Wydanie 656 Wszystko co Najważniejsze

Wydanie 656 Wszystko co Najważniejsze

Photo of Tygodnik

Tygodnik "Wszystko co Najważniejsze"

W każdą sobotę rano tylko to, co najważniejsze.

Szanowni Państwo,

Historia nie tyle powtarza się dokładnie, ale nieustannie stawia przed nami te same pytania: o suwerenność, odpowiedzialność, granice czy relację władzy i siły. Europa znowu znalazła się w miejscu, w którym musi na te pytania odpowiadać. Między Jałtą a Helsinkami, między polityką siły a porządkiem opartym na zasadach. Jak przekonuje Edward LUCAS, nie brakuje jej środków, by bronić własnych interesów. Pytanie, czy wystarczy politycznej woli. Jan ROKITA analizuje niemoc europejskiej dyplomacji, a prof. Kazimierz DADAK przygląda się kryzysowi zaufania do amerykańskich elit.

Równie ważne pytania w najnowszym wydaniu „Wszystko co Najważniejsze” stawiamy w odniesieniu do Polski. Marcin ZARZECKI pisze o długu publicznym, Paulina MATYSIAK o odpowiedzialności rządzących, a Eryk MISTEWICZ o sporze wokół konstytucyjnych granic władzy.

Nie zapominamy przy tym o kulturze, bez której trudno zrozumieć współczesność. Prof. Jerzy MIZIOŁEK przypomina intelektualne odrodzenie XII wieku, Anna BIAŁOSZEWSKA odsłania mechanizmy świata sztuki, a Margot ROUSSEAU odnajduje filozofię polityczną nawet w przygodach żandarma z Saint-Tropez.

Jak zawsze serdecznie zapraszam Państwa do lektury. życząc spokojnego i weekendu.

Michał KŁOSOWSKI
Zastępca redaktora naczelnego „Wszystko Co Najważniejsze”


Edward LUCAS
Wybór Europy. Jałta czy Helsinki? 

Edward LUCAS: Wybór Europy. Jałta czy Helsinki?

Europa jest wystarczająco bogata, by podtrzymać ukraińską nadzieję (choćby poprzez przejęcie zamrożonych rezerw rosyjskiego banku centralnego). Może zaostrzyć sankcje. Wybory uzupełniające w USA dają szansę na zmianę. To czas walki, nie kapitulacji. Europejczycy powinni też przedstawić pozytywną alternatywę. Ponure przesłanie Jałty z 1945 roku, gdy Stalin był już de facto panem połowy Europy, brzmiało: „To, co moje, jest moje; to, co twoje – podlega negocjacjom”. Znacznie lepsze przesłanie niosły porozumienia helsińskie z 1975 roku: „Oto reguły; obowiązują wszystkich”. 


Jan ROKITA
Wesołe przypadki Kai Kallas 

Jan ROKITA: Wesołe przypadki Kai Kallas

Unia Europejska w osobie swej szefowej dyplomacji osiągnęła stan, który zapewne przejdzie do dziejów światowej dyplomacji: europejskiego ministra od „polityki zagranicznej i bezpieczeństwa” bojkotują Waszyngton, Pekin, Moskwa i Jerozolima. Pytanie brzmi: gdzie i jaką zatem politykę zagraniczną prowadzić ma Kaja Kallas? 

 

Prof. Kazimierz DADAK
Quo vadis, Ameryko? 

Prof. Kazimierz DADAK: Quo vadis, Ameryko?

Wynik wyborów połówkowych jest nie tyle porażką Republikanów, ile całego politycznego establishmentu. Ponowny wybór Donalda Trumpa na prezydenta w 2024 roku był sygnałem, że naród zupełnie stracił zaufanie do elit i pragnie kogoś „z zewnątrz”. Ten wybór okazał się pomyłką i z braku innych możliwości 3 listopada 2026 r. zagłosowano na opozycję. Ale to jest prawdopodobnie tylko ucieczka z deszczu pod rynnę.

