Archeolodzy odkryli wielkie cmentarzysko statków w Zatoce Gibraltarskiej

Hiszpańscy naukowcy odkryli wraki 34 statków w Zatoce Gibraltarskiej (znanej również jako Zatoka Algeciras) na południu Hiszpanii, które zatonęły od V wieku p.n.e. do XX wieku – poinformował hiszpański dziennik „El Pais”.

Wielkie cmentarzysko statków w Zatoce Gibraltarskiej

.Odkrycia dokonano w ramach projektu „Herakles”, który realizowano od maja 2020 r. do marca 2023 r. pod kierunkiem naukowców z Uniwersytetu w Kadyksie – Felipe Cerezo Andreo oraz Alicii Arevalo Gonzalez. „Zlokalizowaliśmy 34 wraki i zidentyfikowaliśmy co najmniej 151 stanowisk archeologicznych, które wcześniej nie były udokumentowane” – napisali naukowcy w opracowaniu, cytowanym przez „El Pais”.

Przed 2019 r. znanych było 125 stanowisk archeologicznych na tym terenie. Spośród 151 nowych stanowisk zbadano i udokumentowano jedną czwartą. Siedem wraków statków pochodzi z okresu punickiego, a najstarszy datowany jest na V wiek p.n.e.

81 proc. zatopionych statków miała charakter handlowy

.Jak przypomniał „El Pais”, w zatoce odnotowano około 2 tys. przypadków zatonięć statków od XVIII wieku do II wojny światowej. Aż 81 proc. z nich dotyczyło statków handlowych; z tej liczby 36 proc. to statki brytyjskie, 25 proc. hiszpańskie, a 8 proc. – amerykańskie.

Jak zauważyli autorzy opracowania, podwodne dziedzictwo Zatoki Gibraltarskiej jest „narażone na szereg poważnych zagrożeń, takich jak działalność portowa, przemysłowa i turystyczna, a także zabudowa miejska i inne działania, które mogą powodować zmiany w środowisku morskim oraz w jego zasobach naturalnych i kulturowych”.

Naukowcy przyznali, że dotychczas zbadano jedynie 23 proc. Zatoki Gibraltarskiej, tereny najbliżej wybrzeża. Głębsze obszary są zagrożone w związku z kotwiczeniem dużych frachtowców, używających kotwic o masie ponad 20 ton.

Badania archeologiczne i geofizyczne w Zatoce Gibraltarskiej przeprowadziły zespoły z Uniwersytetu w Kadyksie, Laboratorium Archeologii i Prehistorii, Sekcji Bezzałogowych Pojazdów Morskich Uniwersyteckiego Instytutu Badań Morskich oraz Instytutu Hydrograficznego Marynarki Wojennej.

Kultura talajocka z Wysp Balearskich

.Kultura talajocka przez ponad tysiąc lat, w okresie od 1500 do 123 r. p.n.e., kształtowała krajobraz Wysp Balearskich, pozostawiając po sobie tysiące kamiennych konstrukcji, których znaczenie do dziś nie jest w pełni jasne. Kim byli Talajoci i dlaczego ich cywilizacja, mimo licznych odkryć archeologicznych, wciąż pozostaje jedną z największych zagadek zachodniego Morza Śródziemnego?

Nazwa tego balearskiego ludu pochodzi od charakterystycznych budowli zwanych talajotami, które do dziś dominują w krajobrazie Wysp Balearskich – stąd też nazwa „kultura talajocka”. Pomimo tego, iż ta zagadkowa cywilizacja z zachodniej części regionu Morza Śródziemnego istniała przez około 1400 lat i na skutek badań archeologicznych zostało odkrytych sporo jej pozostałości, to nadal Talajoci pozostają słabo poznanym ludem. Stopniowo jednak archeologia śródziemnomorska odsłania coraz więcej informacji na temat tego ludu, przykładowo niedawno badacze ujawnili kolejne przykłady talajockiej ceramiki.

.Wiadomo, że najbardziej wyróżniającą cechą tej cywilizacji była monumentalna architektura megalityczna. Talajoci wznosili budowle z ogromnych bloków kamiennych, układanych bez użycia zaprawy za pomocą techniki, której badacze nadali nazwę techniki cyklopiej. Na wyłącznie samej Minorce przez naukowców zostało zidentyfikowanych ponad 1,5 tys. miejsc i stanowisk związanych z kulturą talajocką. Jak twierdzą eksperci, fakt ten czyni Minorkę jednym z najgęściej nasyconych zabytkami regionów Morza Śródziemnego.

PAP/Marcin Furdyna/MJ