Donald Trump odrzuca hamowanie AI. „Kto wygra sztuczną inteligencję, wygra wszystko”

Donald Trump odrzucił wezwania do spowolnienia rozwoju najbardziej zaawansowanych systemów sztucznej inteligencji. Prezydent USA przekonuje, że państwo ma już wystarczające narzędzia do kontrolowania firm technologicznych, a dodatkowe regulacje mogłyby przede wszystkim pomóc Chinom. Spór obejmuje dziś nie tylko bezpieczeństwo samych modeli, ale też centra danych, energetykę, zastosowania wojskowe i tempo całego wyścigu technologicznego.

Głosy o potrzebie większej ostrożności dochodzą z samego środowiska twórców najbardziej zaawansowanych modeli

Donald Trump napisał w Truth Social, że „jedyną kontrolą lub barierami ochronnymi, których potrzebuje AI, jest silny i inteligentny prezydent”. Dodał też, że amerykańskie państwo dysponuje już wystarczająco szerokimi narzędziami karnymi i regulacyjnymi wobec przedsiębiorstw z sektora AI. W jego ocenie część nacisków na spowolnienie rozwoju technologii jest wymierzona w amerykańską przewagę, a największym beneficjentem takiego scenariusza byłyby Chiny.

To stanowisko dobrze wpisuje się w szerszą strategię obecnej administracji. Biały Dom traktuje sztuczną inteligencję jako jeden z głównych elementów przewagi gospodarczej, przemysłowej i militarnej USA. W tym kierunku idą wielkie projekty infrastrukturalne, w tym program Stargate, który ma skierować setki miliardów dolarów na rozwój centrów danych i infrastruktury obliczeniowej. W takim ujęciu AI nie jest już tylko technologią programistyczną. To także zapotrzebowanie na energię, półprzewodniki, sieci przesyłowe, chmurę i ogromne centra obliczeniowe.

Najnowszy spór jest jednak szczególny, bo głosy o potrzebie większej ostrożności dochodzą z samego środowiska twórców najbardziej zaawansowanych modeli. Szef Anthropic Dario Amodei wezwał do wprowadzenia ograniczeń, które miałyby spowolnić rozwój systemów w sytuacji, gdy ich możliwości rosną szybciej niż skuteczność zabezpieczeń. Poparli go również Sam Altman i Elon Musk, choć ich podejście do regulacji AI w przeszłości wyraźnie się różniło.

Debata nasiliła się po serii incydentów związanych z autonomicznymi agentami. W kilku przypadkach systemy uzyskiwały dostęp do narzędzi lub sieci w sposób, którego twórcy nie przewidzieli. Rosnące możliwości takich systemów powodują, że coraz poważniej traktowany jest scenariusz, w którym AI wykonuje wieloetapowe zadania, korzysta z innych usług i reaguje szybciej, niż człowiek jest w stanie nadzorować cały proces. Ten problem szerzej opisywał Łukasz Olejnik, zwracając uwagę, że największe ryzyko może pojawić się wtedy, gdy kilka drobnych luk i błędów połączy się w jeden proces, którego nikt nie rozpozna na czas.

Trump nie neguje samego istnienia zagrożeń, ale odrzuca pomysł budowy dodatkowego systemu, który mógłby wyraźnie spowolnić rozwój sektora. W jego podejściu państwo powinno reagować punktowo, gdy pojawia się konkretny problem, ale nie powinno narzucać ogólnego hamulca całej branży. To podejście jest spójne z wcześniejszymi działaniami administracji, która jednocześnie promowała rozwój AI i zwiększała kontrolę nad dostępem do najbardziej zaawansowanych modeli w obszarach związanych z bezpieczeństwem narodowym.

Spór z Anthropic ma też wymiar praktyczny. Firma sprzeciwiała się wykorzystaniu swoich systemów do masowej inwigilacji Amerykanów oraz w pełni autonomicznej broni. W odpowiedzi relacje z Pentagonem gwałtownie się pogorszyły, a Claude został wykluczony z części systemów rządowych. Pokazuje to, że pytanie o bezpieczeństwo AI łączy się już bezpośrednio z pytaniem, kto ma ostatecznie decydować o granicach użycia technologii: firma, która ją stworzyła, czy państwo, które chce ją wykorzystać.

Istotny jest również wątek chiński. Administracja Trumpa od początku zakłada, że każde ograniczenie po stronie amerykańskich laboratoriów może stworzyć przestrzeń dla konkurentów z Chin. Ten problem stał się widoczny po wcześniejszych ograniczeniach dotyczących amerykańskich modeli, gdy część użytkowników zaczęła przenosić się w stronę chińskich rozwiązań open source, których dostępność rosła wraz z ograniczeniami po stronie USA.

Właśnie dlatego Trump przedstawia obecny spór niemal w kategoriach strategicznego wyścigu. Jeśli Stany Zjednoczone zwolnią, Chiny nie muszą zrobić tego samego. Dotyczy to nie tylko rynku chatbotów, ale także zastosowań wojskowych, badań naukowych, przemysłu, cyberbezpieczeństwa i automatyzacji. Administracja już wcześniej zdecydowała o przyspieszeniu wdrażania AI w strukturach bezpieczeństwa narodowego, co pokazuje, jak blisko technologia jest dziś związana z polityką obronną.

Równolegle rośnie problem centrów danych. W USA coraz częściej pojawiają się lokalne protesty przeciwko nowym inwestycjom, przede wszystkim ze względu na zużycie energii, wody i wpływ na ceny prądu. To nie jest już abstrakcyjny spór o algorytmy. Rozwój AI wymaga fizycznej infrastruktury na ogromną skalę. Szacunki Międzynarodowej Agencji Energetycznej wskazują, że zużycie energii przez centra danych może do 2030 roku wzrosnąć ponad dwukrotnie.

Dlatego Trump łączy dziś temat bezpieczeństwa modeli z kwestią inwestycji w centra danych. Z perspektywy Białego Domu spowolnienie rozwoju AI mogłoby uderzyć w cały sektor: od producentów chipów po energetykę i budownictwo. Krytycy odpowiadają jednak, że argument konkurencji z Chinami nie może być używany jako uzasadnienie dla wdrażania systemów, których zachowania sami twórcy nie są w stanie w pełni przewidywać.

Podział nie przebiega zresztą wyłącznie według linii partyjnych. Przewodniczący Izby Reprezentantów Mike Johnson przyznał, że pewne zabezpieczenia będą potrzebne, choć sprzeciwia się nagłemu hamowaniu sektora. J.D. Vance reprezentuje bardziej sceptyczne podejście do regulacji i zwraca uwagę, że największe firmy AI mogą być zainteresowane tworzeniem takich wymogów bezpieczeństwa, których mniejsi konkurenci nie będą w stanie spełnić. Jego zdaniem sytuacja, w której najpotężniejsze laboratoria same proszą państwo o regulację, powinna budzić ostrożność.

W efekcie obecny spór nie sprowadza się do prostego wyboru między regulacją a jej brakiem. USA już ingerują w rozwój AI, ograniczają dostęp do niektórych technologii, kierują je do wojska, wspierają centra danych i próbują utrzymać przewagę nad Chinami. Pytanie dotyczy raczej tego, gdzie ma przebiegać granica tej ingerencji.

Trump odpowiada jasno: państwo powinno pilnować sektora, ale nie spowalniać go systemowo. Część liderów branży uważa jednak, że w przypadku systemów zdolnych do coraz większej autonomii może to być zbyt mało. Właśnie ten rozdźwięk staje się dziś jednym z najważniejszych sporów technologicznych w Stanach Zjednoczonych.

MB