Astronomowie odkryli planetę podobną do Saturna orbitującą dwie gwiazdy

Naukowcy odkryli nową planetę o masie Saturna, która została oznaczona jako KMT-2016BLG-1337L, krążącą wokół dwóch gwiazd o małej masie.

.W ramach nowego badania, naukowcy m.in. z NASA, University of Notre Dame, Ohio State University i Max-Planck-Institute for Astronomy, odkryli nową egzoplanetę wielkości Saturna krążącą wokół dwóch gwiazd typu widmowego M które są mniejsze i chłodniejsze niż Słońce. Wykrycie zostało dokonane przy użyciu mniej znanej metody odkrywania egzoplanet, zwanej mikrosoczewkowaniem grawitacyjnym. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „The Astronomical Journal”.

Odkryty obiekt oznaczony jako KMT-2016BLG-1337L, znajdował się w odległości około 22 800 lat świetlnych od Ziemi. Naukowcy wykorzystali modele krzywych blasku, aby określić masę egzoplanety i gwiazd oraz ich odległości orbitalne.

Jak opisują astronomowie, pierwszy model wskazał masę egzoplanety na około 0,3 masy Jowisza oraz jej odległość od gwiazdy macierzystej na 4 jednostki astronomiczne (AU), natomiast drugi oszacował, że obcy świat ma około 7 mas Jowisza i znajduje się w odległości około 1,5 AU (Saturn ma około 0,3 masy Jowisza).

Pomimo tej rozbieżności dotyczącej masy egzoplanety i odległości orbitalnej, zdaniem naukowców, oba modele były zgodne co do oszacowań dwóch gwiazd typu widmowego M tworzących układ podwójny, których masy wynosiły 0,54 i 0,40 masy Słońca, a odległość między nimi około 3,5 AU.

.Jak wskazują badacze, mikrosoczewkowanie jest rzadziej stosowaną metodą odkrywania egzoplanet i odpowiada za potwierdzenie nieco ponad 250 obcych światów spośród ponad 6100 dotychczas potwierdzonych. W jej ramach astronomowie wykorzystują grawitację jednej gwiazdy jako soczewkę do wzmocnienia światła gwiazdy tła, gdy planeta przechodzi pomiędzy nimi obiema. Ponieważ grawitacja gwiazd jest bardzo silna, zakrzywia (lub ugina) obserwowaną przestrzeń wokół niej, umożliwiając jednocześnie przejście światła zza niej przez ten zakrzywiony obszar co pozwala na jego obserwację z punktu widzenia Ziemi.

Różni się to od metody tranzytu, która jest najczęściej stosowana do odkrywania egzoplanet, ponieważ wykrywa spadek jasności gwiazdy, gdy planeta przechodzi przed jej tarczą. W przeciwieństwie do tego, mikrosoczewkowanie wymaga dwóch gwiazd, aby metoda była skuteczna i aby można było wykryć obcy świat przechodzącą między nimi.

Jednak KMT-2016BLG-1337L nie jest jedyną egzoplanetą o masie zbliżonej do Saturna odkrytą metodą mikrosoczewkowania. Pierwszym tego typu potwierdzonym obcym światem w układzie podwójnym była OGLE-2007-BLG-349L odkryta w 2016 roku

Główna różnica między tymi dwoma obiektami, jak tłumaczą astronomowie, polega na tym, że KMT-2016BLG-1337L krążyła wokół jednej z dwóch gwiazd, podczas gdy OGLE-2007-BLG-349L orbitowała jednocześnie obie. To, że KMT-2016BLG-1337L krąży tylko wokół jednej gwiazdy, pomaga badaczom lepiej zrozumieć, w jaki sposób planety mogą powstawać, ewoluować i przetrwać na orbicie pojedynczej gwiazdy bez wpływu drugiej na ich formowanie.

Emil Gołoś