Ten, kto sprawuje władzę ma obowiązek działać roztropnie [Leon XIV]
Papież Leon XIV w pierwszym przemówieniu wygłoszonym po przylocie do Argentyny w mówił przedstawicielom władz, że demokracja należy do dziedzictwa, którego należy strzec. W obecności prezydenta Javiera Mileia stwierdził, że ten, kto sprawuje władzę, ma „obowiązek działać roztropnie”.
Wizyta w Argentynie
Papież Leon XIV, który rozpoczął wizytę w Argentynie, spotkał się w Buenos Aires z prezydentem kraju Javierem Mileiem. Szef państwa przyjął papieża w Casa Rosada (Różowym Domu).
Ten historyczny gmach w stolicy jest siedzibą prezydenta. Różowy kolor budynku to pamiątka doprowadzenia do pokoju między czerwonymi Federalistami i białymi Unitarystami przez Domingo Sarmiento podczas jego prezydentury w latach 1868–1874.
Milei powitał papieża w Białej Komnacie, a po chwili udali się na rozmowę. Na całej trasie przejazdu papieża z lotniska i w rejonie siedziby prezydenta zgromadziły się dziesiątki tysięcy osób. Ulice stolicy były wypełnione przez wiwatujących ludzi.
Ostatnim papieżem, który odwiedził Argentynę, był Jan Paweł II w 1987 roku.
Powitanie Leona XIV
W przemówieniu na powitanie papieża Leona XIV w Argentynie prezydent Javier Milei podkreślał znaczenie prawa do życia, wolności i własności. Wspomniał o pochodzącym z Argentyny papieżu Franciszku, którego wcześniej ostro krytykował.
Milei zaznaczył, że na sali, w której przywitał papieża, obecni byli przedstawiciele całego spektrum politycznego w Argentynie. – Pokazuje to, że są powody i okazje, które wykraczają poza dzielące nas różnice – powiedział.
– Prawo do życia, wolności i własności stanowią kręgosłup naszej Konstytucji, podobnie jak wszystkich zachodnich demokracji – podkreślił Milei w przemówieniu, zapewniając, że jego rząd podejmuje decyzje w oparciu o „kompas moralny”, którego „Kościół broni od tak długiego czasu”.
Prezydent, który od 2023 roku prowadzi radykalną przebudowę państwa w oparciu o neoliberalny model gospodarczy, wspomniał poprzednika Leona, papieża Franciszka, którego określił jako „bez wątpienia najważniejszego Argentyńczyka w historii”.
Radykalne reformy Mileia
Relacje Mileia z Franciszkiem były napięte. Przed objęciem prezydentury Milei w niewybrednych słowach krytykował swojego rodaka, nazywając go „przedstawicielem zła na ziemi”. Zarzucał mu tendencje komunistyczne za głoszenie potrzeby sprawiedliwości społecznej, którą Milei uważa za „aberrację”.
Po objęciu władzy złagodził jednak ton i spotkał się z Franciszkiem w Watykanie.
Radykalne reformy Mileia napotykają opór środowisk lewicowych i związków zawodowych, a w debacie publicznej jego skrajnie wolnorynkowe poglądy zderzają się często ze stanowiskiem części miejscowych biskupów, zwłaszcza tych mianowanych przez Franciszka, którzy kładą szczególny nacisk na sprawiedliwość społeczną.
Przemówienie papieża
W wystąpieniu w Palacio Libertad w Buenos Aires, czyli w wielkim centrum kultury papież powiedział: – Przybyłem jako następca Apostoła Piotra, a tym samym jako pasterz. Pragnę spotkać się z Kościołem pielgrzymującym po tej ziemi, a także zwrócić się do całego narodu i do tych, którym powierzono zadanie służenia mu.
Mówił, że zadaniem osób sprawujących władzę publiczną jest strzeżenie godności każdej osoby, zgody i dobra wspólnego.
Przemówienie papieża przerywały gromkie brawa za każdym razem, gdy nawiązywał do gospodarczej i społecznej sytuacji Argentyny.
Leon XIV podkreślił, że jest w ojczyźnie swego poprzednika Franciszka.
Papież Bergoglio nigdy nie odwiedził swojego kraju przez 12 lat pontyfikatu.
„Moje przybycie na tę ziemię ma dla mnie szczególne znaczenie”
Moje przybycie na tę ziemię ma dla mnie szczególne znaczenie. Przez dwanaście lat Kościół powszechny słuchał głosu papieża z Argentyny, który nosił w pamięci i w sercu miejsca, ludzi oraz wiarę, którą tu otrzymał- oświadczył Leon XIV.
Dodał: – Dzisiaj, obejmując po nim posługę Piotrową, w pewnym sensie przemierzam odwrotną drogą i przybywam do ojczyzny, gdzie papież Franciszek zapoczątkował historię, która później miała się spleść z historią całego Kościoła.
Przypomniał o tym, że Argentyna jest również krajem imigrantów i rdzennej ludności.
– Niektórzy urodzili się tutaj; inni przybyli z daleka i znaleźli tu dom rodzinny; jeszcze inni należą do ludów rdzennych, których obecność poprzedza narodziny narodu. Z tego spotkania różnych korzeni i doświadczeń z czasem kształtował się naród, który potrafił otworzyć swoje drzwi, zrobić miejsce dla przybyszów i zachować – nawet w trudnych chwilach – niezwykłą zdolność do podnoszenia się i dalszego podążania naprzód- zauważył.
