Sposób parzenia kawy może mieć znaczenie dla naszego starzenia się
Sposób przygotowania kawy może mieć znaczenie dla jej związku ze starzeniem organizmu. Analiza niemal 50 tys. osób wykazała korzystniejsze oznaki wieku biologicznego u pijących kawę filtrowaną. W przypadku kawy rozpuszczalnej zależność była odwrotna.
Metryka nie pokazuje całego procesu starzenia
Kawa należy do najczęściej spożywanych napojów na świecie, a jej wpływ na zdrowie od lat pozostaje przedmiotem badań. Naukowcy analizują jej związek m.in. z funkcjonowaniem serca, metabolizmem, pracą mózgu i długością życia. Znacznie mniej wiadomo jednak o tym, czy znaczenie dla tych efektów ma sposób przygotowania napoju.
Najnowsza analiza objęła 49 414 uczestników brytyjskiego projektu UK Biobank. Badacze zestawili informacje dotyczące spożywania różnych rodzajów kawy ze wskaźnikami pozwalającymi ocenić biologiczne starzenie organizmu. Wyniki opublikowano w 2026 roku na łamach czasopisma „npj Science of Food”.
Wiek kalendarzowy nie zawsze odpowiada kondycji organizmu. Dwie osoby urodzone w tym samym roku mogą różnić się tempem procesów związanych ze starzeniem. Dlatego naukowcy wykorzystują wskaźniki biologicznego wieku, obliczane na podstawie wyników badań oraz zmian zachodzących w organizmie. Mają one pomóc określić, czy organizm starzeje się szybciej, czy wolniej, niż wskazywałaby na to sama data urodzenia. Właśnie podczas analizy tych parametrów badacze zauważyli różnice pomiędzy osobami pijącymi kawę filtrowaną a wybierającymi kawę rozpuszczalną.
Kawa filtrowana wiązała się z lepszym wynikiem
W grupie osób regularnie pijących kawę filtrowaną wskaźniki biologicznego starzenia były przeciętnie korzystniejsze niż u uczestników, którzy kawy nie pili. Wśród osób wypijających od jednej do trzech filiżanek dziennie zaobserwowana różnica odpowiadała średnio około 0,76 roku biologicznego wieku.
Jeszcze większą różnicę odnotowano u uczestników deklarujących spożycie przekraczające trzy filiżanki dziennie. Wynosiła ona około 1,12 roku.
Kawa rozpuszczalna przyniosła odwrotną zależność
Inny obraz pojawił się w przypadku kawy rozpuszczalnej. Im większe było jej spożycie, tym nieco mniej korzystne były obserwowane wskaźniki biologicznego wieku. Najwyraźniej zależność tę zaobserwowano wśród osób wypijających więcej niż trzy filiżanki dziennie. Skala różnicy była jednak zdecydowanie mniejsza niż w przypadku korzystnej zależności obserwowanej dla kawy filtrowanej. Wynik nie oznacza również, że kawa rozpuszczalna powoduje szybsze starzenie. Badanie wykazało korelację, a nie związek przyczynowo-skutkowy.
Sposób przygotowania zmienia skład napoju
Kawa zawiera setki substancji, a ich zawartość może zależeć od rodzaju ziaren, stopnia palenia oraz metody przygotowania. Kawa rozpuszczalna powstaje z przygotowanego wcześniej ekstraktu kawowego, który następnie poddawany jest suszeniu. W przypadku kawy filtrowanej gorąca woda przepływa przez zmielone ziarna oraz filtr. Filtr zatrzymuje część obecnych w kawie związków, dlatego skład gotowego napoju różni się od tego przygotowanego innymi metodami.
Autorzy badania nie wskazali jednak pojedynczej substancji, która miałaby odpowiadać za różnice w biologicznym wieku. Ich zdaniem potencjalne znaczenie mogą mieć procesy związane ze stanem zapalnym, metabolizmem oraz ogólną kondycją organizmu. Potwierdzenie mechanizmu wymaga dalszych badań.
Rezultaty sugerują, że przy analizowaniu wpływu kawy na organizm warto brać pod uwagę nie tylko liczbę wypijanych filiżanek, lecz także sposób przygotowania napoju.
Nina Zientarzewska
