Żółwie od 215 mln lat nie znikają. Cichy sukces ewolucji

Żółwie nigdy nie dominowały, ale od triasu po dziś pozostają stałym elementem ekosystemów. Ich przetrwanie to przykład wyjątkowego sukcesu ewolucyjnego.

Stała obecność od triasu

Jak podkreślił paleobiolog Tomasz Szczygielski, żółwie pojawiły się w późnym triasie, około 215 mln lat temu, i od tego czasu nie zniknęły z ekosystemów.

Choć nie należały do gatunków dominujących, ich trwała obecność świadczy o zdolności przystosowania do zmieniających się warunków środowiskowych.

Sukces mimo pozornej prostoty

Zdaniem badacza żółwie osiągnęły znaczący sukces ewolucyjny, mimo że są zwierzętami powolnymi, zazwyczaj niewielkimi i o konserwatywnej budowie.

Ich przewagą jest zdolność adaptacji do różnych środowisk – od lądowych, przez słodkowodne, po morskie.

Nowe odkrycia zmieniają obraz ewolucji

W Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN w Warszawie zaprezentowano nowe wyniki badań podczas konferencji „Od Grenlandii do Tajlandii: nowe odkrycia najstarszych żółwi„.

W ostatnich latach wiedza o wczesnej ewolucji żółwi uległa istotnej zmianie. Jeszcze kilkanaście lat temu była ona ograniczona, a wiele znalezisk automatycznie przypisywano jednemu rodzajowi – Proganochelys.

Przełomowe znaleziska z Polski

Istotnym momentem było opisanie w 2016 roku jednego z najstarszych znanych żółwi – gatunku Proterochersis porebensis, odkrytego w Porębie koło Zawiercia.

Bogaty materiał kopalny, obejmujący setki okazów, pozwolił lepiej poznać anatomię tego rodzaju i skorygować wcześniejsze klasyfikacje.

Nowe gatunki z Grenlandii

Podczas konferencji przedstawiono także wyniki badań nad dwoma gatunkami odkrytymi na Grenlandii: Ypomonetikochelys euryaspis oraz Cryptochersis paraxene.

Pierwszy z nich charakteryzował się m.in. kostną maczugą na końcu ogona, drugi zaś wyróżniał się nietypową budową pancerza, w tym dodatkowymi tarczkami w jego dolnej części.

Nowe metody, nowe wnioski

Rozwój metod obrazowania 3D umożliwia dziś dokładniejsze badanie skamieniałości. Dzięki temu badacze byli w stanie zidentyfikować dziesiątki nowych cech anatomicznych, istotnych dla analizy pokrewieństwa żółwi.

Niewyjaśnione miejsce w ewolucji

Mimo postępów wciąż nie jest do końca jasne, gdzie dokładnie umiejscowić żółwie na drzewie ewolucyjnym gadów.

Choć wiadomo, że należą do tej grupy, współczesne badania sugerują, że mogą być bliżej spokrewnione z krokodylami i ptakami niż z jaszczurkami.

PAP/MJ