Bruno RETAILLEAU stawia na płace, energię i mieszkania
Bruno Retailleau nie zamierza wycofać się z wyborów prezydenckich 2027 roku ani poprzeć Édouarda Philippe’a, nawet gdyby były premier Emmanuela Macrona okazał się lepiej notowany w sondażach. W rozmowie z „Journal du Dimanche” kandydat Republikanów próbuje zarazem poszerzyć swój polityczny profil, przenosząc ciężar kampanii z imigracji i bezpieczeństwa na siłę nabywczą, ceny energii oraz mieszkania. Zapowiada obniżenie składek obciążających wynagrodzenia, zmianę zasad wspierania energetyki odnawialnej i wprowadzenie na rynek miliona mieszkań w czasie pięcioletniej kadencji. Najważniejsze pytanie brzmi jednak, czy wyrazisty program pozwoli mu wyjść poza elektorat tradycyjnej prawicy, skoro we wrześniowym badaniu Ipsos bva uzyskiwał od 6 do 10 proc. poparcia.
.Bruno Retailleau zapewnia, że presja na wycofanie jego kandydatury i poparcie Édouarda Philippe’a nie przyniesie skutku. W wywiadzie dla „Journal du Dimanche” lider Republikanów kreśli linię podziału między prawicą a spadkobiercami Emmanuela Macrona, a jednocześnie przedstawia pakiet propozycji dotyczących wynagrodzeń, energii i mieszkań.
„Naciski na mnie nie działają. Nic mnie nie onieśmieli. Nic mnie nie zatrzyma” — mówi Bruno Retailleau pytany przez „Journal du Dimanche”, czy byłby gotów ustąpić miejsca lepiej notowanemu kandydatowi szeroko rozumianego obozu rządowego. Odpowiedź nie pozostawia pola do negocjacji: przewodniczący Republikanów zamierza wystartować niezależnie od układu sił na początku 2027 r., a powtarzające się wezwania do poparcia Édouarda Philippe’a przedstawia nie jako dowód własnej słabości, lecz jako oznakę niezdolności byłego premiera do porwania wyborców. „Kandydaci bloku centralnego niech porozumiewają się między sobą, ale ja nie jestem centrystą. Jestem kandydatem prawicy” — podkreśla.
To ważna deklaracja, ponieważ prezydencka kampania francuskiej centroprawicy toczy się równocześnie na dwóch frontach. Retailleau musi odróżnić się od polityków wywodzących się z obozu Emmanuela Macrona, przede wszystkim Édouarda Philippe’a i Gabriela Attala, ale jednocześnie próbuje odzyskać wyborców, którzy w ostatnich latach przeszli od Republikanów do Zjednoczenia Narodowego. Więcej o jego programie i kandydaturze pisaliśmy w tekście „Bruno RETAILLEAU. Kim jest? 25 najważniejszych pytań i odpowiedzi”, natomiast aktualny układ całej rywalizacji przedstawia kompendium „Wybory prezydenckie Francja 2027. Kto wygra, sondaże, kandydaci. Kompletny przewodnik”.
Dlaczego Bruno Retailleau nie poprze Édouarda Philippe’a
Główna różnica między Retailleau a Philippe’em nie sprowadza się w tym wywiadzie do osobistej konkurencji. Kandydat Republikanów określa mera Hawru jako politycznego dziedzica macronizmu, obciążonego bilansem prezydentury Emmanuela Macrona, i zestawia ich stanowiska w sprawach imigracji zarobkowej, wiz dla zagranicznych studentów oraz referendum imigracyjnego. Philippe ma reprezentować ciągłość technokratycznego centrum, podczas gdy Retailleau chce występować jako kandydat wyraźnego zerwania z dotychczasowym sposobem rządzenia.
Retailleau przekonuje, że odpowiedzią na najważniejsze spory ustrojowe i społeczne powinno być częstsze oddawanie głosu obywatelom, a nie powoływanie kolejnych komisji eksperckich. Zapowiada referenda, między innymi w sprawach migracji i bezpieczeństwa, oraz kwestionuje sytuację, w której — jak uważa — o podstawowych wyborach politycznych rozstrzygają w praktyce sądy. Jest to deklaracja programowa kandydata, a nie opis obecnego podziału kompetencji we francuskim państwie: Rada Konstytucyjna kontroluje zgodność ustaw z konstytucją, a referendum również podlega regułom V Republiki.
Pytany o przyszłą większość parlamentarną Retailleau przyznaje, że prezydent pozbawiony zaplecza w Zgromadzeniu Narodowym nie będzie w stanie przeprowadzić zasadniczych reform. Odrzuca jednak logikę przedwyborczych porozumień zawieranych przez partyjnych liderów i twierdzi, że większość powinien dać nowo wybranemu prezydentowi kolejny werdykt obywateli w wyborach parlamentarnych. To jedna z kluczowych części jego strategii: zamiast ogłaszać koalicję Republikanów z centrum albo ze Zjednoczeniem Narodowym, próbuje przedstawić wybory prezydenckie jako moment samodzielnego odtworzenia szerokiego obozu prawicy.
