Unia Europejska chce wzmocnić Europol

Komisja Europejska chce wzmocnić mandat Europolu i Eurojustu by ułatwić im walkę z przestępczością transgraniczną i terroryzmem. – Chcemy, żeby Europol skuteczniej zwalczał bezkarność, a Eurojust szybciej wymierzał sprawiedliwość – powiedział komisarz UE ds. sprawiedliwości Michael McGrath.

Europol w latach 2019-2025 wsparł ponad 20 tys. operacji, w wyniku wspólnych działań zatrzymano prawie 32 tys. osób

.Jak powiedziała wiceszefowa KE Henna Virkkunen, organizacje przestępcze stają się coraz bardziej wyrafinowane, mają charakter międzynarodowy i coraz częściej korzystają z narzędzi cyfrowych, w tym AI. – Cyberprzestępczość kosztuje naszą gospodarkę biliony euro rocznie. Gdyby cyberprzestępczość była państwem, miałaby trzecią największą gospodarkę świata – powiedziała komisarka dodając, że aby zagwarantować UE bezpieczeństwo, potrzebna jest ściślejsza współpraca policji, prokuratur i sądów w całej UE. Stąd też potrzeba wzmocnienia agencji, które ten proces ułatwią.

Zaproponowany przez KE pakiet obejmuje zmiany w rozporządzeniach dotyczących Europolu i Eurojustu, reformę europejskiego nakazu dochodzeniowego oraz zmiany w przepisach o ochronie danych. Ma to pomóc w usprawnieniu wymiany informacji, przyspieszeniu postępowań karnych oraz zwiększeniu liczby wspólnych dochodzeń prowadzonych przez państwa członkowskie.

Zgodnie z propozycją Europol, czyli unijna agencja ds. współpracy organów ścigania, ma zyskać nowe narzędzia do szybszej i bardziej zautomatyzowanej wymiany informacji między służbami państw UE. Agencja stworzy również wspólną przestrzeń danych policyjnych oraz własną infrastrukturę chmurową, która umożliwi śledczym z różnych krajów współpracę w tym samym czasie nad tymi samymi sprawami. – Grupa włamywaczy może dziś działać w wielu krajach Europy, a służby nie zawsze łączą ze sobą te sprawy. Musimy zamknąć tę lukę – wyjaśnił w środę komisarz UE ds. wewnętrznych Magnus Brunner.

W państwach członkowskich mają także powstać biura wsparcia Europolu, w których będą pracować funkcjonariusze policji, którzy wcześniej pracowali dla agencji; ma to ułatwić krajowym służbom korzystanie z zasobów i analiz organizacji. Komisja chce też, żeby Europol odgrywał większą rolę w rozwijaniu technologii wykorzystywanych przez organy ścigania. Agencja miałaby po raz pierwszy opracowywać ogólnounijną ocenę potrzeb technologicznych służb i wspierać wspólne inwestycje państw członkowskich w takie rozwiązania.

Rozszerzone mają zostać także kompetencje Eurojustu, czyli agencji odpowiedzialnej za współpracę sądową w sprawach karnych. Zgodnie z nowymi przepisami, Eurojust będzie mógł z własnej inicjatywy rozpoznawać powiązania między sprawami prowadzonymi w różnych krajach, pomagać w rozstrzyganiu sporów dotyczących tego, który sąd powinien przejąć sprawę oraz angażować się na wcześniejszych etapach postępowań. Mandat agencji zostanie również rozszerzony na nowe obszary przestępczości, takie jak cyberprzestępczość, naruszanie unijnych sankcji czy przemoc ze względu na płeć.

KE zaproponowała też aktualizację europejskiego nakazu dochodzeniowego, który służy do pozyskiwania dowodów z innych państw członkowskich w sprawach karnych. Nowością ma być europejski nakaz zdalnego udziału, który umożliwi podejrzanym, oskarżonym i ofiarom zdalny udział w rozprawach sądowych prowadzonych w innych krajach UE.

Bruksela planuje też zwiększyć finansowanie Europolu. Komisja zaproponowała podwojenie budżetu agencji do 3 mld euro w nowym budżecie UE. Środki te miałyby pozwolić m.in. na podwojenie liczby pracowników oraz rozwój nowych zdolności technologicznych.

Z danych KE wynika, że Europol w latach 2019-2025 wsparł ponad 20 tys. operacji, w wyniku wspólnych działań zatrzymano prawie 32 tys. osób i zabezpieczono mienie o wartości ok. 8,9 mld euro. Z kolei Eurojust tylko w zeszłym roku wsparł ok. 14 tys. postępowań transgranicznych i współpracował z ponad 400 zespołami śledczych. Dzięki tym działaniom zamrożono 1,2 mld euro aktywów organizacji przestępczych i przejęto narkotyki warte 31,4 mld euro.

PAP/MB