Astronomowie uchwycili gromadę kulistą na obrzeżach Drogi Mlecznej

Palomar 12

Naukowcy za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zobrazowali gromadę kulistą oznaczoną jako Palomar 12, znajdującą się w gwiazdozbiorze Koziorożca.

.Jak tłumaczą badacze z ESA, na obrazie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a widoczna jest gromada kulista znana jako Palomar 12. Jest ona oddalona o około 62 tysiące lat świetlnych od Układu Słonecznego i znajduje się w gwiazdozbiorze Koziorożca. Należy do halo Drogi Mlecznej i jest położona ponad 51 tysięcy lat świetlnych od jądra naszej galaktyki. Palomar 12 została odkryta w ramach programu Palomar Observatory Sky Survey przez astronomów Roberta Harringtona i Fritza Zwicky’ego w 1953 roku.

Fot. ESA/Hubble & NASA

.Chociaż obecnie znajduje się na obrzeżach halo Drogi Mlecznej, Palomar 12 nie powstał w naszej galaktyce. Kiedy astronomowie po raz pierwszy zbadali tę gromadę, byli zaskoczeni jej niezwykle młodym wiekiem w porównaniu z innymi obiektami tego typu. Wydawała się być o około 30 proc. młodsza od innych gromad kulistych Drogi Mlecznej. Gdyby powstała w naszej galaktyce, z pewnością pojawiłaby się w podobnym czasie, co inne, a jej gwiazdy byłyby w podobnym wieku.

Po dokładniejszym zbadaniu okazało się, że Palomar 12 została wyrwana z miejsca, w którym powstała – karłowatej galaktyki eliptycznej SagDEG, około 1,7 miliarda lat temu w wyniku oddziaływań grawitacyjnych. Dawny dom gromady kulistej jest jedną z galaktyk satelitarnych Drogi Mlecznej i orbituje wokół niej niezwykle blisko, nawet od czasu do czasu przecinając jej płaszczyznę. A w rzeczywistości jest ona powoli rozrywana i pochłaniana przez naszą galaktykę.

Koziorożec (łac. Capricornus) jest jednym z gwiazdozbiorów zodiakalnych, 40. co do wielkości, który był znany już w starożytności. Jest dziesiątą i zarazem również najmniejszą z konstelacji zodiakalnych. Koziorożec położony jest na południowej półkuli nieba. Blade gwiazdy, z których się składa zostały nazywane już przez cywilizacje Sumerów i Chaldejczyków, jako Suhur-mash-ha, czyli Kozia ryba. W Polsce konstelacja jest widoczna latem. Liczba gwiazd dostrzegalnych w nim gołym okiem wynosi około 50. Pomimo tego, że jest jedną z najbledszych konstelacji zodiakalnych, Koziorożec znany jest najdłużej.

.Kosmiczny Teleskop Hubble’a, został wystrzelony na niską orbitę okołoziemską w 1990 roku i od tej pory pomaga naukowcom lepiej poznawać Wszechświat. Nie był on pierwszym teleskopem kosmicznym, ale jest jednym z największych i najbardziej wszechstronnych, przez co jest jednym najważniejszych narzędzi badawczych w historii ludzkości. Teleskop Hubble’a został nazwany na cześć astronoma Edwina Hubble’a. Space Telescope Science Institute (STScI) wybiera cele Hubble’a i przetwarza uzyskane dane, podczas gdy Goddard Space Flight Center (GSFC) kontroluje sam statek kosmiczny.

Oprac. EG

Materiał chroniony prawem autorskim. Dalsze rozpowszechnianie wyłącznie za zgodą wydawcy. 11 września 2025
Fot. ESA/Hubble & NASA