Wyższe wynagrodzenia za dłuższą pracę
Najważniejszą nowością w rozmowie z „Journal du Dimanche” jest przesunięcie akcentu na siłę nabywczą, ponieważ dotąd Retailleau był kojarzony przede wszystkim z bezpieczeństwem, migracją i sporem o autorytet państwa. Jego recepta na wzrost dochodów łączy obniżenie składek obciążających wynagrodzenia z wydłużeniem czasu pracy o trzydzieści minut dziennie. Według przedstawionego przez niego wyliczenia osoba otrzymująca wynagrodzenie odpowiadające francuskiej medianie miałaby dzięki temu zyskiwać około 3500 euro netto rocznie, czyli równowartość blisko dwóch dodatkowych miesięcznych pensji.
Retailleau zapewnia, że obniżka składek nie wymagałaby dodatkowych środków publicznych, ponieważ zostałaby sfinansowana przez ograniczenie — w jego ocenie — nadużyć w systemie świadczeń. Proponuje, aby łączna wysokość pomocy społecznej była ograniczona do 70 proc. płacy minimalnej, co ma zwiększyć różnicę między dochodem z pracy a świadczeniami i wzmocnić finansową zachętę do podejmowania zatrudnienia. Wywiad nie przynosi jednak szczegółowego kosztorysu, informacji o liczbie gospodarstw objętych zmianą ani pełnej odpowiedzi na pytanie, czy wskazane oszczędności wystarczyłyby do trwałego sfinansowania redukcji składek.
Kandydat LR sprzeciwia się również dalszemu podnoszeniu podatków, w tym rozważanemu zwiększeniu obciążeń oszczędności pracowniczych. „Podatek nie jest rozwiązaniem, jest problemem” — stwierdza, umieszczając swój projekt po liberalnej stronie francuskiego sporu gospodarczego. Z krytyką fiskalizmu łączy zapowiedź oszczędności wynoszących 150 mld euro, lecz przekonuje, że tak głęboka reforma może zostać przeprowadzona dopiero przez władzę dysponującą bezpośrednim mandatem uzyskanym w wyborach prezydenckich.
Dwa rachunki za energię i milion mieszkań
Drugim filarem przedstawionego pakietu są koszty energii. Retailleau domaga się niezwłocznego podwyższenia zamrożonej od trzech lat stawki służącej do rozliczania kosztów używania prywatnego samochodu do celów zawodowych, argumentując, że obecne rozwiązanie uderza szczególnie w mieszkańców mniejszych miejscowości i osoby, które nie mogą dojeżdżać do pracy transportem publicznym. W przypadku energii elektrycznej zapowiada natomiast obniżenie obciążeń w skali odpowiadającej dwóm miesięcznym rachunkom przeciętnego gospodarstwa domowego.
Źródłem tej ulgi miałoby być zakończenie dopłat do odnawialnych źródeł energii oraz usunięcie z ceny energii elektrycznej kosztów związanych z systemem certyfikatów efektywności energetycznej. Propozycja wpisuje się w szerszy zwrot Retailleau ku gospodarczemu liberalizmowi i energetyce opartej na atomie, ale pozostawia otwarte pytania o obowiązujące zobowiązania państwa, koszty istniejących umów oraz wpływ zmian na tempo transformacji energetycznej. W kampanii może się jednak okazać nośna, ponieważ łączy dyskusję o polityce klimatycznej z najbardziej bezpośrednim doświadczeniem wyborców, czyli wysokością comiesięcznych rachunków.
Równie daleko idą zapowiedzi mieszkaniowe. Retailleau chce przeprowadzić szeroką deregulację budownictwa, pozostawić diagnostykę energetyczną budynków jako informację dla kupujących i najemców, lecz odebrać jej rolę narzędzia automatycznie wyłączającego część lokali z rynku, a także zmienić ustawę SRU, zobowiązującą wiele gmin do utrzymywania określonego udziału mieszkań socjalnych. W dostępie do zasobu społecznego pierwszeństwo miałyby otrzymywać osoby pracujące, natomiast łącznym celem kandydata jest wprowadzenie na rynek miliona mieszkań w ciągu pięciu lat.
