Astronomowie odkryli starożytną deltę rzeki na Marsie

delta rzeki na Marsie

Naukowcy dzięki łazikowi Perseverance odkryli ślady wskazujące, że delta rzeki istniała w przeszłości na Marsie. Może to pomóc rozwiązać tajemnicę tego, czy na Czerwonej Plancie mogło kiedyś istnieć życie.

.W ramach nowego badania, astronomowie pod kierownictwem Emily Cardarelli z University of California, Los Angeles, odkryli kolejne dowody na to, że na Marsie kiedyś płynęła woda, dzięki wykryciu starożytnej delty rzeki ukrytej głęboko pod powierzchnią. Astronomowie wykorzystali należący do NASA łazik Perseverance, który dzięki radarowi penetrującemu grunt znalazł formację na głębokości ponad 35 metrów pod kraterem Jezero. Perseverance został wystrzelony w 2020 roku w celu poszukiwania śladów dawnego życia na Czerwonej Planecie. Od czasu lądowania w lutym 2021 roku bada krater Jezero i zbiera próbki skał. Nowe badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Science Advances” i opierają się na danych z 78 przejazdów po tym obszarze od września 2023 roku do lutego 2024 roku.

Fot. NASA/JPL/UCLA/UiO/ETH Zurich

.Krater, o średnicy około 45 kilometrów, znajduje się na północ od marsjańskiego równika i powstał w wyniku uderzenia asteroidy prawie 4 miliardy lat temu. NASA wybrała to miejsce do badań, ponieważ liczne cechy geologiczne sugerowały, że kiedyś płynęła tam woda i mogła sprzyjać potencjalnemu dawnemu istnieniu życia, szczególnie w części krateru zwanej Margin Unit. Obszar ten, jak wskazują naukowcy jest bogaty w węglany, które na Ziemi zwykle powstają w stabilnych środowiskach wodnych, takich jak płytkie morza lub dna jezior.

Łazik wykorzystał instrument o nazwie RIMFAX (Radar Imager for Mars’ Subsurface Experiment), aby zajrzeć niemal dwukrotnie głębiej niż w jakimkolwiek wcześniejszym badaniu radarowym tego krateru. Naukowcy połączyli te dane radarowe ze zdjęciami satelitarnymi i danymi GPS łazika, aby stworzyć trójwymiarową mapę starożytnych warstw położonych pod powierzchnią Czerwonej Planety.

.Radar wykrył liczne klinowe warstwy osadów (clinoforms), nachylone struktury charakterystyczne dla delt. Powstają one, gdy rzeka wpływa do stojącego zbiornika wodnego, takiego jak jezioro i osadza piasek oraz muł. Według badaczy ta starożytna delta powstała między 3,7 a 4,2 miliarda lat temu i jest starsza niż obszar osadów widoczny na dnie krateru, który kształtem przypomina wachlarz, znany jako Western Delta.

Zdaniem astronomów, nowe odkrycie Perseverance sugeruje, że znacznie starszy system rzeczny istniał dokładnie w tym samym miejscu miliony lat wcześniej. Delata ta może oznaczać również, że woda płynęła na Marsie znacznie wcześniej, niż dotychczas sądzono, co może zwiększyć szanse na odkrycie zachowanych śladów potencjalnego dawnego życia na Marsie.

Emil Gołoś

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 26 marca 2026
Fot. NASA/JPL/USGS