 

Marcin ZARZECKI
Agencje ratingowe i Polska bez planu na dług 

Marcin ZARZECKI: Agencje ratingowe i Polska bez planu na dług

Agencje ratingowe wydają opinie, które wpływają na decyzje inwestorów i dostęp państw do kapitału. Ich pomyłki i konflikty interesów uzasadniają krytycyzm. Nie zwalniają jednak z odpowiedzi na pytanie, dlaczego Polska nie przedstawia wiarygodnego planu opanowania długu publicznego.

 

Paulina MATYSIAK
Tracimy czas z rządem Donalda Tuska 

Paulina MATYSIAK: Tracimy czas z rządem Donalda Tuska

Zagłosowałam za wnioskiem o wotum nieufności dla Rady Ministrów, bo dziś, po trzech latach obecnych rządów, widać wyraźnie, że lepsze dla Polski jest każde, nawet prowizoryczne i przejściowe rozwiązanie niż trwanie tej władzy. Przejściowe, bo miało to być rozwiązanie techniczne, które doprowadzi nas do wyborów w 2027 roku. W środowym głosowaniu w Sejmie nikt się nie wstrzymał od głosu. Podział był jasny: z jednej strony ci, którzy są z Tuskiem, z drugiej ci, którzy są przeciw Tuskowi. Niespodziewanie objawiła się także opozycja Schrödingera, taka, która Tuska i jego rząd krytykuje, ale jak przychodzi co do czego, to staje w jego obronie.

 

Eryk MISTEWICZ
Donald Tusk próbuje dokonać siłowego przewrotu w Polsce, lecz nie godzą się na to ani Prezydent, ani większość Polaków [„Le Figaro”] 

Eryk MISTEWICZ: Donald Tusk próbuje dokonać siłowego przewrotu w Polsce, lecz nie godzą się na to ani Prezydent, ani większość Polaków [„Le Figaro”]

Traktaty nie mają pierwszeństwa przed polską Konstytucją: dla konstytucjonalistów to oczywistość, lecz nie dla Donalda Tuska, który chce dziś przekroczyć wszelkie granice. Publikujemy polskie tłumaczenie tekstu Eryka MISTEWICZA „Donald Tusk tente un coup de force en Pologne, mais ni le président ni la majorité des Polonais n’y consentent” opublikowanego przez dziennik „Le Figaro”.

 

Najnowszy, 77., numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei

Najnowszy, 77., numer „Wszystko co Najważniejsze” jest już dostępny w EMPIK-ach, Księgarni Polskiej w Paryżu oraz wysyłkowo i w prenumeracie – w Sklepie Idei

Najnowsze wydanie „Wszystko co Najważniejsze” rozpoczynamy od pytania o sztuczną inteligencję, lecz w gruncie rzeczy niemal wszystkie publikowane teksty dotyczą jednego problemu: jak zachować ludzką sprawczość w świecie przyspieszających zmian? Redaktor naczelny prof. Michał KLEIBER w édito wskazuje kilka głównych osi wydania: rozwój AI i niedostateczne przygotowanie społeczeństw na jego konsekwencje, słabość europejskiej polityki, kryzys demokracji i praworządności, relacje polsko-ukraińskie, migrację, edukację, naukę i kulturę. Zwraca również uwagę na przemiany szkolnictwa wyższego oraz problem przekazywania dziedzictwa kulturowego w epoce mediów społecznościowych i sztucznej inteligencji.

 

Prof. Jerzy MIZIOŁEK
Renesans XII wieku a kultura literacka i artystyczna w Polsce 

Prof. Jerzy MIZIOŁEK: Renesans XII wieku a kultura literacka i artystyczna w Polsce

Wielowymiarowe odrodzenie tradycji antycznych w XII wieku, czerpiące również z renesansu karolińskiego i ottońskiego, odnowiło oblicze Europy i przygotowało grunt pod prawdziwe odrodzenie w XV i XVI wieku. 

 

Anna BIAŁOSZEWSKA
Sezon na artystę. O tym, kto układa kalendarz naszych zachwytów 

Anna BIAŁOSZEWSKA: Sezon na artystę. O tym, kto układa kalendarz naszych zachwytów

Wielka wystawa może zwiększyć rozpoznawalność artysty, a tym samym zainteresowanie pracami pozostającymi w prywatnych rękach. Korzyść dla publiczności nie wyklucza korzyści dla kolekcjonera. Nie musi również oznaczać, że ktokolwiek postępuje niewłaściwie. W świecie sztuki mecenat i prywatne kolekcjonerstwo od stuleci pozostają ze sobą związane.

