Dzień Walki z Samotnością

W Szwecji po raz pierwszy obchodzony jest Dzień Walki z Samotnością, ustanowiony przez rząd. Problem niechcianej izolacji społecznej dotyczy już nie tylko osób starszych, ale także młodych ludzi, zwłaszcza mężczyzn, a nawet dzieci.

Szwecja wyróżnia się na tle innych krajów, gdyż aż 42 proc. gospodarstw domowych jest jednoosobowych

.Inicjatywa polega na spotkaniach organizowanych przez lokalne samorządy, stowarzyszenia, parafie, a także firmy. W tym dniu grupy zapraszane są na „fikę”, czyli kawę i ciastko. Na platformach społecznościowych dystrybuowane są materiały informacyjne.

Ekspertka szwedzkiego Urzędu Zdrowia Publicznego Hillevi Busch przypomniała na seminarium, że Szwecja wyróżnia się na tle innych krajów, gdyż aż 42 proc. gospodarstw domowych jest jednoosobowych. – Nie oznacza to automatycznie samotności. Badania pokazują, że wbrew stereotypowi problem w większym stopniu dotyczy młodych ludzi niż starszych – podkreśliła Bush.

Według ankiety przeprowadzonej przez Urząd Zdrowia Publicznego 6-13 proc. społeczeństwa stanowią osoby, które czują się w różnym stopniu samotne. Badanie pokazało również, że 16 proc. dzieci odczuwa ten stan często lub zawsze. W grupie mężczyzn w wieku 16-29 wskaźnik ten wynosi 12 proc., a w przypadku kobiet – 7 proc. Wśród osób w grupie wiekowej 65-84 samotność zadeklarowało mniej niż 5 proc. Problem narasta wśród seniorów w wieku powyżej 85 lat, ale jego skala jest mniejsza niż wśród młodych osób.

Szefowa Zarządu ds. Zdrowia i Opieki Społecznej Olivia Wigzell podkreśliła, że niedobrowolna samotność wpływa negatywnie na zdrowie fizyczne i psychiczne. – Izolacja wiąże się z ograniczeniem ruchu (…) Bycie częścią wspólnoty ułatwia przejście trudnych momentów w życiu czy nawet kryzysu – zaznaczyła.

Minister spraw społecznych Jakob Forssmed dodał, że samotność wpływa nie tylko na jednostkę, ale też na kondycję całego społeczeństwa, i wiąże się ze wzrostem kosztów opieki zdrowotnej. Zwrócił uwagę, że szwedzkie gminy otrzymały zadanie „wyłapywania” osób, którym grozi samotność.

Według Urzędu Zdrowia Publicznego wśród grup najbardziej najbardziej narażonych na samotność są również imigranci, osoby LGBT, bezrobotni pozostający przez długi czas bez pracy oraz przebywający na zasiłkach chorobowych, a także osoby z niepełnosprawnościami.

W 2025 r. rząd Szwecji przyjął strategię walki z samotnością. W dokumencie wyróżniono samotność społeczną (brak partnera lub relacji z innymi ludźmi), emocjonalną (brak drugiej osoby do dzielenia się uczuciami) oraz egzystencjalna (poczucie, że nikt mnie nie rozumie). Ta ostatnia kwestia jest często podnoszona przez dzieci i młodzież.

Szwedzkie władze wprowadziły tzw. kartę aktywności dla dzieci i młodzieży, pozwalającą na sfinansowanie opłat za wpisowe do klubów sportowych czy wypożyczenie sprzętu. Problem samotności jest też poruszany na forum Światowej Organizacji Zdrowia.

PAP/MB