Czy Francja odzyska wpływy w Europie? Noblista Philippe AGHION wskazuje warunek

Na rok przed wyborami prezydenckimi we Francji 2027 roku pytanie o przyszłość kraju coraz częściej wykracza poza granice samej polityki krajowej. Stawką wyborów w 2027 roku będzie nie tylko wybór następcy Emmanuela Macrona, lecz także odpowiedź na pytanie, czy Francja zdoła odzyskać swoją pozycję i wpływy w Europie.

.Zdaniem laureata Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii Philippe’a Aghiona, który udzielił długiego wywiadu najpoważniejszemu dziennikowi Francji „Le Figaro”, odpowiedź zależy przede wszystkim od jednego czynnika: stanu finansów publicznych. W jego ocenie głos Francji jest dziś osłabiony na forum europejskim przez kruchą sytuację budżetową państwa.

Dlaczego Francja traci wpływy?

Philippe Aghion nie ma wątpliwości, że problem budżetowy stał się jednym z najważniejszych wyzwań stojących przed Francją.

Według ekonomisty kraj nie odzyska wiarygodności bez przyjęcia ścieżki, na której wydatki publiczne będą rosły wolniej niż bogactwo wytwarzane przez gospodarkę. W praktyce oznacza to konieczność stopniowego ograniczania dynamiki wydatków państwa i poprawy równowagi finansów publicznych.

To właśnie dlatego przyszły prezydent Francji będzie musiał zmierzyć się z problemem, którego kolejne rządy próbowały unikać od wielu lat. Bez odbudowy wiarygodności finansowej trudno będzie skutecznie wpływać na decyzje podejmowane w Brukseli czy Berlinie.

Edukacja pierwszym priorytetem

Philippe Aghion uważa, że jednym z największych atutów Francji może być obecnie demografia.

Spadek liczby uczniów oznacza bowiem możliwość lepszego wykorzystania środków przeznaczanych na edukację. Zdaniem ekonomisty powstaje w ten sposób swoista „dywidenda demograficzna”, która mogłaby zostać wykorzystana do poprawy jakości nauczania.

To nie przypadek, że szkoła znajduje się na pierwszym miejscu wśród priorytetów wskazywanych przez laureata Nagrody Nobla. W jego ocenie przyszła konkurencyjność Europy oraz przyszłość Europy będą zależały od jakości kapitału ludzkiego i zdolności do kształcenia nowych pokoleń.

Francja nie może przegapić rewolucji sztucznej inteligencji

Drugim filarem programu wskazywanego przez Philippe’a Aghiona są innowacje.

Ekonomista wielokrotnie podkreślał, że gospodarka europejska pozostaje w tyle za Stanami Zjednoczonymi oraz Chinami pod względem przełomowych technologii. Dlatego innowacje w Europie powinny stać się jednym z głównych obszarów inwestycji publicznych.

Aghion wskazuje przede wszystkim na konieczność szkolenia pracowników, wyposażania małych i średnich przedsiębiorstw w nowoczesne technologie, rozbudowy infrastruktury cyfrowej oraz zabezpieczenia centrów danych.

Jego zdaniem konkurencyjność Europy nie zostanie odbudowana bez zdecydowanego przyspieszenia inwestycji w sztuczną inteligencję i badania naukowe.

Praca i produktywność

Trzecim obszarem wskazywanym przez Philippe’a Aghiona jest rynek pracy.

Francuski ekonomista uważa, że obecny system ulg w składkach pracodawców powinien zostać przebudowany tak, aby skuteczniej wspierać ludzi młodych. Jednocześnie zwraca uwagę na konieczność zwiększenia aktywności zawodowej zarówno młodych Francuzów, jak i seniorów.

W jego ocenie właśnie wzrost wskaźnika zatrudnienia będzie jednym z kluczowych czynników decydujących o przyszłym tempie rozwoju gospodarczego kraju.

To szczególnie istotne w sytuacji, gdy wzrost gospodarczy Europy pozostaje wyraźnie słabszy niż w Stanach Zjednoczonych.

Badania naukowe zaniedbane przez Francję

Choć Philippe Aghion pozytywnie ocenia część reform przeprowadzonych przez Emmanuela Macrona, zwraca uwagę na jeden obszar szczególnie zaniedbany.

Chodzi o badania podstawowe.

Zdaniem ekonomisty to właśnie one stanowią fundament całego systemu innowacyjnego. Tymczasem Francja przeznacza na naukę znacznie mniejszą część produktu krajowego brutto niż Niemcy.

W rezultacie europejski model społeczny coraz częściej staje przed pytaniem, czy będzie zdolny utrzymać swój poziom życia bez większych inwestycji w wiedzę, badania i nowe technologie.

Wybory 2027 będą wyborem modelu rozwoju

Analiza Philippe’a Aghiona pokazuje, że wybory prezydenckie we Francji w 2027 roku będą dotyczyły znacznie więcej niż nazwisk kandydatów.

W rzeczywistości Francuzi będą decydować o modelu rozwoju państwa na kolejne dekady. Spór nie będzie przebiegał wyłącznie między prawicą, centrum i lewicą. Coraz większe znaczenie zyskuje pytanie o to, jak odbudować gospodarkę, zwiększyć produktywność i przywrócić Francji zdolność wpływania na przyszłość Europy.

Zdaniem Philippe’a Aghiona droga do odzyskania wpływów prowadzi przez trzy słowa: edukacja, innowacje i zatrudnienie. Bez nich Francja będzie miała coraz większe trudności z utrzymaniem swojej pozycji w Europie XXI wieku.

Arkadiusz Jordan
Paryż