Kto głosuje na Prawo i Sprawiedliwość? [CBOS]

Elektorat PiS charakteryzuje się wyraźnym, specyficznym profilem społeczno-demograficznym, odróżniającym go od ogółu polskiego społeczeństwa. Kto głosuje na Prawo i Sprawiedliwość? Kluczowe cechy to: elektorat znacznie starszy – 40% w wieku 65+ (populacja ogólna: 26%), silna reprezentacja obszarów wiejskich (53%), wyraźnie prawicowy profil ideologiczny (82% deklaracji).

Kto głosuje na Prawo i Sprawiedliwość?

Struktura płci

Struktura płci w elektoracie PiS jest zbliżona do struktury populacji ogólnej, co wskazuje na stosunkowo równomierne oddziaływanie przekazu politycznego na obie płcie.

Porównanie z populacją ogólną:

Kobiety: 53% (elektorat) vs 52% (populacja) | Mężczyźni: 47% (elektorat) vs 48% (populacja)

Struktura wieku

Elektorat PiS jest znacząco starszy od przeciętnego Polaka. Osoby w wieku 65+ stanowią 40% tej grupy wobec 26% w populacji ogólnej. Ta nadreprezentacja osób starszych (o 14 p.p.) jest kluczową cechą demograficzną tego ugrupowania.

Wykształcenie

Poziom wykształcenia w elektoracie PiS jest niższy niż w populacji ogólnej. Tylko 19% legitymuje się wyższym wykształceniem (populacja: 31%). Widoczna jest nadreprezentacja osób z wykształceniem zawodowym i podstawowym.

Miejsce zamieszkania

Elektorat PiS ma silnie wiejski charakter – aż 53% wyborców mieszka na wsi (wobec 40% w populacji). Ta nadreprezentacja obszarów wiejskich o 13 punktów procentowych kształtuje specyficzne oczekiwania i priorytety polityczne tej grupy.

Status zawodowy i aktywność ekonomiczna

W strukturze zawodowej elektoratu PiS dominują emeryci i renciści (50% wobec 33% w populacji). Ta nadreprezentacja osób niepracujących zarobkowo wynika ze starszej struktury wiekowej i kształtuje priorytety polityczne skupione na systemie emerytalnym i ochronie zdrowia.

Dochody i warunki materialne

Sytuacja materialna wyborców PiS jest gorsza niż przeciętnego Polaka. Tylko 49% ocenia swoje warunki jako dobre (wobec 63% w populacji), a 17% jako złe. Ten relatywny pesymizm materialny kształtuje oczekiwania wobec polityki społecznej i gospodarczej.

Ocena warunków materialnych:

Prawo i Sprawiedliwość – postawy i wartości elektoratu

Religijność i praktyki religijne

Elektorat PiS wyróżnia się wysokim poziomem religijności – 56% deklaruje regularne, co najmniej cotygodniowe praktyki religijne (wobec 32% w populacji). Ta silna religijność jest jedną z kluczowych cech wartościowych tego elektoratu i przekłada się na stanowiska w kwestiach światopoglądowych.

Poglądy polityczne

Wyborcy PiS reprezentują wyraźnie prawicową orientację ideologiczną – 82% deklaruje poglądy prawicowe (wobec 43% w populacji). Ta zdecydowana prawicowość jest fundamentem tożsamości politycznej ugrupowania.

Kto głosuje na Prawo i Sprawiedliwość?

Przeprowadzona analiza pozwala na stworzenie syntetycznego portretu typowego wyborcy PiS: „w wieku emerytalnym (65+), mieszkająca na wsi, emeryt/ka, borykająca się z trudnościami materialnymi, regularnie praktykująca religijnie, o poglądach prawicowych.”

Kluczowe wnioski analityczne:

• Niższy poziom wykształcenia w porównaniu z populacją ogólną
  
  
• Gorsza sytuacja materialna w porównaniu z populacją ogólną
  
  
• Bardzo silna ideologiczna homogeniczność elektoratu zapewnia stabilne poparcie
  
  
• Wyraźny profil religijny przekłada się na stanowiska w kwestiach światopoglądowych.
  

Powyższa analiza, oparta na solidnych danych badawczych CBOS, pozwala na precyzyjne określenie specyfiki elektoratu i jego miejsca w polskim krajobrazie politycznym.

Źródło:

CBOS Flash nr 54/2025 „Portrety największych elektoratów partyjnych”, oprac. Barbara Badora, 29.12.2025. Badania przeprowadzone na połączonych zbiorach danych z trzech badań: 18-21.08.2025 (N=1000), 01-03.09.2025 (N=1000), 06-08.10.2025 (N=1000).

Arkadiusz Jordan