 

Prof. Jacek KORONACKI
Czy Zachód upadł? Wspomnienie o świecie, którego już nie ma 

Prof. Jacek KORONACKI: Czy Zachód upadł? Wspomnienie o świecie, którego już nie ma

Przez ponad tysiąc lat Zachód był nie tylko pojęciem geograficznym, lecz przede wszystkim wspólnotą cywilizacyjną opartą na chrześcijaństwie, filozofii klasycznej i prawie rzymskim. Dziś coraz częściej pojawia się pytanie, czy ten świat jeszcze istnieje. Kryzys demokracji liberalnej, zmiana globalnego układu sił, słabnąca pozycja Europy oraz przemiany kulturowe każą na nowo postawić pytanie o przyszłość cywilizacji zachodniej i miejsce, jakie zajmie ona w XXI wieku.

 

Margot ROUSSEAU
Filozofia polityczna żandarma z Saint-Tropez 

Margot ROUSSEAU: Filozofia polityczna żandarma z Saint-Tropez

W 1964 roku republikański żandarm z Saint Tropez, Cruchot, strażnik jakobińskiego porządku, walczy jednocześnie z nagimi ciałami na plaży, buntem córki yé-yé i amerykańskim gangsterem kradnącym Rembrandta – trzy fronty, na których pęka schyłkowy etatyzm porewolucyjnej Francji.



STRATEGIE


Laurent ALEXANDRE, Olivier BABEAU
Kto wyznaczy cele prezydentowi ze sztucznej inteligencji? 

Laurent ALEXANDRE, Olivier BABEAU: Kto wyznaczy cele prezydentowi ze sztucznej inteligencji?

Prezydent AI może znać sprawy państwa lepiej od człowieka. Kto jednak wyznaczy mu cele, kto będzie mógł zmienić jego decyzje i kto poniesie za nie odpowiedzialność? Laurent ALEXANDRE i Olivier BABEAU w rozmowie z „The European Scientist” zastanawiają się, co rewolucja sztucznej inteligencji oznacza dla demokracji, pracy i ludzkiej wolności.


Adam RICCOBONI: Sztuczna inteligencja może wzbogacić świat i zubożyć Europę

Adam RICCOBONI
Sztuczna inteligencja może wzbogacić świat i zubożyć Europę 

Prof. Michał KLEIBER: Autonomiczne drony i broń jądrowa zmieniają reguły bezpieczeństwa

Prof. Michał KLEIBER
Autonomiczne drony i broń jądrowa zmieniają reguły bezpieczeństwa 

Michał KURTYKA: Wiek niedoboru zmienia reguły światowej gospodarki

Michał KURTYKA
Wiek niedoboru zmienia reguły światowej gospodarki



PIĘKNO NAUKI


Prof. Richard LINDZEN
Jeśli kontrolujesz węgiel, kontrolujesz życie 

Prof. Richard LINDZEN: Jeśli kontrolujesz węgiel, kontrolujesz życie

4 listopada 2026 roku prof. Richard LINDZEN otrzymał Medal im. Roberta J. Zimmera za Wolność Intelektualną, przyznawany przez Amerykańską Akademię Nauk i Literatury, podczas uroczystości w Bibliotece Kongresu w Waszyngtonie. W rozmowie z Jean-Paulem OURYM przedstawia swoje zastrzeżenia do modeli klimatycznych i sposobu prezentowania zmian klimatu opinii publicznej. Wyjaśnia także, dlaczego uważa finansowanie badań i presję polityczną za zagrożenie dla niezależności naukowców.


