Czy autyzm związany jest z pestycydami w środowisku prenatalnym?

Prenatalny kontakt z pestycydami fosforoorganicznymi, stosowanymi m.in. do zwalczania szkodników upraw, nie ma związku z trudnościami w komunikacji społecznej ani innymi cechami charakterystycznymi dla autyzmu – wynika z dużego badania obejmującego ponad 3,3 tys. par matek i dzieci. Jego wyniki ukazały się w czasopiśmie „JAMA Pediatrics”.

Czym są pestycydy fosforoorganiczne?

Pestycydy fosforoorganiczne to środki ochrony roślin oddziałujące na układ nerwowy owadów. Wcześniejsze badania sugerowały, że kontakt z nimi w życiu płodowym może zwiększać ryzyko niektórych problemów neurorozwojowych u dzieci, m.in. obniżenia zdolności poznawczych, niższego ilorazu inteligencji czy ADHD.

Nie było jednak jasne, czy związki te dotyczą również cech związanych z autyzmem. Wyniki dotychczasowych, dość małych badań były pod tym względem niejednoznaczne.

Dlatego naukowcy z kilku amerykańskich ośrodków, koordynowani przez NYU Langone Health, przeanalizowali dane 3339 par matek i dzieci. Aby ocenić, czy kobiety w czasie ciąży były narażone na kontakt z pestycydami fosforoorganicznymi, badacze oznaczali w ich moczu metabolity powstające podczas rozkładu tych substancji w organizmie. Ostatecznie ich obecność stwierdzono u 99 proc. uczestniczek.

Social Responsiveness Scale

Następnie naukowcy sprawdzili, czy poziom tych metabolitów był związany z późniejszym funkcjonowaniem społecznym dzieci. Wykorzystali do tego Social Responsiveness Scale, czyli 65-punktowy kwestionariusz służący do oceny m.in. trudności w komunikacji społecznej oraz innych zachowań często występujących u osób neuroatypowych. Zastosowali go u wszystkich dzieci, niezależnie od tego, czy miały formalną diagnozę autyzmu, czy też nie.

Kwestionariusz dotyczył m.in. unikania kontaktu wzrokowego, trudności w rozumieniu emocji innych osób oraz potrzeby trzymania się określonych rutyn. W momencie badania dzieci miały średnio 6,5 lat. Szczegółowa analiza nie wykazała istotnego związku między poziomem metabolitów pestycydów w moczu ciężarnych kobiet a nasileniem takich cech u ich potomstwa.

Wyniki badania

„Wiemy, że pestycydy fosforoorganiczne mogą szkodzić rozwijającemu się mózgowi, jednak przy stosunkowo niewielkich poziomach narażenia, które obserwowaliśmy u naszych uczestniczek, nie były czynnikiem odpowiadającym za cechy występujące w autyzmie” – powiedziała główna autorka badania dr Haleigh Cavalier.

Jak dodała, wyników nie należy jednak interpretować jako bezwzględnego dowodu na bezpieczeństwo tej grupy substancji. Badanie nie wyklucza bowiem, że miałyby związek z autyzmem przy nieco większym narażeniu albo w szczególnie podatnych grupach. Autorzy publikacji przypomnieli, że na pestycydy fosforoorganiczne narażone nie są wyłącznie osoby pracujące w rolnictwie.

W populacji ogólnej głównym źródłem kontaktu z tymi substancjami jest żywność, głównie świeże warzywa i owoce.

PAP/NZ