Naukowcy po raz pierwszy odkryli osuwiska na Plutonie
Osuwiska na Plutonie zostały po raz pierwszy zidentyfikowane przez naukowców analizujących zdjęcia wykonane przez sondę New Horizons. Badacze odkryli sześć dużych struktur w kraterach uderzeniowych, co wskazuje, że procesy geologiczne mogły odgrywać istotną rolę w kształtowaniu powierzchni planety karłowatej.
Osuwiska na Plutonie odkryte na zdjęciach sondy New Horizons
W ramach nowego badania naukowcy m.in. z National Research Council – Research Institute for Geohydrological Protection (CNR-IRPI), Geoservizi S.r.l., Northern Arizona University oraz Università degli Studi G. d’Annunzio Chieti-Pescara po raz pierwszy znaleźli dowody na występowanie osuwisk na Plutonie. Astronomowie przeanalizowali zdjęcia wykonane przez sondę New Horizons podczas przelotu obok planety karłowatej i odkryli sześć dużych osuwisk zlokalizowanych w trzech kraterach uderzeniowych. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Icarus”.
Dotąd nie było dowodów na takie procesy
Osuwiska, czyli przemieszczanie się mas lodu, skał i innego materiału pod wpływem grawitacji, są powszechnym zjawiskiem na Ziemi. Ich ślady odkryto również na Marsie oraz na Ceres – planecie karłowatej znajdującej się w pasie planetoid między Marsem a Jowiszem. Dotychczas jednak naukowcy nie posiadali dowodów na ich występowanie na Plutonie, mimo że na jego powierzchni występują strome ściany kraterów i rozległe, nierówne obszary sprzyjające takim procesom.
Zdjęcia sondy New Horizons ujawniły charakterystyczne ślady
Materiał badawczy pochodzi ze zdjęć wykonanych przez sondę New Horizons podczas przelotu w lipcu 2015 roku. W czasie nowego badania astronomowie ponownie przeanalizowali fotografie z kamery Long-Range Reconnaissance Imager (LORRI), która rejestrowała powierzchnię Plutona z rozdzielczością około 300 metrów na piksel. Obrazy zestawiono z mapami uzyskanymi podczas tej samej misji.
Analiza ujawniła charakterystyczne ślady osuwisk, dobrze znane z Ziemi. Na zdjęciach naukowcy dostrzegli zagłębienia w kształcie półksiężyca u szczytów ścian kraterów, ogromne przemieszczone bloki lodu oraz długie pasy rumowiska na dnach kraterów.
„Obserwacje te po raz pierwszy umożliwiły rozpoznanie osuwisk na jednym z najbardziej charakterystycznych lodowych ciał pasa Kuipera” – twierdzą badacze.
Osuwiska na Plutonie mogły kształtować powierzchnię planety karłowatej
Naukowcy określili również rozmiary wszystkich sześciu osuwisk. Ustalili, że materiał zsuwał się z wysokości od 1,5 do 2,2 kilometra, po czym przemieszczał się na odległość dochodzącą do 14,5 kilometra. Największe z nich zajmuje powierzchnię około 130 kilometrów kwadratowych, czyli obszar porównywalny z niewielkim miastem.
Wyniki badań wskazują, że Pluton nie jest geologicznie martwym światem. Zdaniem astronomów osuwiska mogły odgrywać ważną rolę w kształtowaniu jego powierzchni.
„Zidentyfikowanie osuwisk na powierzchni Plutona wskazuje, że niestabilność stoków wywołana grawitacją jest powszechnym i wcześniej nierozpoznanym procesem, który mógł przyczynić się do ukształtowania powierzchni tej planety karłowatej” – podkreślają naukowcy.
Naukowcy podejrzewają, że osuwisk jest znacznie więcej
Badacze przypuszczają, że odkryte osuwiska stanowią jedynie część tego typu struktur występujących na Plutonie. Na zdjęciach widoczne były także inne formacje, które mogły świadczyć o kolejnych tego rodzaju obszarach, jednak obecnie dostępne dane nie pozwoliły astronomom tego jednoznacznie potwierdzić.
Emil Gołoś