Prof. Michał KLEIBER: Przyszłość polskiej nauki wymaga silnej PAN

Prof. Michał KLEIBER
Przyszłość polskiej nauki wymaga silnej PAN 

Prof. Jacek KORONACKI: Sztuczna inteligencja i drugi przełom nominalistyczny

Prof. Jacek KORONACKI
Sztuczna inteligencja i drugi przełom nominalistyczny


POLSKA WŁAŚNIE


Michał KŁOSOWSKI
Stanisław Dróżdż i sztuka słowa 

Michał KŁOSOWSKI: Stanisław Dróżdż i sztuka słowa

Stanisław Dróżdż uczył czytać słowa, na które zwykle nie zwracamy uwagi. Z „było”, „jest” i „będzie” stworzył obraz czasu; z przyimka „między” – przestrzeń, do której można wejść. Jego twórczość pozwala zobaczyć Wrocław jako miasto, w którym literatura zmieniała własne granice.


Kamil BORECKI
Wrocław wielkich fabryk i zapomnianych marek 

Kamil BORECKI: Wrocław wielkich fabryk i zapomnianych marek

Co pozostało po przemysłowej potędze Wrocławia i Dolnego Śląska i dlaczego tak wiele znanych marek nie przetrwało transformacji? Te i inne pytania pojawiły się podczas konferencji poświęconej markom przemysłowym Ziem Zachodnich i Północnych, zorganizowanej w Centrum Historii Zajezdnia. 


Dariusz LASOCKI
Wybory się odbędą, ale kto je uzna? 

Dariusz LASOCKI: Wybory się odbędą, ale kto je uzna?

Wybory parlamentarne w 2027 r. zapewne się odbędą, ale nie kończy to pytań o ich przebieg. Spór o uznanie wyniku wyborów 2027 może rozpocząć się jeszcze przed głosowaniem, już przy rejestracji komitetów. Decydujące znaczenie będą miały relacje między Państwową Komisją Wyborczą a Sądem Najwyższym.


KSIĘGARNIA


Isaac SLATER OCSO
Nie osądzaj. Mądrość ojców pustyni w podzielonym świecie 

Isaac SLATER OCSO: Nie osądzaj. Mądrość ojców pustyni w podzielonym świecie

Święty Doroteusz z VI wieku jest jedną z bardziej sympa-tycznych i ludzkich postaci wywodzących się z tradycji pustynnej – pisze Isaac SLATER


Frank J. SHEED: Teologia (n)a zdrowy rozum. Człowiek

Frank J. SHEED
Teologia (n)a zdrowy rozum. Człowiek 

Meg MEEKER: Jak wychować córkę na silną kobietę

Meg MEEKER
Jak wychować córkę na silną kobietę 

Frank J. SHEED: Teologia (n)a zdrowy rozum. Stworzenie

Frank J. SHEED
Teologia (n)a zdrowy rozum. Stworzenie 

Olivier REY: Gdy świat stał się liczbą

Olivier REY
Gdy świat stał się liczbą


MULTILANGUAGE


Prof. Andrzej NOWAK: Україна чи незгода з імперським поневоленням 

Prof. Aleksander SURDEJ: Rostoucí síla střední a východní Evropy pramení ze společné minulosti 



PÉPITES


GTA VI. Miliony ludzi płacą za złudzenie sukcesu [Jacques ATTALI]

GTA VI. Miliony ludzi płacą za złudzenie sukcesu [Jacques ATTALI]

GTA VI sprzedaje marzenia o bogactwie i sukcesie. Jacques Attali wyjaśnia, dlaczego miliony graczy płacą za wirtualny amerykański sen.


W architekturze współczesnej wymóg piękna powinien być nadal obecny [François de MAZIÈRES i Jonathan SIKSOU]

W architekturze współczesnej wymóg piękna powinien być nadal obecny [François de MAZIÈRES i Jonathan SIKSOU]

Naukowcy stworzyli żywą ludzką skórę w laboratorium. Francuzi ogłaszają przełom [Projekt GENESIS]

Naukowcy stworzyli żywą ludzką skórę w laboratorium. Francuzi ogłaszają przełom [Projekt GENESIS]

Ile waży Droga Mleczna?

Ile waży Droga Mleczna?

Paleontolodzy odkryli nowy gatunek dinozaura, który już w młodym wieku osiągał imponujące rozmiary

Paleontolodzy odkryli nowy gatunek dinozaura, który już w młodym wieku osiągał imponujące rozmiary


 
Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 21 listopada 2026