Papież wyraził przekonanie, że „żadne pokolenie nie buduje ojczyzny od zera”, lecz otrzymuje ją w dziedzictwie. Zwrócił uwagę na dziedzictwo kultury: książki Jorge Luisa Borgesa, tradycję tanga, a także na znaczenie codziennych gestów, jak wspólne picie napoju mate.
Leon XIV położył nacisk na to, że również demokracja należy do dziedzictwa, którego należy strzec.
– Wybieranie własnych rządzących w wyborach, udział w życiu publicznym, swobodne wyrażanie własnych przekonań, zaufanie do prawa i uznawanie instytucji za wspólną przestrzeń – to wartości, które umacniają się z czasem i które każde pokolenie ma obowiązek pielęgnować i umacniać- powiedział.
Demokracja umacnia się w codziennym sposobie działania
Jak zaznaczył, demokracja umacnia się też w codziennym sposobie działania w życiu publicznym; w gotowości do słuchania, w trosce o słowo, cierpliwym poszukiwaniu porozumienia.
Papież mówił rządzącemu głównie dekretami prezydentowi Argentyny i przedstawicielom społeczeństwa: – Władza nabiera najwyższego sensu, gdy jest sprawowana jako służba, gdy potrafi spojrzeć dalej niż tylko na to, co doraźne, i gdy wykorzystuje swoje zdolności, by dbać o to, co należy do wszystkich.
Dodał, że ten, kto sprawuje władzę, ma obowiązek „działać roztropnie, uznawać granice powierzonej mu władzy i kierować swoje decyzje na dobro całej wspólnoty”.
Apelował o troskę o ludzi młodych i oświadczył: – Naród powinien poważnie zadać sobie pytanie, gdzie popełnił błąd, skoro jego młodzi muszą opuszczać swój kraj, by spełnić swoje marzenia.
Mówił też: – Nasza odpowiedzialność wobec przyszłych pokoleń zaczyna się od przyjęcia życia od jego pierwszych chwil i strzeżenia go aż do naturalnego końca.
W głęboko podzielonej politycznie Argentynie papież zaapelował o budowę jedności narodowej.
Wcześniej , po przylocie do Buenos Aires Leon XIV pojechał na Plaza San Martin, jeden z głównych placów miasta, mający status Narodowego Miejsca Historycznego Argentyny. Nosi imię generała Jose de San Martina, bohatera narodowego i wyzwoliciela Argentyny, Chile oraz Peru.
Papież oddał tam hołd generałowi i bojownikom o niepodległość kraju.
Prasa o przemówieniu papieża
Łagodny głos, ale stanowcze słowa i mocne przesłanie skierowane do rządu Javiera Mileia – tak przemówienie papieża Leona XIV w Argentynie oceniła miejscowa prasa. Papież apelował o rozwagę rządzących i ocenił, że powinni oni stawiać człowieka przed gospodarką.
Dziennik „La Nacion” ocenił, że w pierwszym wystąpieniu Leona XIV po przyjeździe do Argentyny „polityka, gospodarka i duchowość splatały się z nadzwyczajną siłą”. „W niezwykle jasnym i wszechstronnym przemówieniu, które przejdzie do historii sztuki dyplomacji, wyważonym i dopracowanym co do milimetra, papież powiedział wszystko” – oceniła gazeta.
„Uprzejmie, ale zdecydowanie, Leon pokazał pazury” – dodał dziennik.
Papież ocenił między innymi, że „gospodarka powinna służyć człowiekowi, a nie człowiek gospodarce”. Apelował o wzmocnienie oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki oraz o towarzyszenie osobom z niepełnosprawnościami. Wspomniał o bezrobotnych i tych, którzy nie są w stanie utrzymać się ze swojej pracy.
Wyraźne aluzje do sytuacji politycznej i gospodarczej w Argentynie
Argentyńscy komentatorzy określają wypowiedzi papieża jako wyraźne aluzje do sytuacji politycznej i gospodarczej w Argentynie, gdzie prawicowy prezydent Milei od 2023 roku wprowadza w życie radykalny program zaciskania pasa i stara się przebudować kraj w oparciu o neoliberalny model gospodarczy.
Cięcia wydatków publicznych uderzyły między innymi w renty dla osób z niepełnosprawnościami, badania naukowe i finansowanie uniwersytetów. Reformy Mileia pozwoliły zmniejszyć inflację i wypracować nadwyżkę budżetową, ale doprowadziły do spadku realnych wynagrodzeń i likwidacji tysięcy miejsc pracy.
Dwutygodnik „Perfil” ocenił przemówienie Leona XIV jako „mocne przesłanie polityczne wobec Mileia”. Dziennik „La Voz del Interior” określił je jako „naładowane polityką”.
Stacja TN opublikowała zestawienie „10 najmocniejszych zdań” wypowiedzianych przez Leona XIV. Znalazły się wśród nich odniesienia do gospodarki, ale też apel o rozwagę rządzących, troskę o język używany w debacie publicznej, „uznanie ograniczeń władzy” i „zwrócenie swoich decyzji w stronę dobra całej społeczności”.
Wystąpienie papieża było wielokrotnie przerywane owacjami widowni, na której znaleźli się przedstawiciele całego spektrum politycznego w Argentynie. Komentatorzy telewizji TN podkreślali, że poszczególne wypowiedzi Leona XIV wywoływały owacje różnych ugrupowań politycznych. Wszyscy bili brawo, gdy papież potępił korupcję.
PAP/NZ
