK.
Patrzymy również dalej. Na Argentynę Javiera Mileia, gdzie radykalne obietnice zderzają się z praktyką rządzenia i oczywiście na sztuczną inteligencję, która zmusza nas do ponownego pytania o źródła ludzkiej godności; wreszcie na sztukę, bez której człowiek traci zdolność widzenia rzeczy większych niż polityczny spór chwili.

Zapraszam do lektury, życząc spokojnego, dobrego weekendu.

Michał KŁOSOWSKI
Zastępca redaktora naczelnego „Wszystko Co Najważniejsze”


Sebastian MEITZ
AfD coraz bliżej władzy. Czego powinna obawiać się Polska? 

Sebastian MEITZ: AfD coraz bliżej władzy. Czego powinna obawiać się Polska?

AfD rośnie w siłę, a jej wejście do niemieckiego rządu przestaje być scenariuszem czysto hipotetycznym. Które postulaty partii stanowią rzeczywiste zagrożenie dla Polski, a które są przede wszystkim elementem radykalnej retoryki?

 

Jan ŚLIWA
Czym się straszą Niemcy? (1933–2033) 

Jan ŚLIWA: Czym się straszą Niemcy? (1933–2033)

Zbliża się rok 2033, sto lat od zdobycia władzy przez Adolfa Hitlera. „Machtergreifung” – słowo to obecnie używane jest tylko w tym kontekście. Sto lat wcześniej, 30 stycznia 1933 r., Hitler w wyniku przetargów między partiami został kanclerzem dość niewinnie wyglądającego koalicyjnego rządu. Sygnałem do dokręcenia śruby był pożar Reichstagu. A potem: zakaz innych partii, obóz koncentracyjny w Dachau, specjalne pełnomocnictwa dla rządu, pełnia władzy i aparat represji. Całość w 53 dni, od 30 stycznia do 24 marca. Szybko. Wszyscy się doszukują analogii do czasów obecnych, wszyscy szukają nowego Hitlera.

 

Paulina MATYSIAK
Praworządność à la carte 

Paulina MATYSIAK: Praworządność à la carte

Wartości są coś warte dopiero wtedy, kiedy trzeba za nie zapłacić polityczną cenę. Standard, którego przestrzegamy wyłącznie wtedy, gdy uderza w przeciwnika, nie jest żadnym standardem, tylko tak jaskrawym przykładem hipokryzji, że aż razi w oczy.

 

Jan ROKITA
Lewica coraz bardziej islamska 

Jan ROKITA: Lewica coraz bardziej islamska

Dla europejskiej lewicy w takich krajach jak Szwecja, Francja, Belgia, Holandia czy Wielka Brytania – wzrost liczby muzułmańskich obywateli, a tym samym wyborców, przestał być tylko kwestią ideologii „przebudzenia” czy zamiłowania do „multi-kulti”, a stał się po prostu kwestią władzy.

 

Marcin ZARZECKI
Bank Argentyny w kraju dziewięciu bankructw 

Marcin ZARZECKI: Bank Argentyny w kraju dziewięciu bankructw

Javier Milei, prezydent, który wszedł do polityki z piłą łańcuchową w dłoni i obietnicą wysadzenia banku centralnego w powietrze, 30 lipca 2026 roku stanął przed kamerami ogólnokrajowej telewizji, aby ogłosić projekt ustawy wzmacniającej niezależność Banco Central de la República Argentina. A równolegle, bez wielkich deklaracji, argentyńska gospodarka weszła w fazę odbudowy krajowego popytu na pieniądz i systemu finansowego. Te dwie historie składają się na jeden z najciekawszych eksperymentów współczesnej polityki pieniężnej. Warto uważnie przyjrzeć mu się znad Wisły 

 

