Archeolodzy odkryli ruiny kościoła, w którym odbył się sobór nicejski I
W trakcie wykopalisk prowadzonych w İzniku w północno-zachodniej Turcji przez archeologów zostały odkryte ruiny niezwykłego kościoła. To właśnie w nim najprawdopodobniej odbył się słynny sobór nicejski I z 19-25 lipca 325 r., który był pierwszym ekumenicznym zgromadzeniem biskupów chrześcijańskich.
Ruiny kościoła z İzniku
Według zespołu archeologów prowadzących wykopaliska na terenie położonego nad jeziorem stanowiska archeologicznego w İzniku, starożytnej anatolijskiej Nicei, odkryte ruiny stanowiły część kościoła św. Neofita. Świątynia ta została zniszczona na skutek trzęsienia ziemi z 368 r. Pozostałości tego kościoła znajdują się na terenie, gdzie znajdują się ruiny także późniejszej świątyni w postaci Kościoła Świętych Ojców.
Tym, co czyni nowo odkryte ruiny kościoła św. Neofita niezwykłym znaleziskiem jest to, że to właśnie w tym miejscu odbył się I sobór nicejski, który miał miejsce w Bitynii w Anatolii we wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego w dniach 19-25 lipca 325 r. Czasem wskazuje się także szerszą datę tego wydarzenia: od maja do lipca/sierpnia 325 r. – data 19–25 lipca odnosi się raczej do końcowej fazy zgromadzenia, a nie całego soboru.
To zgromadzenie biskupów chrześcijańskich, które było pierwszym powszechnym soborem, zostało zwołane przez cesarza rzymskiego Konstantego I. Decyzja o zwołaniu tego soboru została podjęta po legalizacji chrześcijaństwa w Imperium Rzymskim, która miała miejsce w 313 roku, po tym, kiedy cesarz Konstantyn I wydał nowe prawo pozwalające chrześcijanom na swobodne wyznawanie religii. Konstantyn I Wielki był pierwszym cesarzem rzymskim, który przeszedł na chrześcijaństwo.
Jaki był cel soboru nicejskiego I?
Głównym celem tego soboru powszechnego było wypracowanie przez najwyższych duchownych chrześcijańskich konsensusu w sprawach doktrynalnych, dogmatycznych i organizacyjnych. Decyzje podjęte w ówczesnej Nicei odegrały kluczową rolę w zdefiniowaniu wiary i zapewnieniu chrześcijaństwu jedności na terenie całego Cesarstwa Rzymskiego.
Wydarzenie to miało charakter ogólnokościelny i reprezentowało w zasadzie całe chrześcijaństwo z IV wieku. Na sobór nicejski I przybyło minimum 200 biskupów, głównie ze wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego. Kościoły zachodnie były reprezentowane znacznie skromniej (m.in. przez legatów papieża Sylwestra I). Na soborze nicejskim I zapadały fundamentalne decyzje dotyczące przyszłości chrześcijaństwa.
Wykopaliska w İzniku
Na czele zespołu archeologów, który dokonał tego niezwykłego odkrycia w İznik w prowincji Bursa w północno-zachodniej Turcji, stoi prof. Mustafa Şahin, będący szefem Wydziału Archeologii Uniwersytetu Bursa Uludağ.
Wykopaliska archeologiczne i badania naukowe na terenie stanowiska archeologicznego w İzniku rozpoczęły się w 2015 roku i są prowadzone za zgodą tureckiego Ministerstwa Kultury i Turystyki oraz przy wsparciu władz metropolitalnych Bursy. Niezwykły kościół, w którym odbył się sobór nicejski, odsłonięto podczas 11 sezonu wykopalisk w İzniku. Poszukiwania kościoła w którym odbył się sobór nicejski I byly prowadzone również przez polskich archeologów, o czym pisaliśmy na łamach „Wszystko co Najważniejsze”.
Marcin Jarzębski