Kim jest Bruno Retailleau
Bruno Retailleau ma 65 lat i należy do najbardziej doświadczonych polityków francuskiej prawicy. Przez lata budował pozycję w Wandei, był przewodniczącym rady regionu Kraj Loary, następnie kierował grupą Republikanów w Senacie, a w latach politycznego kryzysu po rozwiązaniu Zgromadzenia Narodowego objął stanowisko ministra spraw wewnętrznych. Funkcja ta uczyniła go politykiem rozpoznawalnym w całym kraju i pozwoliła zbudować wizerunek zwolennika zdecydowanej polityki migracyjnej oraz twardej odpowiedzi państwa na przestępczość.
W maju 2025 r. Retailleau został przewodniczącym Republikanów, zdecydowanie pokonując Laurenta Wauquieza, a w lutym 2026 r. ogłosił start w wyborach prezydenckich. Dwa miesiące później członkowie LR poparli jego nominację wynikiem 73,8 proc., przy frekwencji wynoszącej 60,01 proc., co dało mu mocny mandat partyjny, lecz nie rozwiązało problemu znacznie słabszego poparcia w całym społeczeństwie. Sylwetkę kandydata i drogę do nominacji przedstawiamy szerzej w tekście „Bruno RETAILLEAU. Wybory Prezydenckie Francja 2027”.
W sprawach światopoglądowych i migracyjnych Retailleau zajmuje pozycję konserwatywną, gospodarczo natomiast coraz wyraźniej opowiada się za obniżaniem podatków, ograniczeniem wydatków i deregulacją. W nowym wywiadzie ponownie zapowiada ograniczenie noszenia chusty islamskiej w tych przestrzeniach, w których uważa zakaz za prawnie możliwy, wymieniając zawody sportowe, wycieczki szkolne i uczelnie publiczne, ale dystansuje się od całościowego zakazu w przestrzeni publicznej proponowanego przez Zjednoczenie Narodowe. Ten fragment potwierdza, że kandydat LR będzie próbował konkurować z RN na polu bezpieczeństwa i tożsamości, a jednocześnie przedstawiać swoje rozwiązania jako łatwiejsze do przeprowadzenia pod względem prawnym.
Co dalej z kandydaturą Bruno Retailleau?
Najbliższym celem Retailleau nie jest dziś samo utrzymanie nominacji Republikanów, ponieważ w partii dysponuje już wyraźnym mandatem, lecz przebicie sondażowego sufitu. Badanie Ipsos bva przeprowadzone od 31 sierpnia do 2 września 2026 r. dawało mu od 6 do 10 proc. głosów, zależnie od zestawu kandydatów, podczas gdy Marine Le Pen uzyskiwała od 34 do 36 proc., a Édouard Philippe jako jedyny kandydat bloku centralnego mógł liczyć na 19–22,5 proc. Intencje wyborcze są wciąż pomiarem sytuacji, nie prognozą wyniku, lecz pokazują, dlaczego właśnie Philippe jest dla Retailleau bezpośrednim punktem odniesienia i dlaczego wezwania do zjednoczenia centroprawicy będą powracały.
Drugim zadaniem będzie przekonanie wyborców, że zapowiadane korzyści finansowe da się pogodzić ze skalą oszczędności budżetowych. Obniżenie składek, ulga odpowiadająca dwóm rachunkom za prąd, zmiany w rozliczaniu dojazdów do pracy i uwolnienie miliona mieszkań tworzą politycznie czytelny pakiet, ale każdy z tych projektów będzie wymagał przedstawienia szczegółów, harmonogramu oraz oceny skutków dla finansów państwa. Retailleau wchodzi zatem w etap kampanii, w którym wyrazistość deklaracji musi zostać uzupełniona wiarygodnością wykonania.
Trzecim wyzwaniem pozostaje zbudowanie własnej przestrzeni między centrum a Zjednoczeniem Narodowym. Odrzucenie porozumienia z Philippe’em pozwala Retailleau bronić tożsamości tradycyjnej prawicy, natomiast unikanie formalnego sojuszu z RN ma utrzymać autonomię Republikanów, jednak arytmetyka pierwszej tury może z czasem zwiększać presję na konsolidację. O tym, kto obecnie prowadzi, którzy kandydaci mogą wejść do drugiej tury i jakie scenariusze pozostają otwarte, informuje tekst „Kto wygra wybory we Francji w 2027 roku. Co pokazują sondaże i scenariusze”.
Wywiad dla „Journal du Dimanche” jest więc próbą przejścia od kandydatury opartej głównie na kwestiach porządku i imigracji do pełniejszego projektu prezydenckiego. Retailleau nie sygnalizuje gotowości do ustępstwa, lecz przeciwnie, zamierza doprowadzić kampanię do pierwszej tury i liczy, że temat siły nabywczej pozwoli mu dotrzeć do wyborców spoza twardego elektoratu LR. „Walczę, żeby wygrać, i wygram” — deklaruje; kolejne miesiące pokażą, czy ta pewność siebie znajdzie potwierdzenie w sondażach.
Arkadiusz Jordan
Paryż