Ks. prof. Dariusz RAŚ
Architektura wartości. Dlaczego Leon XIV ma rację 

Ks. prof. Dariusz RAŚ: Architektura wartości. Dlaczego Leon XIV ma rację

Współczesna debata nad etyką sztucznej inteligencji (AI) cierpi na głęboki syndrom naiwnego pragmatyzmu. Wielu intelektualistów próbuje budować technokratyczny konsensus, twierdząc, że fundamentalne spory światopoglądowe – takie jak bioetyka, źródło ludzkiej godności czy definicja rodziny – to jedynie marginalne różnice, które można odłożyć do archiwum na rzecz wspólnej walki z niekontrolowaną technologią. Stanowisko to reprezentuje klasyczny błąd redukcjonizmu. Echa te wyraźnie pobrzmiewają w eseju recenzyjnym Massimo Pigliucciego pt. „Encyklika Leona XIV o sztucznej inteligencji”.

 

Najnowszy, 76. numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei

Najnowszy, 76. numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei

Najnowszy, 76. numer miesięcznika „Wszystko co Najważniejsze” jest wydaniem o państwie, człowieku i przyszłości. O Polsce, która po niemal trzech dekadach obowiązywania Konstytucji RP z 1997 roku coraz wyraźniej staje przed pytaniem o kształt własnego ustroju, ale też o świecie, w którym sztuczna inteligencja przestaje być wyłącznie sprawą technologów, a staje się jednym z najważniejszych wyzwań antropologicznych, społecznych i moralnych. Piszemy również o demografii, geopolityce, pamięci historycznej, kulturze i pieniądzu, który w epoce cyfrowej może stać się wyrafinowanym narzędziem władzy.

 

Anna BIAŁOSZEWSKA
Czarna pestka. O tym, co widzimy w sztuce 

Anna BIAŁOSZEWSKA: Czarna pestka. O tym, co widzimy w sztuce

Sztuka a depresja łączą się w szczególny sposób, ponieważ na obrazy patrzymy również przez własną pamięć, lęki i doświadczenia. Dzieła Caravaggia, Artemisii Gentileschi, Marka Rothki, Anisha Kapoora i Olgi Szerstobitow pozwalają zobaczyć emocje, które wcześniej nie miały kształtu ani nazwy.

 

Julia DELANNE
Paryż we wrześniu 2026. Co zobaczyć? 10 najważniejszych wydarzeń i wystaw 

Julia DELANNE: Paryż we wrześniu 2026. Co zobaczyć? 10 najważniejszych wydarzeń i wystaw

Wrzesień oznacza rozpoczęcie sezonu nowych wystaw w paryskich muzeach. Prezentowane będą m.in. rysunki Andy’ego Warhola, twórczość francuskiej impresjonistki Evy Gonzalès czy malarstwo Paula Cézanne’a.

 

Prof. Piotr CZAUDERNA
Dlaczego potrzebujemy sztuki? 

Prof. Piotr CZAUDERNA: Dlaczego potrzebujemy sztuki?

Nasza potrzeba piękna wynika z naszej metafizycznej kondycji i poszukiwania harmonii z innymi, a także z samymi sobą, nawet jeśli tu i teraz nie jest to do końca możliwe. Jak pisze Roger Scruton, piękno jest wartością najwyższą – czymś, do czego dążymy dla niego samego, i dla tego dążenia nie potrzeba dalszych uzasadnień.

 

Jeffrey MEYERS
Czesław Miłosz. Sztuka ponad życie 

Jeffrey MEYERS: Czesław Miłosz. Sztuka ponad życie

Podobnie jak Joseph Conrad, Czesław Miłosz głęboko odczuwał blizny swojego narodu i wierzył, że „nie ma innej pamięci niż pamięć ran”.

 

Piotr ORAWSKI
Piękno muzyki (8). „O malarstwie i innych sztukach wzrokiem postrzeganych” 

Piotr ORAWSKI: Piękno muzyki (8). "O malarstwie i innych sztukach wzrokiem postrzeganych"

Dobre nagrania – i technicznie, i wykonawczo – są w stanie przekazać nam bogactwo brzmienia i semantyki sztuki dźwięku, więcej nawet – ktoś, kto czyta partytury, nie potrzebuje takich nagrań; jest w stanie usłyszeć w dźwiękowej wyobraźni taką interpretację, którą uważa za najlepszą. Jest to kod językowy muzyki. W malarstwie takiego kodu nie ma. Jest obraz albo katedra czy pałac, który trzeba zmysłowo poczuć.



STRATEGIE


Maciej ŚWIRSKI
Program, projekt, ścieżka krytyczna. Gramatyka wykonalności 

Maciej ŚWIRSKI: Program, projekt, ścieżka krytyczna. Gramatyka wykonalności

Program polityczny nie staje się wykonalny tylko dlatego, że został ogłoszony. Potrzebuje właściciela, budżetu, zasobów, harmonogramu i jasno wyznaczonej ścieżki krytycznej.

 

Sebastian MEITZ: Partnerstwo w deklaracjach, asymetria w konkretach. Polsko-niemiecka umowa o współpracy obronnej

Sebastian MEITZ
Partnerstwo w deklaracjach, asymetria w konkretach. Polsko-niemiecka umowa o współpracy obronnej 

Prof. Michał KLEIBER: Pilna potrzeba nowego układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej

Prof. Michał KLEIBER
Pilna potrzeba nowego układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej 

Marcin ZARZECKI: SAFE 0 procent dla Polski w czasach niepewności

Marcin ZARZECKI
SAFE 0 procent dla Polski w czasach niepewności



PIĘKNO NAUKI


Prof. Michał KLEIBER
Samoopieka zdrowotna staje się coraz ważniejsza 

Prof. Michał KLEIBER: Samoopieka zdrowotna staje się coraz ważniejsza

Samoopieka zdrowotna w systemie opieki zdrowotnej jest kluczowym elementem holistycznego podejścia do zdrowia i dobrego samopoczucia. Przynosi korzyści zarówno jednostkom, jak i systemom opieki zdrowotnej, promując profilaktykę, zdrowotne zaangażowanie pacjentów i efektywność kosztową.

 

Prof. Michał KLEIBER: Cyfryzacja coraz szerzej wkracza w nasze życie

Prof. Michał KLEIBER
Cyfryzacja coraz szerzej wkracza w nasze życie 

António GUTERRES: Czerwone linie sztucznej inteligencji

António GUTERRES
Czerwone linie sztucznej inteligencji



POLSKA WŁAŚNIE


Jolanta PAWNIK
Strajk, od którego zaczęła się wrocławska „Solidarność” 

Jolanta PAWNIK: Strajk, od którego zaczęła się wrocławska „Solidarność”

46 lat temu we wrocławskiej zajezdni autobusowej przy ul. Grabiszyńskiej rozpoczął się protest, który w ciągu kilku godzin objął miasto, a następnie zakłady pracy z całego Dolnego Śląska. Strajkujący nie domagali się podwyżek dla siebie. Poparli postulaty robotników z Wybrzeża i zapowiedzieli, że pozostaną w zajezdni do czasu zawarcia porozumienia w Gdańsku. Wrocławianie przynosili im żywność i koce, opozycjoniści uruchomili prowizoryczną drukarnię, ksiądz odprawiał msze święte, a artyści Opery Wrocławskiej zagrali dla nich koncert. Strajk rozpoczęty o świcie 26 sierpnia 1980 roku stał się jednym z najważniejszych wydarzeń w powojennej historii Wrocławia.

 

Jolanta PAWNIK
Bitwa wrocławska. Największa manifestacja stanu wojennego 

Jolanta PAWNIK: Bitwa wrocławska. Największa manifestacja stanu wojennego

Miało być wspólne odśpiewanie hymnu, minuta ciszy dla ofiar stanu wojennego i marsz pod dawną siedzibę Solidarności. Zamiast tego 31 sierpnia 1982 roku, w drugą rocznicę podpisania porozumień sierpniowych, centrum Wrocławia pokryła sieć barykad, na ulice skierowano tysiące milicjantów i żołnierzy, a starcia trwały do późnej nocy. Tak rozpoczęła się historia największej manifestacji ulicznej stanu wojennego.

 

Prof. Andrzej NOWAK
Nie przegraliśmy tej wojny. Mamy powody do dumy, nie do kompleksów 

Prof. Andrzej NOWAK: Nie przegraliśmy tej wojny. Mamy powody do dumy, nie do kompleksów

Polacy właściwie wybrali, decydując się na stawienie oporu Hitlerowi. Dziś powinniśmy spoglądać na udział Polaków w II wojnie światowej jako powód do dumy, a nie wyłącznie motyw uczucia zdrady, żalu i wstydu.


KSIĘGARNIA


Bartosz JANUSZEWSKI
Ukraińcy wobec agresji na Polskę w 1939 roku 

Bartosz JANUSZEWSKI: Ukraińcy wobec agresji na Polskę w 1939 roku

Napaść niemiecka na Rzeczpospolitą 1 września 1939 r. wyznaczyła Polakom i Ukraińcom dwie zupełnie inne perspektywy.


Patrycja RESEL: Poszukiwanie byłych agentów Gestapo w Łodzi

Patrycja RESEL
Poszukiwanie byłych agentów Gestapo w Łodzi 

Ewa K. CZACZKOWSKA: Alicja Lenczewska. Mistyczka naszych czasów

Ewa K. CZACZKOWSKA
Alicja Lenczewska. Mistyczka naszych czasów 

Prof. Andrzej NOWAK: Skąd się wziął Karol Nawrocki. Rozmowy z Prezydentem RP

Prof. Andrzej NOWAK
Skąd się wziął Karol Nawrocki. Rozmowy z Prezydentem RP 

Elżbieta WIATER: Historia obrazu i sanktuarium

Elżbieta WIATER
Historia obrazu i sanktuarium


MULTILANGUAGE


Mateusz SZPYTMA: What makes the Ulma family special? 


Karol POLEJOWSKI: Папа, який зруйнував стіни 



PÉPITES


Dlaczego ChatGPT, Claude, Gemini i Grok mówią językiem progresywnej lewicy?

Dlaczego ChatGPT, Claude, Gemini i Grok mówią językiem progresywnej lewicy?

ChatGPT, Claude, Gemini, Mistral, Llama i Grok deklarują polityczną neutralność, lecz kolejne eksperymenty pokazują powtarzalne przesunięcie ich odpowiedzi w stronę progresywnego liberalizmu i lewicy. Skąd bierze się progresywno-liberalne nachylenie świata AI?


Dziś u niektórych uczniów brak dostatecznej znajomości języka staje się przeszkodą w wyrażaniu myśli [Madeleine de JESSEY]

Dziś u niektórych uczniów brak dostatecznej znajomości języka staje się przeszkodą w wyrażaniu myśli [Madeleine de JESSEY]

Czy w świecie tekstów generowanych przez sztuczną inteligencję ktoś jeszcze będzie chciał pisać książki? [Samuel FITOUSSI]

Czy w świecie tekstów generowanych przez sztuczną inteligencję ktoś jeszcze będzie chciał pisać książki? [Samuel FITOUSSI]

Dlaczego we Wszechświecie powstaje coraz mniej gwiazd? Astronomowie wskazują, że nie chodzi o brak „paliwa”

Dlaczego we Wszechświecie powstaje coraz mniej gwiazd? Astronomowie wskazują, że nie chodzi o brak „paliwa”

Młode tyranozaura były znacznie mniejsze, niż zakładano, jednak szybko mogły polować samodzielnie

Młode tyranozaura były znacznie mniejsze, niż zakładano, jednak szybko mogły polować samodzielnie

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 5 września 2026